สุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยภายหลังลงพื้นที่รับฟังความเห็นต่อการเจรจาความตกลงการค้าเสรี ไทย-สมาคมการค้าเสรีแห่งยุโรป (EFTA) เมื่อวันที่ 10 เมษายนที่ผ่านมา ณ จังหวัดชลบุรี ว่า ได้มีโอกาสพบหารือกับกลุ่มเกษตรกรเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ประกอบด้วย สมาพันธ์การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย สมาคมผู้เพาะเลี้ยงปลาไทย สมาคมปลานิลไทย สมาคมผู้เพาะเลี้ยงปลาทะเลไทย ชมรมผู้เพาะพันธุ์สัตว์น้ำไทย แปลงใหญ่ปลานิลชลบุรี และสมาคมกุ้งตะวันออกไทย ซึ่งได้ยื่นหนังสือแจ้งข้อห่วงกังวลต่อการลดภาษีสินค้าปลานำเข้าภายใต้การจัดทำความตกลงการค้าเสรีระหว่างไทยกับสมาคมการค้าเสรีแห่งยุโรป ว่าจะส่งผลกระทบต่อสินค้าปลาของไทย 

สุชาติกล่าวว่า การพบหารือกับกลุ่มเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ทำให้ได้รับข้อมูลที่เป็นประโยชน์มาก ทั้งได้รับทราบข้อกังวลและข้อเสนอแนะแนวทางในการแก้ไขปัญหา 

“การทำ FTA กับ EFTA เป็นนโยบายสำคัญของรัฐบาล เพื่อขยายโอกาสทางการค้า ดึงดูดการลงทุน รักษาความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ในส่วนที่เกษตรกรมีข้อกังวลคือการลดและยกเว้นภาษีนำเข้าสินค้าปลาจากประเทศสมาชิก EFTA กระทรวงพาณิชย์รับทราบและไม่ได้นิ่งนอนใจ โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างดำเนินการจัดตั้งกองทุน FTA เพื่อให้ความช่วยเหลือผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรี และได้ขอให้เกษตรกรกลุ่มผู้เพาะเลี้ยงปลาให้ข้อมูลความเห็นเพิ่มเติมถึงแนวทางความช่วยเหลือที่ต้องการให้ภาครัฐดำเนินการ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน เช่น การลดต้นทุนการผลิตในด้านต่างๆ และจะเปิดโอกาสให้เกษตรกรได้เข้าพบหารือเพื่อแจ้งข้อมูลดังกล่าวอีกครั้ง ซึ่งกระทรวงพาณิชย์พร้อมที่จะนำความเห็นที่ได้รับจากทุกภาคส่วนไปพิจารณาแนวทางให้ความช่วยเหลือที่เหมาะสมให้กับพี่น้องเกษตรกรผู้ได้รับผลกระทบต่อไป รวมถึงจะนำความเห็นไปประมวลและนำเสนอต่อรัฐสภาเพื่อให้พิจารณาอย่างรอบคอบ รอบด้าน และรัดกุม เพื่อได้เตรียมแนวทางการช่วยเหลือและปรับตัวเพื่อรองรับและเยียวยาผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น เพื่อให้เกิดประโยชน์กับประเทศอย่างสูงสุด และลดผลกระทบให้มากที่สุด”

The post เตรียมตั้งกองทุน FTA เยียวยาผลกระทบเกษตรกรเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ appeared first on THE STANDARD.

วานนี้ (27 มีนาคม) บัญชา สุขแก้ว อธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า ศ. ดร.นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และ อัครา พรหมเผ่า รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้ความสำคัญในการขับเคลื่อนภารกิจงานการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชน หรือกล่าวให้เข้าใจง่ายๆ คือ ชาวประมงและประชาชนมีส่วนช่วยกันอนุรักษ์และทำประมงให้เกิดการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรสูงสุด ภายใต้แนวคิด ‘สัตว์น้ำมีใช้อย่างยั่งยืน’ ควบคู่ไปกับการประกอบอาชีพประมงที่มั่นคงและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของพี่น้องชาวประมง ตามนโยบายหลักของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สำหรับมาตรการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำมีไข่ วางไข่ เลี้ยงตัวอ่อน ฝั่งทะเลอันดามัน ตามประกาศกรมประมง เรื่อง กำหนดพื้นที่และระยะเวลาฤดูสัตว์น้ำมีไข่ วางไข่ เลี้ยงตัวอ่อน ในที่จับสัตว์น้ำบางส่วนของจังหวัดภูเก็ต พังงา กระบี่ และตรัง พ.ศ. 2561 ลงวันที่ 22 มีนาคม 2561 ได้กำหนดการบังคับใช้มาตรการตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน – 30 มิถุนายน ของทุกปี 

ทั้งนี้ ครอบคลุมพื้นที่ 4,696 ตารางกิโลเมตร ในพื้นที่บางส่วนของจังหวัดภูเก็ต พังงา กระบี่ และตรัง ตั้งแต่แหลมพันวา อำเภอเมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต ถึงปลายแหลมหยงสตาร์ อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง มีวัตถุประสงค์เพื่อให้พื้นที่ดังกล่าวเป็นแหล่งอนุรักษ์และบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำให้เกิดความสมดุลและยั่งยืนทางธรรมชาติ

จากผลการศึกษาทางวิชาการในปี 2567 กรมประมงได้รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลทรัพยากรสัตว์น้ำ จากเรือสำรวจประมงและเครื่องมือประมงพาณิชย์ พบว่า ในช่วงเวลาระหว่างมาตรการฯ (เมษายน-มิถุนายน) สัตว์น้ำชนิดที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ อาทิ ปลาทู ปลาลัง และปลาหลังเขียว มีความสมบูรณ์เพศ สูงมากกว่าร้อยละ 80 อีกทั้ง ในช่วงก่อนมาตรการและระหว่างมาตรการ ปลาเศรษฐกิจวัยอ่อนยังมีความชุกชุมและแพร่กระจาย ในพื้นที่ที่บังคับใช้มาตรการ โดยเฉพาะในช่วงเดือนมีนาคม ที่มีความชุกชุมเฉลี่ย 577 ตัวต่อปริมาตรน้ำ 1,000 ลบ.ม. และเดือนพฤษภาคม พบความชุกชุมเฉลี่ย 258 ตัวต่อปริมาตรน้ำ 1,000 ลบ.ม.

เมื่อพิจารณาอัตราการจับสัตว์น้ำทั้งหมดเฉลี่ยจากเรือสำรวจประมงที่ทำการสำรวจในเขตมาตรการ พบว่า ช่วงก่อนมาตรการ ระหว่างมาตรการ และหลังมาตรการ มีอัตราการจับสัตว์น้ำทั้งหมดเฉลี่ย เท่ากับ 135.505 กก./ชม. 166.206 กก./ชม. และ 471.888 กก./ชม. ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบอัตราการจับสัตว์น้ำทั้งหมดเฉลี่ย ก่อนและหลังมาตรการ พบว่า อัตราการจับสัตว์น้ำทั้งหมดเฉลี่ย หลังมาตรการมากกว่าถึง 3.5 เท่า ของช่วงก่อนมาตรการ

ดังนั้น จึงกล่าวได้ว่าการบังคับใช้กฎหมายในมาตรการปิดอ่าวฝั่งอันดามันมีความเหมาะสม สอดคล้องกับสภาวการณ์ของทรัพยากรสัตว์น้ำ และสามารถฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศในทะเลอันดามันได้อย่างยั่งยืน

“กรมประมงมุ่งหวังให้มาตรการปิดอ่าวฝั่งทะเลอันดามัน เป็นกลไกหนึ่งในการอนุรักษ์ และฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำโดยอาศัยความตระหนักและการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์ จากทรัพยากรสัตว์น้ำที่คุ้มค่าและยั่งยืน สุดท้ายกรมประมงต้องขอขอบคุณพี่น้องชาวประมงที่มีส่วนร่วมในการบริหาร จัดการทรัพยากรสัตว์น้ำเพื่อความอุดมสมบูรณ์อย่างยั่งยืนและเกิดความมั่นคงในการประกอบอาชีพประมงต่อไป”

ภาพ: Shutterstock

The post กรมประมงประกาศปิดอ่าวฝั่งทะเลอันดามัน 3 เดือน​ อนุรักษ์สัตว์น้ำ เริ่ม 1 เมษายนนี้ appeared first on THE STANDARD.

เมื่อวันที่ 26 มกราคมที่ผ่านมา ลาอิอา วาลอร์ นักวิจัยจากองค์กร NGO Condrik – Tenerife สังเกตเห็นสิ่งผิดปกติขณะที่กำลังนำเรือเดินทางกลับเข้าฝั่งเกาะเตเนริเฟในหมู่เกาะคานารีของสเปนหลังภารกิจสำรวจฉลาม เมื่อเขาพิจารณาให้ชัดเจนจึงพบว่าสิ่งที่เห็นนั้นคือปลาตกเบ็ด (Anglerfish) หรือที่เรียกว่าปลาปีศาจทะเลดำ (Melanocetus johnsonii) ตัวเป็นๆ กำลังว่ายน้ำอยู่ ซึ่งเป็นสิ่งที่เหลือเชื่อ เพราะปลาชนิดนี้จะพบได้ที่ความลึกนับพันเมตรเท่านั้น

ทีมงานทั้งหมดให้ความสนใจกับสิ่งนี้ทันที เพราะนี่ถือเป็นครั้งแรกของโลกที่ได้พบปลาน้ำลึกที่ยังมีชีวิตแหวกว่ายในน้ำตื้นริมชายฝั่งกลางแสงแดด 

เดวิด จารา โบกูนญา ช่างภาพรีบนำกล้องลงไปถ่ายภาพใต้น้ำทันที ทีมงานใช้เวลากับปลาตัวเมียที่มีขนาดยาวเพียง 6 เซนติเมตรตัวนี้อยู่ไม่ถึง 2 ชั่วโมงมันก็เสียชีวิต ทีมงานจึงได้นำซากปลาตกเบ็ดที่พบนี้ไปเข้าห้องปฏิบัติการ เพื่อวิเคราะห์หาสาเหตุต่อไปว่าทำไมถึงได้เกิดเรื่องแปลกนี้ขึ้นมาได้

ปลาป่วยหรือโลกเปลี่ยน

ปลาตกเบ็ด (Anglerfish) เป็นสัตว์ทะเลน้ำลึกที่พบเห็นได้ยาก แยกออกเป็นหลายสายพันธุ์ มีลักษณะเฉพาะของแต่ละสายพันธุ์แตกต่างกัน แต่โดยทั่วไปจะมีเฉพาะปลาตัวเมียเท่านั้นที่มีสายล่อเหยื่อเรืองแสงบนหน้าผาก แสงนี้เกิดจากแบคทีเรียบางชนิดในน้ำลึกที่คอยดึงดูดให้เหยื่อของมันว่ายเข้ามาใกล้หรือว่ายเข้าไปในปากของมันซึ่งมีฟันยาวแหลมงอกย้อนกลับเข้าด้านใน ป้องกันไม่ให้เหยื่อที่เข้าไปในปากหนีรอดออกมาได้ ปลาตัวผู้นั้นแตกต่างออกไป พวกมันจะมีขนาดเล็กกว่าตัวเมียมาก โดยมีความยาวไม่ถึง 3 เซนติเมตร ขณะที่ตัวเมียจะใหญ่กว่ามัน 2 เท่าขึ้นไป และบางสายพันธุ์อาจยาวได้ถึง 18 เซนติเมตร เมื่อโตเต็มวัยปลาตัวผู้จะไม่หาอาหาร แต่จะใช้ชีวิตเพื่อหาปลาตัวเมียเท่านั้น เมื่อพบแล้วบางสายพันธุ์จะรวมร่างเข้ากับปลาตัวเมีย เหลือเพียงอัณฑะห้อยอยู่ภายนอก เคยมีรายงานพบปลาตัวเมียที่มีอัณฑะของตัวผู้ห้อยอยู่ตามร่างกายหลายชุด

การขึ้นมาใกล้ผิวน้ำของปลาตกเบ็ดนี้ก่อให้เกิดคำถามมากมายถึงสาเหตุที่แท้จริง

ดร.เอเลนา มาร์ติเนซ นักชีววิทยาทางทะเลจาก Condrik – Tenerife แสดงความเห็นว่า การพบเห็นปลาปีศาจทะเลดำใกล้ผิวน้ำอาจมาจากความเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศทางทะเล

“หนึ่งในทฤษฎีที่เป็นไปได้คือการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิน้ำทะเลอันเนื่องมาจากภาวะโลกร้อน ส่งผลให้ที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติของสิ่งมีชีวิตในน้ำลึกถูกรบกวน พวกมันจึงต้องหนีไปยังที่ที่ไม่คุ้นเคย อีกหนึ่งสาเหตุที่เป็นไปได้ก็คือมลพิษและความเครียดทางสิ่งแวดล้อม ในสภาพแวดล้อมน้ำลึกกำลังบังคับให้สิ่งมีชีวิตเหล่านี้ขึ้นมาบนผิวน้ำ”

ดร.มาร์ติเนซ เตือนว่า “การปรากฏตัวของปลาน้ำลึกอย่างปลาปีศาจทะเลดำใกล้ผิวน้ำอาจเป็นสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมครั้งใหญ่ เน้นย้ำถึงความจำเป็นเร่งด่วนของเราทุกคนในการแก้ไขปัญหาภาวะโลกร้อนและปกป้องมหาสมุทรของเราจากมลพิษ”

แต่ก็ยังมีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับทฤษฎีนี้ เพราะหากเป็นเหตุจากสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป เราน่าจะพบปลาน้ำลึกมากกว่า 1 ตัว และมากกว่า 1 สายพันธุ์ปรากฏตัวในน้ำตื้น การที่เราพบปลาน้ำลึกเพียงตัวเดียวตามเหตุการณ์ที่เกิดนี้ อาจบ่งบอกถึงว่ามันอาจเป็นปลาที่มีความผิดปกติของถุงลม (Swim Bladder Malfunction) หรือเจ็บป่วยด้วยสาเหตุอื่น เป็นอาการเฉพาะตัวจนอยู่ในที่อยู่เดิมไม่ได้ แต่ก็มีข้อสังเกตว่าจำนวนประชากรของปลาชนิดนี้ไม่มีการยืนยันที่แน่ชัด หากจำนวนประชากรเบาบางมาก ความเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ เช่น อุณหภูมิ ความดันน้ำ หรือปริมาณออกซิเจนในน้ำลึก ก็อาจส่งผลต่อพวกมันจริง แต่เนื่องจากมีประชากรน้อย จึงลอยขึ้นมาให้พบเห็นเพียงตัวเดียวก็เป็นได้

อ้างอิง:

• https://www.nationalgeographic.com/animals/article/black-seadevil-anglerfish-video-canary-islands
• https://www.youtube.com/watch?v=LN41zsB2qZA

The post ปลาป่วยหรือโลกเปลี่ยน? หลังนักวิจัยถ่ายภาพปลาตกเบ็ด (Anglerfish) ตัวเป็นๆ กลางแสงแดดใกล้ผิวน้ำ จนภาพกลายเป็นไวรัล appeared first on THE STANDARD.

เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) เปิดร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ. 2567-2580 (Power Development Plan: PDP 2024) โดยเป้าหมายของแผน PDP 2024 ประการหนึ่งคือ จะให้ความสำคัญกับ ‘พลังงานสะอาด’

พลังงานสะอาดหมายถึงพลังงานที่ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น พลังงานนิวเคลียร์ พลังงานแสงอาทิตย์ และพลังงานจากน้ำในเขื่อน

โดยในแผนจะมีการ ‘ซื้อไฟฟ้าจากต่างประเทศ’ เพิ่มอีก 3,500 เมกะวัตต์ ซึ่งคาดว่าหมายถึงโครงการไฟฟ้าจากเขื่อนใน สปป.ลาว โดยอ้างว่าโรงไฟฟ้าพลังน้ำเป็นพลังงานสะอาด

โรงไฟฟ้าพลังน้ำอ้างว่าเป็นพลังงานสะอาด เพียงเพราะปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์น้อยกว่าโรงไฟฟ้าเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างถ่านหินหรือก๊าซ แต่ในความเป็นจริง แต่ละปีเขื่อนและอ่างเก็บน้ำทั่วโลกปล่อยก๊าซมีเทน (ก๊าซเรือนกระจกชนิดหนึ่งที่อันตรายกว่าคาร์บอนไดออกไซด์ 80 เท่า แต่อยู่ในชั้นบรรยากาศไม่นานเท่า) ปริมาณกว่า 22 ล้านตัน 

ปกติก๊าซมีเทนในอ่างเก็บน้ำจะเกิดจากซากพืช ซากสัตว์ ที่เน่าเปื่อยและละลายอยู่ในน้ำ แต่เมื่อน้ำไหลผ่านกังหันเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าจะทำให้น้ำเกิดความปั่นป่วนและปล่อยก๊าซมีเทนขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ

ทุกวันนี้พลังงานสะอาดอย่างพลังงานแสงอาทิตย์มีราคาหน่วยละ 2.17 บาท ถูกกว่าพลังงานจากเขื่อนที่มีราคาสูงถึง 2.82 บาท

แม่น้ำโขงมีต้นกำเนิดมาจากการละลายของน้ำแข็งและหิมะบริเวณที่ราบสูงทิเบตในประเทศจีน บนระดับความสูง 5,000 เมตร ผ่านประเทศจีน ไหลเป็นแนวดิ่งผ่านโตรกเขา ลดระดับเป็นแนวดิ่งอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดสายน้ำที่ไหลเร็ว เชี่ยวกราก ตัดผ่านร่องเขาสูงชันนับร้อยเมตรสลับซับซ้อนหลายแห่งเป็นระยะทางกว่า 2,500 กิโลเมตร เรียกกันว่าเป็นแม่น้ำโขงตอนบน จนเมื่อไหลมาถึงบริเวณสามเหลี่ยมทองคำ แนวเขตประเทศไทย-สปป.ลาว-พม่า ลดความรุนแรง เหลือระดับความสูงแค่ 500 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ที่เรียกว่าแม่น้ำโขงตอนล่าง

ตลอดเส้นทางที่แม่น้ำโขงผ่านจะมีสายน้ำหลายร้อยสายจากลุ่มน้ำสองฟากฝั่งไหลมาเติมน้ำในแม่น้ำโขง เช่น แม่น้ำมูล, แม่น้ำชี, แม่น้ำสงคราม, หนองหาน, ทะเลสาบเขมร ฯลฯ หล่อเลี้ยงให้แม่น้ำโขงเป็นสายเลือดสำคัญที่หล่อเลี้ยงผู้คนหลายร้อยล้านคนไปจนออกปากแม่น้ำในเวียดนาม

แม่น้ำโขงจึงเป็นแม่น้ำขนาดใหญ่ ปล่อยน้ำออกมาเฉลี่ยปีละ 4.75 แสนล้านลูกบาศก์เมตร มากเป็นอันดับ 8 ของโลก

ด้วยลักษณะพิเศษของแม่น้ำสายนี้ คือมีปริมาณน้ำมาเติมจากสองแหล่งใหญ่ๆ คือจากการละลายของน้ำแข็งบนเทือกเขาหิมาลัยประมาณร้อยละ 20 และปริมาณน้ำอีกมหาศาลร้อยละ 80 มาจากลำน้ำนับร้อยสาขาตลอดสองฟากฝั่งที่ไหลผ่านไทย, พม่า, สปป.ลาว, กัมพูชา และเวียดนาม

ในอดีตความอุดมสมบูรณ์และความหลากหลายของระบบนิเวศของสายน้ำต่างๆ ที่ไหลลงแม่น้ำโขง ก่อให้เกิดชนิดพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตมากมาย มีการประเมินว่าแม่น้ำโขงที่มีความยาว 4,909 กิโลเมตร ยาวเป็นอันดับ 10 ของโลก แต่มีพันธุ์ปลาน้ำจืดชนิดต่างๆ ประมาณ 1,200-1,700 ชนิด กลายเป็นแม่น้ำที่มีความหลากหลายของพันธุ์ปลามากเป็นอันดับ 2 ของโลก

ลุ่มน้ำโขงยังเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมากกว่า 430 ชนิด สัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกกว่า 800 ชนิด นก 1,200 ชนิดพันธุ์ และพันธุ์พืชอีกกว่า 20,000 ชนิด

แต่ละปีมีการจับปลาในแม่น้ำโขงมากกว่า 2.6 ล้านตัน คิดเป็นร้อยละ 25 ของปริมาณการจับปลาน้ำจืดทั่วโลก โดยมีมูลค่าการทำประมงต่อปีอยู่ที่ 1.27-2.31 แสนล้านบาท และปลาเหล่านี้ยังว่ายไปสู่แม่น้ำมูล แม่น้ำชี กระจายไปทั่วภาคอีสาน ทำให้โปรตีนร้อยละ 75 ของคนลุ่มน้ำโขง 60 ล้านคน มาจากปลาแม่น้ำโขง

นอกจากนั้น ความสำคัญของแม่น้ำไม่ได้มีเพียงแค่น้ำ แต่ตะกอนที่ไหลมากับน้ำช่วยเพิ่มสารอาหาร เป็นปุ๋ยธรรมชาติในการเพาะปลูกตลอดลุ่มน้ำโขง และช่วยฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศโดยรวม รวมถึงเกาะแก่งจำนวนมากตลอดลำน้ำโขงที่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์และอนุบาลสัตว์น้ำหลายชนิด

ความหลากหลายทางชีวภาพดังกล่าวของแม่น้ำโขงช่วยเติมเต็มความอุดมสมบูรณ์ให้กับไร่นาด้วยตะกอนดินที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุ ป่าไม้และพื้นที่ชุ่มน้ำก็เป็นแหล่งวัตถุดิบสำคัญให้กับการอุตสาหกรรม ช่วยกรองน้ำและฟอกอากาศให้บริสุทธิ์ รวมถึงปกป้องเมืองต่างๆ จากภัยธรรมชาติอย่างอุทกภัยและวาตภัย

แม่น้ำโขงจึงเป็นพื้นที่สำคัญในการรักษาความมั่นคงทางอาหารให้กับผู้คนลุ่มน้ำโขงตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา

แต่หลายสิบปีที่ผ่านมา แม่น้ำโขงถูกทำให้กลายเป็นแหล่งความมั่นคงทางพลังงาน

หลังจากการสร้างเขื่อนผลิตพลังงานไฟฟ้ากั้นแม่น้ำโขงในประเทศจีนเมื่อ 20 กว่าปีก่อน สายน้ำของแม่น้ำโขงไม่ได้ไหลเป็นธรรมชาติอีกต่อไป เพราะจีนเป็นผู้ควบคุมปิด-เปิดการไหลของน้ำในแม่น้ำโขงจากเขื่อนหลายแห่งที่สร้าง เช่น เขื่อนม่านวาน เขื่อนแรกที่สร้างเสร็จในปี 2539 เป็นเขื่อนผลิตไฟฟ้าขนาด 1,500 เมกะวัตต์ (ใหญ่กว่าเขื่อนภูมิพลประมาณสามเท่า)

ทุกปีในฤดูแล้ง แม่น้ำโขงตอนล่างจะลดระดับต่ำ สองฟากฝั่งเป็นหาดทรายยาว บางแห่งระดับน้ำลดลงเหลือไม่ถึงหนึ่งเมตร สร้างความเดือดร้อนให้กับผู้ใช้น้ำด้านล่างมาตลอด โดยในปี 2564 เขื่อนในจีนส่งผลให้กระแสน้ำในฤดูน้ำหลากลดลงมากถึง 62% 

ที่ผ่านมารัฐบาลจีนกำหนดให้มณฑลยูนนานเป็นแหล่งผลิตกระแสไฟฟ้าสำคัญของประเทศจีนทางตอนใต้ มีโครงการสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำโขงตอนบนอีก 14 เขื่อน คาดว่าจะผลิตกระแสไฟฟ้า 25,000 เมกะวัตต์ และมีเขื่อนแห่งหนึ่งอยู่ในระหว่างการก่อสร้าง ถือเป็นเขื่อนที่ใหญ่ที่สุด คือเขื่อนเสี่ยววาน ความสูง 292 เมตร (สูงเกือบเท่าตึก 100 ชั้น) จุน้ำประมาณ 1.4 หมื่นล้านลูกบาศก์เมตร และผลิตไฟฟ้าได้ 4,000 เมกะวัตต์

แต่ในอนาคตรัฐบาลจีนตั้งเป้าผลิตไฟฟ้าจากเขื่อนให้ได้อย่างน่าอัศจรรย์ถึง 1 แสนเมกะวัตต์ ซึ่งหมายถึงโครงการสร้างเขื่อนขนาดใหญ่อีกหลายสิบเขื่อน

ส่วนแม่น้ำโขงตอนล่าง รัฐบาล 4 ประเทศ สปป.ลาว, ไทย, กัมพูชา และเวียดนาม ก็ร่วมกันเสนอแผนสร้างเขื่อน 11 โครงการ ทั้งบนแม่น้ำโขงสายหลักและแม่น้ำสาขา 9 เขื่อนอยู่ใน สปป.ลาว ภายใต้นโยบาย ‘แบตเตอรี่ของเอเชีย’ โดยมีประเทศไทยเป็นผู้รับซื้อไฟฟ้าหลักจากโครงการเขื่อนเหล่านี้ ส่วนในกัมพูชามีแผนการสร้างเขื่อน 2 โครงการ ขณะนี้มี 2 เขื่อนที่ก่อสร้างแล้วเสร็จ คือเขื่อนไซยะบุรีและเขื่อนดอนสะโฮง

คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (Mekong River Commission: MRC) จัดทำรายงานการศึกษาเกี่ยวกับการพัฒนาและการบริหารจัดการแม่น้ำโขงที่ยั่งยืน รายงานฉบับนี้ใช้เวลาศึกษา 7 ปี มีเป้าหมายเพื่อให้ข้อมูลต่อประเทศสมาชิก คือ กัมพูชา, สปป.ลาว, ไทย และเวียดนาม (จีนไม่ยอมเป็นสมาชิก เพราะไม่ยอมอยู่ภายใต้ข้อตกลงของกรรมาธิการนี้) ได้เห็นด้านบวกและด้านลบของการสร้างเขื่อนผลิตไฟฟ้าในลุ่มน้ำโขงตอนล่าง 11 แห่ง และเขื่อนอีก 120 แห่งในแม่น้ำสาขา 

โดยรายงานชิ้นนี้ระบุว่า ภายในปี 2583 ร้อยละ 97 ของการไหลของตะกอนอาจถูกดักไว้ หากโครงการสร้างเขื่อนทั้งหมดที่วางแผนไว้เกิดขึ้น ซึ่งจะส่งผลกระทบอย่างรุนแรง ทำให้ขาดแร่ธาตุอาหาร ส่งผลกระทบต่อการทำเกษตร ทำให้ปริมาณข้าวที่ผลิตได้บริเวณสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงที่เรียกว่า ‘เก้ามังกร’ ในประเทศเวียดนาม อู่ข้าวอู่น้ำสำคัญของเอเชีย ลดลงราว 5 แสนตัน

ในขณะที่ปริมาณสัตว์น้ำจะลดลงอย่างมาก ด้านประมงลดลง 35-40% ภายในปี 2563 และ 40-80% ภายในปี 2583 ทำให้ประเทศต่างๆ สูญเสียปริมาณสัตว์น้ำสัดส่วนดังนี้ คือ ไทย 55%, สปป.ลาว 50%, กัมพูชา 35% และเวียดนาม 30%

การเปลี่ยนแปลงของสภาวะภูมิอากาศ รวมทั้งการสูญเสียด้านประมง จะกระทบต่อความมั่นคงทางอาหารอย่างรุนแรงในชุมชนต่างๆ ของ สปป.ลาว และกัมพูชา แต่กำไรส่วนใหญ่จากการผลิตไฟฟ้าจะตกเป็นของบริษัทผู้ลงทุนจากต่างชาติ ไม่ว่าจะเป็นไทย, จีน, มาเลเซีย และเกาหลีใต้ ในขณะที่ต้นทุนจากโครงการเหล่านี้จะต้องแบกรับโดยชุมชนชาวประมงและเกษตรกรในประเทศ 

กระแสไฟฟ้าจากเขื่อนอาจไม่ใช่พลังงานสะอาดอย่างที่กล่าวอ้าง แต่กำลังจะทำลายความมั่นคงทางอาหารของคนเกือบร้อยล้านคนตลอดลุ่มน้ำ ขณะที่ผลประโยชน์จากการใช้ทรัพยากรมหาศาลของแม่น้ำโขงเข้ากระเป๋านักธุรกิจเพียงไม่กี่กลุ่ม ภายใต้คำว่า ‘ความมั่นคงทางพลังงาน’

The post แม่น้ำโขง ความมั่นคงทางพลังงาน vs. ความมั่นคงทางอาหาร appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (19 กรกฎาคม) ที่สำนักงานเขตบางขุนเทียน ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมคณะผู้บริหาร ร่วมกิจกรรม BKK Food Bank พร้อมสาธิตการทำ เมนู อาหาร ด้วย ‘ ปลาหมอคางดำ ’ ที่รับซื้อจากเกษตรกรชาวบางขุนเทียน 

สำนักงานเขตบางขุนเทียนนำเสนอ 5 เมนู ได้แก่ ปลาหมอคางดำราดซอสเปรี้ยวหวาน, ปลาหมอคางดำทอดเกลือ, ฉู่ฉี่ปลาหมอคางดำ, แกงส้มปลาหมอคางดำ และปลาร้าจากปลาหมอคางดำ โดยได้เชฟชุมพล แจ้งไพร ที่มาทำเมนูไฟน์ไดนิ่งปลาหมอคางดำราดพริกสมุนไพรโชว์

ทั้งนี้ พื้นที่กรุงเทพมหานครขณะนี้มีรายงานการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำที่เขตบางขุนเทียน ทุ่งครุ และบางบอน ซึ่งกรุงเทพมหานครได้เร่งประสานความร่วมมือทุกหน่วยงานเพื่อแก้ไขปัญหาเอเลี่ยนสปีชีส์ที่เกิดขึ้น จนได้ 6 มาตรการแก้ปัญหา คือ 

1. ควบคุมและกำจัดปลาหมอคางดำในแหล่งน้ำทุกแห่งที่พบการแพร่ระบาด และพัฒนาเครื่องมือประมงที่มีประสิทธิภาพในการกำจัดปลาหมอคางดำ 
2. กำจัดปลาหมอคางดำในแหล่งน้ำธรรมชาติโดยการปล่อยปลาผู้ล่า
3. นำปลาหมอคางดำที่กำจัดออกจากระบบนิเวศไปใช้ประโยชน์ 
4. สำรวจและเฝ้าระวังการแพร่กระจายประชากรปลาหมอคางดำ 
5. สร้างความรู้ ความตระหนัก และการมีส่วนร่วมทั้งภาครัฐและภาคเอกชนในการกำจัดปลาหมอคางดำ เพื่อป้องกันและพร้อมรับมือการแพร่ระบาด 
6. ติดตาม ประเมินผล 

ซึ่งในวันนี้กรุงเทพมหานครได้ดำเนินการนำปลาหมอคางดำที่กำจัดออกจากระบบนิเวศไปใช้ประโยชน์ด้วยการนำมาทำอาหาร เพื่อส่งต่อไปยังกลุ่มเปราะบาง

The post กทม. เสิร์ฟ 5 เมนูจากปลาหมอคางดำ หวังกำจัดเอเลี่ยนสปีชีส์จากระบบนิเวศ appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (16 กรกฎาคม) ศูนย์วิจัยและปรับปรุงพันธุ์ปลาภายใต้ CPF ออกแถลงการณ์ถึงการดำเนินการตั้งแต่นำเข้าปลาหมอคางดำในเดือนธันวาคม 2553 จนถึงการทำลายซากปลาทั้งหมดในเดือนมกราคม 2554 

เปรมศักดิ์ วนัชสุนทร ผู้บริหารสูงสุดด้านการวิจัยและการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ กล่าวว่า ในส่วนงานสัตว์น้ำไม่ได้นิ่งนอนใจในเรื่องนี้ โดยได้มีการทบทวนย้อนหลังสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อ 14 ปีที่ผ่านมา ตั้งแต่การนำเข้าในเดือนธันวาคม 2553 ถึงวันทำลายในเดือนมกราคม 2554 มั่นใจได้ว่าบริษัทได้ดำเนินการอย่างถูกต้องและด้วยความรอบคอบ ตามหนังสือชี้แจงที่ได้นำส่งไปยังคณะกรรมาธิการการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

บริษัทยินดีให้ความร่วมมือและสนับสนุนหน่วยงานรัฐตามแนวทางของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ 5 ด้าน ประกอบด้วย 

1. ทำงานร่วมกับกรมประมงในการสนับสนุนให้มีการรับซื้อปลาหมอคางดำไปผลิตเป็นปลาป่น 
2. ทำงานร่วมกับภาครัฐในการสนับสนุนการปล่อยปลาผู้ล่าลงสู่แหล่งน้ำ
3. สนับสนุนภาครัฐในการจัดกิจกรรมจับปลา 
4. สนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารจากปลาหมอคางดำร่วมกับสถาบันการศึกษา 
5. สนับสนุนการวิจัยกับผู้เชี่ยวชาญในการหาแนวทางควบคุมประชากรปลาหมอคางดำ

หนังสือชี้แจงไปยังคณะกรรมาธิการการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มีรายละเอียด ดังนี้

ในปี 2553 บริษัทได้นำเข้าปลาจำนวน 2,000 ตัว ซึ่งพบว่ามีปลาสุขภาพไม่แข็งแรงและมีการตายจำนวนมากในระหว่างทาง ทำให้เหลือปลาที่ยังมีชีวิตแต่อยู่ในสภาพอ่อนแอเพียง 600 ตัว ซึ่งได้รับการตรวจสอบ ณ ด่านกักกันโดยกรมประมง ทั้งนี้เนื่องจากปลามีสุขภาพไม่แข็งแรง จึงมีการตายต่อเนื่องจนเหลือเพียง 50 ตัว บริษัทจึงตัดสินใจหยุดการวิจัยในเรื่องนี้ โดยมีการทำลายซากปลาตามมาตรฐานและแจ้งต่อกรมประมง พร้อมส่งตัวอย่างซากปลาซึ่งดองในฟอร์มาลีนทั้งหมดไปยังกรมประมงในปี 2554

นอกจากนี้ในปี 2560 ที่เริ่มพบการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ คณะผู้ตรวจเยี่ยมจากกรมประมงเข้าตรวจเยี่ยมฟาร์มของบริษัท ณ จังหวัดสมุทรสงคราม เพื่อขอข้อมูลจำนวนลูกปลาหมอคางดำที่นำเข้าเมื่อปี 2553 และการบริหารจัดการ ซึ่งนักวิจัยของบริษัทได้รายงานข้อเท็จจริงทั้งหมด ต่อมาคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้ลงพื้นที่เยี่ยมฟาร์มอีกครั้ง ซึ่งนักวิจัยของบริษัทได้ชี้แจงถึงวิธีการทำลายปลาทั้งหมดโดยใช้สารคลอรีนเข้มข้นและฝังกลบซากปลาโรยด้วยปูนขาว และยืนยันว่าไม่ใช่สาเหตุของการแพร่ระบาดดังกล่าว

อย่างไรก็ตามหลังจากที่สำนักข่าวไทยพีบีเอส (Thai PBS) ได้เผยแพร่รายงานข่าวเกี่ยวกับการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ทำให้สังคมเกิดการวิพากษ์วิจารณ์ และนำมาซึ่งการเรียกร้องให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหน่วยงานภาครัฐและเอกชนออกมาให้ข้อมูลแก่ประชาชน โดยวันพรุ่งนี้ (17 กรกฎาคม) กรมประมงจะมีการแถลงข่าววิธีการรับมือและแก้ปัญหาการระบาดของปลาหมอคางดำ

The post CPF ยังมั่นใจ ไม่ใช่ต้นเหตุ ปมปลาหมอคางดำระบาด พร้อมร่วมมือแก้ปัญหาอย่างจริงใจ appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (16 กรกฎาคม) ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมด้วย กรณิศ บัวจันทร์ ผู้อำนวยการเขตราชเทวี และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ร่วมกันลงพื้นที่เก็บซาก ปลาหมอคางดำ และ ปลานิล ภายในบึงมักกะสัน บริเวณสะพานจตุรทิศ ถนนจตุรทิศ กรุงเทพฯ หลังวานนี้ (15 กรกฎาคม) มีประชาชนจำนวนมากเดินทางมาจับปลา

ชัชชาติกล่าวว่า สาเหตุของปลาตายวันนี้เกิดจากปลาน็อกน้ำเนื่องจากขาดออกซิเจน เพราะเมื่อวานนี้โรงบำบัดน้ำเสียดินแดงปิดปรับปรุงซ่อมปั๊มน้ำตั้งแต่เวลา 03.00-23.00 น. ทำให้ประตูน้ำถูกปิด ปลาจึงต้องอาศัยน้ำที่มีอยู่ในบ่อ ซึ่งมีออกซิเจนจำนวนจำกัด จนสุดท้ายมีปลาตายเป็นจำนวนมาก 

ปัญหาที่เจอเมื่อวานนี้ไม่เพียงแต่พบปลาหมอคางดำ แต่ยังมีเรื่องน้ำที่หยุดปล่อยจากการซ่อมบำรุงอีกด้วย โดยวันนี้ปล่อยน้ำออกมาตามปกติ ซึ่งยืนยันว่าเป็นน้ำคุณภาพดีที่ผ่านกระบวนการบำบัดเรียบร้อยแล้ว 

ชัชชาติกล่าวต่อว่า ประเภทปลาที่เจอเมื่อวานนี้ส่วนใหญ่จะเป็นปลานิล 80 เปอร์เซ็นต์ อีก 20 เปอร์เซ็นต์เป็นปลาหมอคางดำ ยอมรับว่าถือเป็นสิ่งที่น่ากังวล เพราะถือว่าปลาหมอคางดำเข้ามาถึงพื้นที่เมืองแล้ว ส่วนพื้นที่ที่เจอปลาหมอคางดำจำนวนมากจะเป็นเขตบางขุนเทียนแถวน้ำกร่อย ซึ่งวันนี้จะประชุมผู้อำนวยการเขตรอบพื้นที่ปริมณฑลอีกครั้ง

ส่วนมาตรการป้องกัน ชัชชาติระบุว่า กรมประมงมีแผนแก้ไขปัญหาอยู่ ในขั้นแรกคือจับให้มากที่สุด ขั้นที่สองคือปล่อยปลานักล่า เช่น ปลากะพงขาว ขั้นที่สามคือเพิ่มมูลค่าทำปลาแดดเดียวหรือทำอาหาร ขั้นที่สี่คือแบ่งเขตป้องกันไม่ให้แพร่กระจายข้ามเขต ขั้นที่ห้าคือหารือร่วมกับเอกชน ขั้นที่หกคือใช้เทคโนโลยี อาจเป็นการตัดต่อพันธุกรรมให้เป็นหมัน ซึ่งกรมประมงกำลังดำเนินการ และสุดท้ายคือการเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบ โดยเฉพาะเกษตรกร

The post ชัชชาติระดมเจ้าหน้าที่เก็บซาก ‘ปลาหมอคางดำ-ปลานิล’ ลอยตายในบึงมักกะสัน เนื่องจากขาดออกซิเจน appeared first on THE STANDARD.

รู้จัก ‘ปลาหมอสีคางดำ’ หรือ ‘ปลาหมอคางดำ’ เอเลี่ยนสปีชีส์ที่อยู่ในแหล่งน้ำไทยมานานกว่า 14 ปี

สัตว์น้ำที่ถูกประกาศห้าม นำเข้า-ส่งออก-นำผ่าน-เพาะเลี้ยง เว้นแต่จะได้รับอนุญาต หากฝ่าฝืนมีบทลงโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 1 ล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ปัจจุบันระบาดอยู่ในพื้นที่ 11 จังหวัด ได้แก่ จันทบุรี, ตราด, ชลบุรี, ระยอง, สมุทรปราการ, สมุทรสาคร, สมุทรสงคราม, เพชรบุรี, ประจวบคีรีขันธ์, ชุมพร และสงขลา

ภาพประกอบ: กริน วสุรัฐกร

The post 14 ปี ‘ปลาหมอสีคางดำ’ เอเลี่ยนสปีชีส์ในแหล่งน้ำไทย appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (8 กรกฎาคม) สืบเนื่องจากปัญหาการแพร่ระบาดของ ‘ปลาหมอคางดำ’ ซึ่งถือเป็นเอเลี่ยนสปีชีส์ หรือชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกราน สร้างผลกระทบต่อสัตว์น้ำและระบบนิเวศตามธรรมชาติอย่างรุนแรง ก่อให้เกิดปัญหากระจายอยู่ในพื้นที่หลายจังหวัด

ล่าสุด เผดิม รอดอินทร์ ประมงจังหวัดสมุทรสาคร เผยว่า จากปัญหาดังกล่าว กลุ่มพันธมิตรชาวบ้านและชาวประมง ร่วมมือกันทำโครงการ ‘ลงแขก ลงคลอง’ ครั้งที่ 1 ในวันที่ 9 กรกฎาคม ตั้งแต่เวลา 10.00 น ที่คลองท่าแร้ง ตำบลยกกระบัตร อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร เพื่อไล่ล่ากำจัดปลาหมอคางดำตามแหล่งน้ำธรรมชาติในจังหวัด

ขณะที่จังหวัดนครศรีธรรมราช สหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งปากพนัง ชมรมผู้เลี้ยงกุ้งสงขลา-นครศรีฯ จัดงบประมาณสนับสนุนการปฏิบัติการกำจัดปลาหมอคางดำ ในบ่อบำบัดน้ำเสียของโครงการชลประทานเพื่อการเลี้ยงกุ้งทะเลบ้านหน้าโกฏิ หมู่ 10 ตำบลขนาบนาก อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช ในวันที่ 14 กรกฎาคม 2567 ตั้งแต่เวลา 13.00 น. เป็นต้นไป

และในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา จังหวัดสงขลาโพสต์เฟซบุ๊กประกาศจับปลาหมอคางดำ เนื่องจากเป็นสัตว์น้ำต่างถิ่นที่สร้างความเดือดร้อนให้แก่เกษตรกร โดยผู้ใดพบเจอปลาชนิดนี้ให้ติดต่อและแจ้งสำนักงานประมงจังหวัดสงขลา หรือสำนักงานประมงอำเภอใกล้บ้าน โทร. 0 7431 1302

ย้อนต้นตอปัญหา ‘ปลาหมอคางดำ’ ระบาดได้อย่างไร

ในช่วงปี 2561 กลุ่มเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำในจังหวัดสมุทรสงครามและจังหวัดเพชรบุรี ร้องเรียนต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ด้านการคุ้มครองและมาตรฐานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนว่า ได้รับผลกระทบจากการแพร่พันธุ์ของปลาหมอคางดำ ซึ่งกรมประมง (ผู้ถูกร้อง) อนุญาตให้เอกชนนำเข้ามาทดลองเพาะเลี้ยงจากต่างประเทศ และเนื่องจากปลาหมอคางดำกินสัตว์น้ำขนาดเล็กที่ผู้ร้องและเกษตรกรทำการเพาะเลี้ยงเพื่อประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ส่งผลกระทบต่อรายได้ในการประกอบอาชีพ

ทาง กสม. พิจารณาแล้วเห็นว่า การแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำมีผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ และกระทบต่อสิทธิทางเศรษฐกิจและการประกอบอาชีพของประชาชน โดยมีข้อเสนอต่อกรมประมง และกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้ตั้งคณะทำงานประเมินผลและติดตามแก้ไขปัญหา ควรพิจารณาสนับสนุนงบประมาณเร่งด่วนเพื่อเยียวยาเกษตรกรที่ประสบปัญหา และกำหนดวิธีการหรือแนวปฏิบัติในการควบคุมดูแลให้ผู้นำเข้าสัตว์น้ำปฏิบัติตามเงื่อนไขอย่างครบถ้วน

รู้จัก ‘ปลาหมอคางดำ’ เหตุใดทำชาวประมงเดือดร้อน

ปลาหมอคางดำมีต้นกำเนิดในทวีปแอฟริกา โดยต่อมามีการนำเข้าโดยหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย และเป็นปลาที่สามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยทุกรูปแบบ สามารถอาศัยอยู่ได้ทั้งในน้ำจืด น้ำเค็ม และน้ำกร่อย

นอกจากนี้ ปลาหมอคางดำยังมีความต้องการอาหารตลอดเวลา และมีความสามารถในการแพร่พันธุ์ที่รวดเร็ว โดยขยายพันธุ์ได้ในทุกๆ 22 วัน การแพร่กระจายของปลาชนิดนี้จึงเป็นอันตรายต่อระบบนิเวศ เพราะส่งผลให้สัตว์น้ำชนิดอื่นๆ ถูกกินจนเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ และกระทบต่อการทำอาชีพของชาวประมงในพื้นที่

The post ชาวประมงเปิดปฏิบัติการไล่ล่า ‘ปลาหมอคางดำ’ หลังแพร่ระบาดในหลายจังหวัด appeared first on THE STANDARD.

คลิปวิดีโอลูกพะยูนน้อยว่ายน้ำคลอเคลียเต่าตนุตัวใหญ่แถบบริเวณอ่าวดงตาล อำเภอสัตหีบ เคยเป็นไวรัลบนโลกออนไลน์ที่ทุกคนต่างเอ็นดูมิตรภาพระหว่างสัตว์สองสายพันธุ์ ขณะที่ฝั่งผู้เชี่ยวชาญก็บอกว่าภาพแบบนี้มีโอกาสเพียงหนึ่งในล้านเท่านั้นที่เราจะได้เห็น 

แต่ไม่กี่วันหลังจากนั้น ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล กองทัพเรือ ได้พบซากพะยูนลอยขึ้นมาเกยตื้นในสภาพที่เต็มไปด้วยบาดแผล และเมื่อพิสูจน์อัตลักษณ์ก็พบว่าเป็นลูกพะยูนตัวเดียวกันกับที่เกาะอยู่บนหลังเต่า 

ข่าวการตายของพะยูนถูกนำเสนออยู่บ่อยครั้ง และนี่ก็เป็นอีกครั้งหนึ่งที่เราต้องสูญเสียสิ่งมีชีวิตที่แสนน่ารักนี้ไปให้กับภัยคุกคามจากกิจกรรมของมนุษย์ จนบางพื้นที่พะยูนถูกประกาศให้สัตว์สูญพันธุ์ถาวร    

ทำไมความตายของพะยูนจึงไม่ใช่แค่ความตายธรรมดา แต่เป็นสัญญาณบอกว่าท้องทะเลกำลังก้าวถอยหลังเข้าสู่หายนะ

The post ชมคลิป: การตายของพะยูน สัญญาณบ่งชี้ความดับสิ้นของท้องทะเล appeared first on THE STANDARD.

ทะเลโลกกำลังจะตาย…คำพูดนี้อาจไม่ได้กล่าวเกินจริงไปเลยแม้แต่น้อย

เมื่อปีที่ผ่านมา มนุษย์ได้เป็นสักขีพยานต่อภาพอันน่าหดหู่ที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า เมื่อสัตว์ทะเลน้อยใหญ่ต่างถูกพัดมาเกยตื้นตายเกลื่อนชายหาดทั่วโลก ฟลอริดาเจอกับฝูงปลาที่ลอยตายเต็มชายหาด ยักษ์ใหญ่ที่ควรอยู่ใต้ทะเลลึกอย่างวาฬถูกพัดมาเกยตื้นตายในนิวเจอร์ซีย์ ขณะที่สัตว์ตัวเล็กตัวน้อยอย่างเม่นทะเล ดาวทะเล และกุ้งเครย์ฟิชถูกซัดมาเกยตื้นตายเกลื่อนหาดในนิวซีแลนด์ 

สถานการณ์ที่กล่าวมาข้างต้นเป็นเพียงแค่น้ำจิ้มเท่านั้น เพราะยังมีอีกหลายเหตุการณ์อันน่าสลดที่ไม่สามารถไล่เรียงได้หมด ภาพของสิ่งที่เกิดขึ้นทำให้เราสรุปสั้นๆ ได้เพียงว่า ‘สัตว์ทะเลทั่วโลกกำลังจะตายลงเรื่อยๆ’ ส่งผลให้ผู้เชี่ยวชาญเร่งสาละวนไขปริศนาให้ได้ว่า เหตุใดจึงเกิดเรื่องน่าเศร้ากับพวกมัน 

ในที่สุด พวกเขาก็พบคำตอบว่า ‘ภาวะโลกรวน’ เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้สัตว์น้ำเหล่านี้ตายผิดปกติ เพราะมันทำให้เกิดปรากฏการณ์สาหร่ายสะพรั่ง (Algae Bloom) มากขึ้นกว่าเดิม ตลอดจนเหตุการณ์อื่นๆ ที่ทำให้สัตว์น้ำขาดออกซิเจน ขณะที่อุณหภูมิของมหาสมุทรที่อุ่นขึ้นและคลื่นความร้อนที่แผ่ปกคลุมท้องทะเลก็ยังส่งผลกระทบให้สัตว์น้ำต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการหากินและอยู่อาศัยไปจากเดิม และอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่จะไม่พูดถึงคงไม่ได้เลยคือกิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์ รวมถึงการขนส่งทางทะเลและชายฝั่ง ซึ่งคาดว่ามีส่วนเชื่อมโยงกับการตายของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทะเลของสหรัฐอเมริกา

• ปรากฏการณ์สาหร่ายสะพรั่งคร่าชีวิตสัตว์น้ำหลายพื้นที่ทั่วโลก

เมื่อไม่กี่สัปดาห์มานี้ ทางตะวันออกเฉียงใต้ของรัฐฟลอริดาเจอกับเหตุการณ์ ‘กระแสน้ำสีแดง’ ที่เกิดจากปรากฏการณ์สาหร่ายสะพรั่ง ส่งผลให้ปลาลอยตายเต็มชายฝั่ง ขณะที่ซานฟรานซิสโกก็เผชิญกับเหตุการณ์เดียวกันนี้จนทำให้มีปลาหลายพันตัวตายเมื่อช่วงฤดูร้อนที่ผ่านมา

สำหรับสาเหตุที่ทำให้สาหร่ายเหล่านี้เติบโต นักวิทยาศาสตร์อธิบายว่า เมื่อกระแสลมที่พัดผ่านมหาสมุทรได้พัดเอาผิวน้ำส่วนบนออกไป จะทำให้มวลน้ำส่วนล่างซึ่งอุดมสมบูรณ์ด้วยธาตุอาหารไหลเข้ามาแทนที่มวลน้ำส่วนบน หรือที่เรียกว่ากระบวนการน้ำผุด (Upwelling) ส่งผลให้พื้นที่ดังกล่าวเต็มไปด้วยแหล่งอาหารที่เอื้อให้สาหร่ายเจริญเติบโตได้ดี ก่อนที่สาหร่ายเหล่านี้จะถูกคลื่นซัดเข้ามาใกล้ชายหาดจนทำให้น้ำเปลี่ยนเป็นสีแดง 

รายงานระบุว่า สาหร่ายชนิดนี้จะปล่อยสารพิษที่มีชื่อว่า Brevetoxins ซึ่งจะเข้าทำลายระบบประสาทของสัตว์ทะเลและทำให้พวกมันล้มตาย รวมถึงนกที่มากินซากปลาก็จะไม่รอดด้วยเช่นกัน ยิ่งไปกว่านั้น แพสาหร่ายที่ลอยหนาแน่นยังบดบังไม่ให้แสงอาทิตย์ส่องไปถึงพืชน้ำใต้ทะเล และทำให้ปลาขาดออกซิเจนในที่สุด

หน่วยงานคุ้มครองสิ่งแวดล้อมคาดการณ์ว่า ภาวะโลกรวนจะส่งผลให้ ‘ระยะเวลาและความรุนแรง’ ของกระบวนการน้ำผุดบริเวณแนวชายฝั่งนั้นเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ซึ่งแน่นอนว่าไม่มีทางเปลี่ยนในทิศทางที่ดี แต่กลับจะยิ่งทำให้ปรากฏการณ์สาหร่ายสะพรั่งเกิดขึ้นตามแนวชายฝั่งตะวันตกของสหรัฐฯ มากขึ้นกว่าเดิม ขณะเดียวกัน อุณหภูมิน้ำที่สูงขึ้นจากภาวะโลกรวนยังกระตุ้นให้สาหร่ายที่เป็นอันตรายชนิดอื่นๆ เติบโตได้ดีขึ้นด้วย ยกตัวอย่างเช่นสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงินที่เป็นพิษ ซึ่งชอบอยู่ในน้ำที่มีอุณหภูมิอุ่น

ขณะเดียวกัน เหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้วและพายุรุนแรง ซึ่งบรรดานักวิทยาศาสตร์คาดว่าจะเลวร้ายหนักขึ้นกว่าเดิมในอนาคตนั้น ก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์สาหร่ายสะพรั่ง เพราะกระแสลมแรงมีส่วนทำให้เกิดการชำระล้างผิวดิน ส่งผลให้แร่ธาตุต่างๆ ที่สะสมอยู่ในดินกระจายตัวลงสู่ผิวน้ำ รวมถึงฟอสฟอรัสที่มาจากปุ๋ย ซึ่งเป็นแหล่งอาหารชั้นดีของสาหร่าย

ผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ว่า ปรากฏการณ์สาหร่ายสะพรั่งเป็นตัวการที่ทำให้สัตว์ทะเลหลายชนิดล้มตาย รวมถึงเม่นทะเล ดาวทะเล และกุ้งเครย์ฟิช ที่ขึ้นมาลอยตายเกยตื้นในชายฝั่งตะวันออกของนิวซีแลนด์ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งตรงกับช่วงฤดูร้อนในซีกโลกใต้ที่มีพายุรุนแรง

นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่า ไม่ใช่แค่สภาพแวดล้อมชายฝั่งเท่านั้นที่เสี่ยงต่อการเกิดปรากฏการณ์สาหร่ายสะพรั่งที่เป็นอันตราย เพราะภัยแล้งจากภาวะโลกรวนก็อาจทำให้ปัญหานี้ผุดขึ้นในแหล่งน้ำจืดได้เช่นเดียวกัน อย่างที่เห็นในทะเลสาบน้ำจืดของสหรัฐอเมริกาในช่วง 2-3 ทศวรรษที่ผ่านมา

นอกจากปัจจัยที่กล่าวมาข้างต้นแล้ว ‘มนุษย์’ ก็เป็นอีกส่วนหนึ่งที่เร่งให้เกิดปรากฏการณ์สาหร่ายสะพรั่ง โดยนักวิจัยชาวเยอรมันกล่าวว่า การเบ่งบานของสาหร่ายสีทองหายากอาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ปลาจำนวนมหาศาลในแม่น้ำโอเดอร์ (Oder) ที่ไหลตามแนวชายแดนระหว่างเยอรมนีและโปแลนด์ตายลงเมื่อฤดูร้อนปีที่แล้ว ซึ่งสาเหตุที่ทำให้สาหร่ายโตนั้น ก็เพราะโรงงานอุตสาหกรรมได้ปล่อยของเสียลงสู่แม่น้ำ ซึ่งมีการเจือปนสารเคมีที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของพวกมันด้วยนั่นเอง

• ทะเลร้อน ส่งผลเพนกวินตายเกลื่อนหาด

ย้อนกลับไปเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา เกิดเหตุการณ์ที่เพนกวินสีน้ำเงินตัวน้อยนับร้อยล้มตายเกลื่อนที่พื้นที่แนวชายฝั่งของนิวซีแลนด์ 

เจ้าหน้าที่อนุรักษ์พันธุ์สัตว์ในพื้นที่กล่าวว่า ภาวะโลกรวนอาจเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้พวกมันตาย เพราะโดยปกติแล้วเพนกวินชนิดนี้จะกินปลากะตักและปลาซาร์ดีนเป็นอาหาร และสามารถดำน้ำได้ลึก 20-30 เมตรเพื่อจับเหยื่อ แต่อุณหภูมิของน้ำทะเลที่สูงขึ้นทำให้ปลาเหล่านั้นอพยพไปยังแหล่งน้ำที่เย็นกว่า ซึ่งลึกเกินกว่าที่เพนกวินจะดำไปถึงได้ โดยสถาบันวิจัยการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศแห่งนิวซีแลนด์เปิดเผยเมื่อเดือนมกราคม 2022 ว่า อุณหภูมิของน่านน้ำรอบๆ ประเทศพุ่งสูงขึ้นถึง 3 องศาเซลเซียส ส่งผลให้พวกมันเริ่มขาดอาหารหนักขึ้นเรื่อยๆ

แกรม เทย์เลอร์ นักวิทยาศาสตร์ด้านนกทะเลจากกรมการอนุรักษ์แห่งนิวซีแลนด์ เปิดเผยว่า สภาพของเพนกวินที่ตายบนชายหาดผอมจนเหลือแต่หนังหุ้มกระดูก “พวกมันไม่เหลือไขมันในร่างกาย ซึ่งโดยปกติเพนกวินควรจะมีชั้นไขมันเพื่อเป็นฉนวนให้ร่างกายอบอุ่น แต่พวกมันกลับไม่มีไขมัน และเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อก็เหลือน้อยมาก” นอกจากนี้เพนกวินที่ตายยังมีน้ำหนักน้อยกว่าครึ่งของที่ควรจะเป็น ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้พวกมันไม่สามารถดำน้ำลึกได้

ปัญหาทะเลร้อนไม่ได้ส่งผลกระทบแค่กับเพนกวินเท่านั้น แต่สัตว์น้ำอื่นๆ ก็เผชิญกับสถานการณ์เลวร้ายไม่แตกต่างกัน โดยสภาพของปลามังกรทะเลใบหญ้า (Phyllopteryx taeniolatus) ตอนนี้ก็น่าเป็นห่วง เพราะนักวิจัยพบว่าจำนวนประชากรของพวกมันลดลงถึง 57% ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมาในทุกพื้นที่ที่มีการเฝ้าสำรวจ รวมถึงดาวทะเลและเม่นทะเลที่ประสบกับปัญหาจำนวนประชากรลดลงอย่างรวดเร็วในช่วงเวลาเดียวกัน

ข้อมูลจาก NASA ระบุว่า ทะเลโลกดูดซับความร้อนส่วนเกินถึง 90% ที่เกิดจากก๊าซเรือนกระจกที่เพิ่มขึ้นจากกิจกรรมของมนุษย์ ด้วยเหตุนี้ จึงมีความเป็นไปได้ที่สัตว์ทะเลทุกสปีชีส์ราว 1 ใน 3 ของโลกอาจหายล้มหายตายจากเราไปหมดภายในระยะเวลา 300 ปี 

น่าเศร้าอย่างยิ่งที่สัตว์เหล่านี้ถูกฆ่าให้ตายในแหล่งที่อยู่อาศัยของตัวเอง

• มนุษย์ตัวเล็ก ผู้คร่าชีวิตยักษ์ใหญ่แห่งท้องทะเล

ในปีที่ผ่านมา โลกได้รับรู้ถึงโศกนาฏกรรมใหญ่ เมื่อมีวาฬและโลมาจำนวนไม่น้อยที่ถูกพัดมาเกยตื้นชายฝั่งตายอยู่หลายครั้ง โดยมีวาฬหลังค่อมมากกว่าสิบตัวและวาฬไรต์แอตแลนติกเหนือที่ใกล้สูญพันธุ์หลายตัวเกยตื้นบนหรือใกล้กับชายหาด ไล่ตั้งแต่นอร์ทแคโรไลนาไปจนถึงนิวยอร์ก ระหว่างช่วงเดือนธันวาคมถึงต้นเดือนมีนาคม ขณะที่มีรายงานว่ามีโลมา 8 ตัวตายอยู่ที่ชายฝั่งในรัฐนิวเจอร์ซีย์เมื่อไม่นานมานี้

เจ้าหน้าที่ในรัฐนิวเจอร์ซีย์กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิมหาสมุทรและสภาพเคมีของน้ำ ซึ่งสาเหตุมาจากภาวะโลกรวน อาจบีบให้ปลาที่เป็นอาหารของวาฬมาหากินเข้าใกล้ชายฝั่งมากขึ้น ทำให้วาฬต้องเคลื่อนตัวเข้ามาทับซ้อนกับพื้นที่ของมนุษย์ และมีความเสี่ยงสูงที่จะชนกับเรือขนส่งจนเกิดแผลใหญ่หรือตายได้ เพราะจากการชันสูตรพลิกศพวาฬเหล่านั้น มีหลายตัวที่พบว่าตายเพราะชนเข้ากับเรือ 

นอกจากนี้ บรรดานักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมก็ได้แสดงความกังวลว่ากิจกรรมที่ปูทางก่อนการก่อสร้างโครงการกังหันลมนอกชายฝั่งอาจส่งผลกระทบต่อวาฬด้วยหรือไม่ แม้นักวิทยาศาสตร์ของรัฐจะออกมาพูดแล้วว่าไม่มีหลักฐานบ่งชี้ว่ากิจกรรมดังกล่าวจะทำให้วาฬตายก็ตาม แต่นับตั้งแต่ปี 2016 มีวาฬหลังค่อมตายเยอะผิดปกติในบริเวณที่อยู่ระหว่างเตรียมการก่อสร้างโครงการดังกล่าว

ส่วนเหตุการณ์ที่วาฬกว่า 230 ตัวเกยตื้นที่บริเวณชายฝั่งห่างไกลทางชายฝั่งตะวันตกของรัฐแทสเมเนีย ประเทศออสเตรเลีย โดยที่กว่าครึ่งเป็นวาฬนำร่อง (Pilot Whale) นั้น ขณะนี้ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัดว่าเกิดอะไรขึ้นกับพวกมันกันแน่ ซึ่งเป็นปริศนาที่ยังรอคอยการไขคำตอบ เพื่อที่มนุษย์จะได้มีโอกาสช่วยเหลือพวกมันได้อย่างทันท่วงที

สถานการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นสัญญาณชัดเจนว่าหายนะกำลังคืบคลานเข้ามาอย่างช้าๆ หากเราทุกคนไม่ร่วมมือกันลดภาวะโลกรวนก็คงถึงวันที่มนุษย์เราจะมีชะตากรรมไม่ต่างจากสิ่งมีชีวิตเหล่านี้

ภาพ: REUTERS / Mike Segar

อ้างอิง:

• https://www.washingtonpost.com/climate-environment/2023/03/29/dead-sea-creatures-washing-up-climate-change/
• https://ngthai.com/science/30735/eutrophication/
• https://www.noaa.gov/what-is-harmful-algal-bloom
• https://www.bbc.com/news/world-australia-62976749
• https://www.washingtonpost.com/weather/2023/03/21/ocean-temperatures-record-warm-climate/?isMobile=1
• https://www.nbcnews.com/news/world/little-blue-penguins-are-washing-dead-new-zealand-beaches-rcna34058

The post เกิดอะไรขึ้นกับโลกของเรา เมื่อหลายประเทศเจอสัตว์ทะเลนอนตายเกลื่อนหาด appeared first on THE STANDARD.

เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา (21 มีนาคม) รัฐบาลของประธานาธิบดีโจ ไบเดน แห่งสหรัฐอเมริกา ได้เปิดตัวแผนปฏิบัติการฉบับใหม่ภายใต้ชื่อ ‘Ocean Climate Action Plan’ ซึ่งเป็นโร้ดแมปที่สหรัฐฯ จะใช้ประโยชน์จากพลังอันมหาศาลของมหาสมุทร เพื่อช่วยต่อสู้กับวิกฤตโลกรวน พร้อมช่วยอนุรักษ์ท้องทะเลไปพร้อมๆ กัน

ตลอดช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา มหาสมุทรได้ช่วยดูดซับความร้อนบนโลกของเราไว้มากกว่า 90% จึงปฏิเสธไม่ได้เลยว่า ท้องทะเลเป็นทรัพยากรที่มีบทบาทอย่างมากในการต่อสู้กับภาวะโลกรวนที่กำลังดำเนินอยู่นี้

ลารา เลวิสัน ผู้อำนวยการอาวุโสฝ่ายนโยบายของรัฐบาลกลาง ประจำกลุ่มอนุรักษ์มหาสมุทร Oceana กล่าวว่า แม้โลกจะมีการหารือเกี่ยวกับแนวทางแก้ไขปัญหาด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอยู่บ่อยครั้ง แต่ที่ผ่านมานั้นนโยบายด้านมหาสมุทรมักเป็นสิ่งที่ถูกมองข้ามอยู่เสมอ โดยเธอกล่าวว่า รัฐบาลมีแนวทางที่จะแก้ไขหรือรับมือกับวิกฤตบนพื้นดินมากมายแล้ว แต่นโยบายสำหรับมหาสมุทรนั้นยังไม่เพียงพอและไม่ใกล้เคียงกับคำว่า ‘พอ’ เลยด้วยซ้ำ 

ฉะนั้นการประกาศครั้งล่าสุดนี้จึงเป็นความคืบหน้าครั้งสำคัญต่อท้องทะเลของสหรัฐฯ อย่างมาก

ทะเลโลกวิกฤต วิจัยเผย อุณหภูมิผิวน้ำร้อนขึ้นกว่าเดิม

ก่อนจะลงลึกถึงรายละเอียดของ Action Plan ล่าสุดจากสหรัฐฯ THE STANDARD ขออธิบายถึงภาพรวมของทะเลโลกกันก่อนว่าขณะนี้เป็นอย่างไร และมีใครลงมือทำอะไรเพื่อปกป้องแผ่นน้ำสีครามที่กินพื้นที่ถึง 71% ของโลกไปแล้วบ้าง

• ข้อมูลแบบสดๆ ร้อนๆ จาก Climate Reanalyzer ระบุว่า ณ วันที่ 16 มีนาคมที่ผ่านมา อุณหภูมิผิวหน้าน้ำทะเลในมหาสมุทรทั่วโลกพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ เฉลี่ยแตะที่ 21 องศาเซลเซียส ถือว่าเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่ที่มีการเก็บข้อมูลมาตั้งแต่ปี 1981 และเป็นอุณหภูมิที่สูงกว่าช่วงเดียวกันของปี 2016 ซึ่งเป็นปีที่โลกเจอกับปรากฏการณ์เอลนีโญ

• ขณะที่รายงานล่าสุดจากคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (IPCC) ซึ่งมีการเปิดเผยออกมาเมื่อวันจันทร์ (20 มีนาคม) ระบุว่า สภาพชั้นบรรยากาศและท้องทะเลที่มีอุณหภูมิสูงขึ้นนั้นส่งผลกระทบไปทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นคลื่นความร้อนรุนแรงที่เกิดถี่ขึ้นเรื่อยๆ สภาพอากาศที่แห้งแล้งหนักขึ้น หรือฝนที่ตกกระหน่ำแบบไม่ลืมหูลืมตา

• อย่างไรก็ตาม โลกไม่ได้นิ่งนอนใจกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น โดยเมื่อช่วงต้นเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ประเทศต่างๆ เกือบ 200 ประเทศ ได้ร่วมลงนามในสนธิสัญญาทะเลหลวง (High Seas Treaty) ฉบับแรก เพื่อเป็นเครื่องมือทางกฎหมายในการจัดตั้งและจัดการพื้นที่คุ้มครองทางทะเล รวมถึงปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพ ขณะเดียวกันสนธิสัญญาดังกล่าวยังให้คำมั่นว่าจะปกป้องพื้นที่ 30% ของมหาสมุทรของโลกอีกด้วย 

• ในปัจจุบันมีการขนานนามให้ทะเลหลวงว่า เป็น ‘ถิ่นทุรกันดารแห่งสุดท้ายของโลก’ เนื่องจากโลกรวนทำให้อุณหภูมิของมหาสมุทรเพิ่มสูงขึ้น และทำให้น้ำมีค่าความเป็นกรดมากขึ้น จนส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตในท้องทะเล นอกจากนี้กิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์ในมหาสมุทร เช่น การประมงเชิงอุตสาหกรรม การเดินเรือ อุตสาหกรรมเหมืองแร่ใต้ทะเลลึก และการแข่งขันเพื่อใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในมหาสมุทร ล้วนแล้วแต่สร้างผลกระทบเชิงลบให้กับท้องทะเลและมหาสมุทรแทบทั้งสิ้น

• ทะเลหลวงนับเป็นผืนน้ำขนาดมหึมาที่คิดเป็นสัดส่วนกว่า 60% ของมหาสมุทรทั่วโลก ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตหลากหลายสายพันธุ์ ทั้งยังเป็นแหล่งประมงที่สำคัญสำหรับผู้คนหลายพันล้านชีวิต นอกจากนี้ยังทำหน้าที่เป็นกันชนให้กับมนุษย์ต่อวิกฤตสภาพอากาศ เนื่องจากมหาสมุทรได้ดูดซับความร้อนส่วนเกินของโลกไว้มากกว่า 90% ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา 

• แต่ปัจจุบันมีพื้นที่เขตทะเลหลวงหรือน่านน้ำสากลราว 1.2% เท่านั้นที่ได้รับการปกป้อง และมีเพียง 0.8% เท่านั้นที่ได้รับการปกป้องสูงสุดจากประชาคมระหว่างประเทศ

• อย่างไรก็ตาม สนธิสัญญาฉบับนี้ยังอยู่ในระหว่างรอการให้สัตยาบันจากนานาชาติ โดยมันจะถูกบังคับใช้เป็นกฎหมายระหว่างประเทศได้ก็ต่อเมื่อรัฐบาลจากอย่างน้อย 60 ประเทศประกาศให้การรับรองเท่านั้น ซึ่งเป็นสิ่งที่เราจะต้องจับตาดูกันต่อไปว่าจะมีการผลักดันได้จนสำเร็จหรือไม่

สาระสำคัญของ Ocean Climate Action Plan คืออะไร 

• Ocean Climate Action Plan คือแผนการดำเนินงานที่คณะกรรมการนโยบายมหาสมุทร (Ocean Policy Committee) ของสหรัฐฯ เป็นผู้ทำจัดขึ้นมา โดยมีเป้าหมายหลักๆ คือการใช้ประโยชน์จากมหาสมุทรในการต่อสู้กับภาวะโลกรวน พร้อมส่งเสริมความยุติธรรมด้านสิ่งแวดล้อมและสนับสนุนเศรษฐกิจมหาสมุทร (Ocean Economy) ที่มีความยั่งยืน

• Ocean Climate Action Plan มีเป้าหมายหลัก 3 ประการด้วยกันคือ 

1. สร้างอนาคตที่เป็นกลางทางคาร์บอน โดยจะต้องไม่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดภาวะโลกรวน

2. เร่งใช้แนวทางแก้ปัญหาแบบพึ่งพาธรรมชาติ (Nature-based) เพื่อปกป้องพื้นที่ชายฝั่งและลดภัยคุกคามจากภาวะโลกรวน พร้อมปกป้องชุมชนและระบบนิเวศจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ 

3. เพิ่มความแข็งแกร่งให้กับชุมชน เพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของมหาสมุทร ผ่านการพัฒนาโซลูชันที่สามารถช่วยให้ชุมชนปรับตัวและเติบโตได้

• นอกจากนี้รัฐบาลของไบเดนยังระบุด้วยว่า ทางการได้เริ่มดำเนินการตามเป้าหมายที่ได้มีการกำหนดไว้ก่อนหน้านี้แล้วหลายอย่าง อาทิ การอนุรักษ์และฟื้นฟูพื้นที่ชายฝั่งและสิ่งแวดล้อมทางทะเล ซึ่งมีศักยภาพในการเป็นแหล่งกักเก็บคาร์บอนตามธรรมชาติ พร้อมขยายพื้นที่คุ้มครองมหาสมุทร ขณะเดียวกันทางการยังได้แบ่งผลประโยชน์จากการลงทุนของรัฐบาลกลาง 40% เพื่อนำไปแก้ปัญหาด้านโลกรวนที่ส่งผลกระทบต่อชุมชนที่ด้อยโอกาส และดำเนินการตามเป้าหมายการผลิตพลังงานจากลมนอกชายฝั่งให้ได้ 30 กิกะวัตต์ภายในปี 2030 รวมถึงการบรรลุเป้าหมายการปล่อยมลพิษจากการขนส่งระหว่างประเทศเป็นศูนย์ภายในปี 2050 และส่งเสริมความยุติธรรมด้านสิ่งแวดล้อมและการมีส่วนร่วมของชุมชน ชนเผ่า และชนพื้นเมือง

เดินหน้าบรรลุเป้าหมาย 30×30

• ย้อนกลับไปเมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมา เกือบ 200 ประเทศเห็นพ้องกำหนดเป้าหมายในการปกป้องและอนุรักษ์ผืนดิน 30% และทะเล 30% ทั่วโลกภายในปี 2030 ซึ่งเพิ่มขึ้นจากระดับก่อนหน้าที่เคยให้คำมั่นว่าจะปกป้องผืนดิน 17% และทะเล 7% เพื่อป้องกันไม่ให้โลกสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพไปมากกว่านี้

• แต่หากดูเฉพาะในสหรัฐฯ จะพบว่า มีพื้นที่ดินประมาณ 12% ของประเทศที่ได้รับการคุ้มครอง ส่วนพื้นที่ทางทะเลอยู่ที่ 23% ซึ่งเหลืออีกแค่เพียง 7% เท่านั้น 

• ด้วยเหตุนี้ เมื่อวันอังคารที่ผ่านมาฝ่ายบริหารของไบเดนกล่าวว่า รัฐบาลเตรียมสั่งการให้ จีนา ไรมอนโด รัฐมนตรีกระทรวงพาณิชย์ พิจารณาริเริ่มการกำหนดเขตรักษาพันธุ์สัตว์น้ำแห่งชาติแห่งใหม่บริเวณรอบหมู่เกาะห่างไกลแปซิฟิก (Pacific Remote Islands) ภายใน 30 วัน ซึ่งจะช่วยให้สหรัฐฯ บรรลุเป้าหมายในการปกป้องพื้นที่ 30% ของมหาสมุทรในประเทศได้สำเร็จ

• อย่างไรก็ตามผู้เชี่ยวชาญบางคนกล่าวว่า เป้าหมายที่ระดับ 30% นี้ยังถือว่าต่ำมาก และควรเพิ่มให้ถึงระดับ 50% เพื่อความอยู่รอดของมวลมนุษยชาติในระยะยาว โดยข้อมูลจาก Greenpeace ระบุว่า ปัจจุบันเหลือผืนป่าบนโลกเพียงแค่ 15% และมหาสมุทรเพียง 3% เท่านั้นที่ยังไม่ถูกมนุษย์เข้าไปตักตวงทรัพยากร 

ผู้สนับสนุนว่าอย่างไรบ้าง

• กลุ่มอนุรักษ์ได้ขานรับและยกย่องแผนการของไบเดน แต่ในขณะเดียวกันก็กังวลว่ารัฐบาลจะไม่เอาจริงกับการยุติการผลิตเชื้อเพลิงฟอสซิลในทะเล รวมถึงปัญหามลพิษจากขยะพลาสติก

• เลวิสันกล่าวว่า Oceana ชื่นชมความตั้งใจของรัฐบาลสหรัฐฯ ที่จะยกระดับความยุติธรรมด้านสิ่งแวดล้อม แต่ขณะเดียวกันก็แสดงความกังวลว่า ‘สิ่งที่สำคัญที่สุดเพียงอย่างเดียวที่ควรทำ’ หรือก็คือการยุติสัญญาเช่าที่ดินรัฐและใบอนุญาตสำหรับการขุดเจาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ จะเป็นเพียงแค่ ‘เชิงอรรถ’ เล็กๆ แทนที่จะเป็นหัวข้อใหญ่ที่รัฐบาลเร่งแก้ไข

• วิกกี เอ็น สปรูอิล ประธานและซีอีโอของ New England Aquarium กล่าวว่า เศรษฐกิจมหาสมุทรที่มีความรับผิดชอบตาม Action Plan ของไบเดนนั้นจะเป็นสิ่งที่ขับเคลื่อนให้ประเทศสามารถแก้วิกฤตโลกรวน และรับมือกับปัญหาการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพในทะเลที่เพิ่มขึ้นได้ 

• “ตอนนี้เป็นเวลาที่จะขับเคลื่อนเศรษฐกิจสีน้ำเงินแห่งอนาคต ซึ่งทรัพยากรของมหาสมุทรจะถูกใช้เพื่อตอบสนองความต้องการด้านพลังงานสะอาดและความมั่นคงทางอาหารของเรา ในขณะเดียวกันเราก็ต้องปกป้องชีวิตสัตว์ทะเลและแหล่งที่อยู่อาศัยที่สำคัญ ตลอดจนแนวชายฝั่งและชุมชน” สปรูอิลกล่าว

แม้แผนการนี้จะดูยิ่งใหญ่ แต่ก็เป็นเพียงแค่ก้าวเล็กๆ ของประเทศเพียงหนึ่งประเทศในภารกิจกอบกู้มหาสมุทร ซึ่งในที่สุดแล้วต้องอาศัยความร่วมมือร่วมใจจากทุกฝ่ายทั่วโลก

ภาพ: Andrei Armiagov Via Shutterstock

อ้างอิง:

• https://www.usatoday.com/story/news/nation/2023/03/21/president-biden-ocean-climate-action-plan/11515889002/
• https://edition.cnn.com/2023/03/04/world/un-oceans-treaty-biodiversity-climate-intl/index.html
• https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2023/03/21/remarks-by-president-biden-at-the-white-house-conservation-in-action-summit/
• https://www.marketwatch.com/amp/story/biden-declares-first-ocean-climate-action-plan-meant-to-help-fishing-and-limit-warming-seas-45105c19
• https://www.washingtonpost.com/weather/2023/03/21/ocean-temperatures-record-warm-climate/?isMobile=1
• https://www.globalseafood.org/advocate/u-s-government-releases-first-ever-ocean-climate-action-plan/

The post รู้จัก Ocean Climate Action Plan แผนการใช้มหาสมุทรต่อสู้ภาวะโลกรวน ผลงานล่าสุดจากรัฐบาลไบเดน appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (22 มีนาคม) เฉลิมชัย สุวรรณรักษ์ อธิบดีกรมประมง กล่าวว่า จากนโยบาย ดร.เฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ให้ความสำคัญเรื่องการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำอย่างมีส่วนร่วมกับชุมชน เพื่อให้ชุมชนมีบทบาทในการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำในท้องถิ่น และใช้ประโยชน์ทรัพยากรสัตว์น้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด นำไปสู่การสร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้แก่พี่น้องชาวประมง ตามแนวทางสำคัญในการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำให้มีความยั่งยืน กรมประมงจึงได้ประกาศใช้มาตรการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำในฤดูสัตว์น้ำมีไข่ วางไข่ เลี้ยงตัวอ่อน ฝั่งทะเลอันดามันมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2528 ระหว่างวันที่ 1 เมษายน – 30 มิถุนายนของทุกปี ในบางส่วนของพื้นที่ 4 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดภูเก็ต พังงา กระบี่ และตรัง ควบคู่ไปกับการรวบรวมและวิเคราะห์ผลการศึกษาทางวิชาการอย่างสม่ำเสมอ เพื่อนำมาปรับปรุงมาตรการให้สอดคล้องกับสภาวะของทรัพยากรสัตว์น้ำ สิ่งแวดล้อม และสังคมในปัจจุบัน 

ผลการศึกษาทางวิชาการในช่วงการประกาศใช้มาตรการฯ ปี 2565 พบว่าสัตว์น้ำที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจหลายชนิดมีความสมบูรณ์เพศสูง (ร้อยละ 90-100) โดยเฉพาะในเดือนมิถุนายนพบสัตว์น้ำวัยอ่อนมีความหนาแน่นสูงสุดถึง 1,197 ตัวต่อ 1,000 ลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) ซึ่งมากกว่าช่วงก่อนประกาศใช้มาตรการฯ ที่มีความหนาแน่นเพียง 470 ตัวต่อ 1,000 ลบ.ม. อีกทั้งข้อมูลขนาดสัตว์น้ำที่จับได้จากเครื่องมือประมงที่อนุญาตให้ใช้ในช่วงประกาศใช้มาตรการฯ เช่น อวนกุ้งและอวนปู พบว่ามีขนาดเหมาะสม โดยมีขนาดความยาวมากกว่าความยาวแรกสืบพันธุ์ จึงเป็นการยืนยันได้ว่ามาตรการที่ใช้สอดคล้องกับผลการศึกษาทางวิชาการ ทั้งในด้านพื้นที่และช่วงเวลาในมาตรการฯ ว่ามีความถูกต้องและเหมาะสมกับฤดูสัตว์น้ำมีไข่ วางไข่ และยังเป็นส่วนหนึ่งในการเพิ่มผลผลิตสัตว์น้ำเพื่อคงความสมดุลทางธรรมชาติอีกด้วย

ดังนั้นกรมประมงจึงประกาศใช้มาตรการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำในฤดูสัตว์น้ำมีไข่ วางไข่ เลี้ยงตัวอ่อน ฝั่งทะเลอันดามันประจำปี 2566 ในเขตพื้นที่บางส่วนของจังหวัดภูเก็ต พังงา กระบี่ และตรัง ตั้งแต่ปลายแหลมพันวา อำเภอเมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต ถึงปลายแหลมหยงสตาร์ อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง ครอบคลุมพื้นที่ 4,696 ตารางกิโลเมตร ระหว่างวันที่ 1 เมษายน – 30 มิถุนายน 2566 ตามประกาศฯ และกำหนดชนิดของเครื่องมือประมง วิธีการทำการประมง และเงื่อนไขที่สามารถทำการประมงได้ในช่วงประกาศใช้มาตรการฯ ดังนี้ 

1. เครื่องมืออวนลากแผ่นตะเฆ่ ที่ใช้ประกอบเรือกลที่มีขนาดความยาวไม่เกิน 14 เมตร และต้องทำการประมงในเวลากลางคืนนอกเขตทะเลชายฝั่ง

2. เครื่องมืออวนล้อมจับปลากะตัก ทำการประมงเฉพาะในเวลากลางวัน และต้องทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง

3. เครื่องมืออวนติดตาปลาที่มีขนาดช่องตาอวนตั้งแต่ 4.7 เซนติเมตรขึ้นไป มีความยาวอวนไม่เกิน 2,500 เมตรต่อเรือประมง 1 ลำ ทำการประมงในเขตทะเลชายฝั่ง และเครื่องมืออวนติดตาปลาที่มีช่องตาอวนตั้งแต่ 4.7 เซนติเมตรขึ้นไป มีความยาวอวนเกิน 2,500 เมตรต่อเรือประมง 1 ลำ ทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง

4. เครื่องมืออวนปู อวนลอยกุ้ง อวนหมึก 

5. เครื่องมืออวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกหมึก ที่ใช้ประกอบกับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) ทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง

6. ลอบปูที่มีขนาดตาอวนโดยรอบตั้งแต่ 2.5 นิ้วขึ้นไป ใช้ทำการประมงไม่เกิน 300 ลูกต่อเรือประมง 1 ลำ ทำการประมงในเขตทะเลชายฝั่ง และลอบปูที่มีขนาดช่องตาท้องลอบตั้งแต่ 2.5 นิ้วขึ้นไป ทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง

7. ลอบหมึกทุกชนิด

8. ซั้งทุกชนิดที่ใช้ประกอบทำการประมงพื้นบ้านในเขตทะเลชายฝั่ง

9. คราดหอยที่ใช้ประกอบเรือกลที่มีขนาดความยาวไม่เกิน 18 เมตร มีความกว้างของปากคราดไม่เกิน 3.5 เมตร ช่องซี่คราดไม่น้อยกว่า 1.2 เซนติเมตร และจำนวนของเครื่องมือคราดหอยต้องไม่เกิน 3 อัน (หน่วย) ต่อเรือกล 1 ลำ ที่ทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง โดยต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่องกำหนดเครื่องมือทำการประมง รูปแบบ และพื้นที่ทำการประมงของเครื่องมือคราดหอยที่ห้ามใช้ทำการประมงในที่จับสัตว์น้ำ พ.ศ. 2560 ลงวันที่ 13 กรกฎาคม 2560

10. อวนรุนเคย โดยต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ที่ออกตามความในมาตรา 68 แห่งพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558

11. จั่น ยอ แร้ว สวิง แห เบ็ด สับปะนก ขอ ลอบ ฉมวก แผงยกปูจักจั่น

12. เครื่องมืออื่นใดที่ไม่ใช้ประกอบเรือกลขณะทำการประมง

13. การใช้เรือประมงที่มีขนาดต่ำกว่า 10 ตันกรอสส์ ที่ใช้เครื่องยนต์มีกำลังแรงม้าไม่ถึง 280 แรงม้า ประกอบเครื่องมือทำการประมงอื่นใดที่ไม่เป็นเครื่องมือประมงพาณิชย์ ตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่องกำหนดให้การใช้เรือประมงทุกขนาดประกอบเครื่องมือทำการประมงบางประเภทเป็นประมงพาณิชย์ พ.ศ. 2560 ลงวันที่ 15 ธันวาคม 2560 และต้องไม่เป็นเครื่องอวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกปลากะตัก ที่ใช้ประกอบเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) และต้องไม่เป็นเครื่องมือที่ถูกห้ามตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กำหนดเครื่องมือทำการประมง วิธีการทำการประมง และพื้นที่ทำการประมงที่ห้ามใช้ทำการประมงในที่จับสัตว์น้ำเขตทะเลชายฝั่ง พ.ศ. 2560 ลงวันที่ 9 พฤศจิกายน 2560

ทั้งนี้ การทำการประมงโดยใช้เครื่องมือในข้อ 3, 4, 5, 6 และ 7 จะต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ลงวันที่  9 พฤศจิกายน 2560 และจะต้องไม่เป็นเครื่องมือที่ห้ามใช้ทำการประมง ตามมาตรา 67, 69 หรือ 71 (1) แห่งพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 และที่แก้ไขเพิ่มเติม จึงขอเน้นย้ำให้พี่น้องชาวประมงให้ความร่วมมือในการปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด และระมัดระวังการทำประมง โดยให้ทำประมงเฉพาะเครื่องมือที่ประกาศให้ใช้ได้เท่านั้น เครื่องมืออื่นๆ ห้ามทำโดยเด็ดขาด หากผู้ใดฝ่าฝืนจะเป็นความผิดตามมาตรา 70 แห่งพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 ต้องระวางโทษปรับตั้งแต่ 5,000 บาท – 30 ล้านบาท ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดของเรือประมง หรือปรับจำนวน 5 เท่าของมูลค่าสัตว์น้ำที่ได้จากการทำการประมง แล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า และต้องได้รับโทษทางปกครอง

ภาพ: Shutterstock

The post กรมประมงเตรียมปิดอ่าวฝั่งทะเลอันดามัน พื้นที่ภูเก็ต-พังงา-กระบี่-ตรัง 3 เดือน คุมการทำประมงฤดูปลามีไข่ appeared first on THE STANDARD.

นานาชาติเกือบ 200 ประเทศร่วมลงนามข้อตกลงทำสนธิสัญญาทะเลหลวง (High Seas Treaty) ซึ่งมีผลผูกพันทางกฎหมาย เพื่อปกป้องสิ่งมีชีวิตในเขตน่านน้ำสากล โดยข้อตกลงดังกล่าวได้รับการลงนามเมื่อวันที่ 4 มีนาคมที่ผ่านมา หลังจากการเจรจานานกว่า 2 สัปดาห์ที่สำนักงานใหญ่ขององค์การสหประชาชาติ (UN) ในมหานครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา สิ้นสุดลง โดยการประชุมในเซสชันสุดท้ายใช้เวลานานถึง 36 ชั่วโมง

สนธิสัญญาทะเลหลวงฉบับนี้มีเป้าหมายเพื่อเป็นเครื่องมือทางกฎหมายในการจัดตั้งและจัดการพื้นที่คุ้มครองทางทะเล เพื่อปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพ นอกจากนี้ยังครอบคลุมถึงการประเมินด้านสิ่งแวดล้อม สำหรับความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากการทำกิจกรรมเชิงพาณิชย์ อาทิ การทำเหมืองในทะเลลึก

ทางด้าน ลอรา เมลเลอร์ นักรณรงค์ด้านมหาสมุทรของ Greenpeace Nordic ระบุว่า “วันนี้นับเป็นวันประวัติศาสตร์สำหรับการอนุรักษ์ และเป็นสัญญาณที่บ่งชี้ว่า ในโลกที่มีการแบ่งแยกส่วนนี้ การปกป้องธรรมชาติและประชาชนพลเมืองโลกสามารถคว้าชัยชนะเหนือผลประโยชน์ทางภูมิรัฐศาสตร์ได้”

โดยสนธิสัญญาฉบับนี้มีการพูดคุยหารือกันมานานราว 2 ทศวรรษ เมื่อ UN ได้จัดตั้งกลุ่มเฉพาะกิจขึ้นเพื่อหารือเกี่ยวกับการปกป้องมหาสมุทรขึ้นในปี 2004 จนกระทั่งในปี 2015 ที่ประชุม UN ก็ได้มีมติในการพัฒนาข้อตกลงดังกล่าวให้เป็นสนธิสัญญาที่มีผลผูกพันทางกฎหมายขึ้น หลังจากนั้นก็ได้มีการเริ่มเจรจาอย่างจริงจังขึ้นในปี 2018 และอีกครั้งในปี 2022 แต่กลับจบลงด้วยความล้มเหลว

การเจรจาครั้งล่าสุดนี้ นับเป็นการเจรจาครั้งประวัติศาสตร์และเป็นโอกาสครั้งสุดท้ายในการปกป้องมหาสมุทรของโลก โดย ลอรา เมลเลอร์ ยังกล่าวอีกว่า “เรายกย่องประเทศต่างๆ ที่ร่วมกันแสวงหาการประนีประนอม ยอมละทิ้งความแตกต่าง และส่งมอบสนธิสัญญาที่เปิดโอกาสให้เราร่วมกันปกป้องดูแลมหาสมุทร รวมถึงรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ เพื่อปกป้องชีวิตและการดำรงอยู่ของผู้คนหลายพันล้านคน” 

ทะเลหลวงนับเป็นผืนน้ำขนาดมหึมาที่คิดเป็นกว่า 60% ของมหาสมุทรทั่วโลก ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตหลากหลายสายพันธุ์และระบบนิเวศที่มีเอกลักษณ์มากมาย ทั้งยังเป็นแหล่งประมงที่สำคัญสำหรับผู้คนหลายพันล้านชีวิต นอกจากนี้ยังทำหน้าที่เป็นกันชนให้กับมนุษย์ต่อวิกฤตสภาพอากาศ เนื่องจากมหาสมุทรได้ดูดซับความร้อนส่วนเกินของโลกไว้มากกว่า 90% ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา

ในปัจจุบันต่างมีการขนานนามให้กับทะเลหลวงว่าเป็นถิ่นทุรกันดารแห่งสุดท้ายของโลก เนื่องมาจากวิกฤตจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ทำให้อุณหภูมิของมหาสมุทรเพิ่มสูงขึ้น และทำให้น้ำมีค่าความเป็นกรดมากขึ้น ส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตในท้องทะเล นอกจากนี้กิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์ในมหาสมุทร เช่น การประมงเชิงอุตสาหกรรม การเดินเรือ อุตสาหกรรมเหมืองแร่ใต้ทะเลลึก และการแข่งขันเพื่อใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในมหาสมุทร ก็ล้วนแล้วแต่สร้างผลกระทบเชิงลบให้กับท้องทะเลและมหาสมุทรแทบทั้งสิ้น

ขณะนี้ประเทศต่างๆ จะต้องยอมรับและให้สัตยาบันสนธิสัญญาฉบับนี้อย่างเป็นทางการ หลังจากนั้นจะเริ่มดำเนินการกำหนดเขตคุ้มครองรักษาพันธุ์สัตว์น้ำ และพยายามบรรลุเป้าหมายในการปกป้อง 30% ของมหาสมุทรทั่วโลกให้ได้ภายในปี 2030 ซึ่งในปัจจุบันมีพื้นที่เขตทะเลหลวงหรือน่านน้ำสากลราว 1.2% เท่านั้นที่ได้รับการปกป้อง และมีเพียง 0.8% เท่านั้น ที่ได้รับการปกป้องสูงสุดจากประชาคมระหว่างประเทศ

ภาพ: Irina Markova / Shutterstock

อ้างอิง: 

• https://edition.cnn.com/2023/03/04/world/un-oceans-treaty-biodiversity-climate-intl/index.html 

The post นานาชาติร่วมลงนามสนธิสัญญาทะเลหลวงครั้งประวัติศาสตร์ เพื่อปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพ appeared first on THE STANDARD.

ปัญหาเรื่องภาวะโลกร้อนถือเป็นปัญหาระดับสากลปัญหาหนึ่งที่ประชาคมโลกให้ความสนใจ และพยายามคิดหาทางแก้ไขอย่างยั่งยืนเท่าที่จะเป็นไปได้ 

ในขณะที่หลายประเทศยังคงไม่สนใจปัญหาโลกรวน ไม่นานมานี้มีการศึษาชุดใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ Nature Climate Change ระบุว่า อุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นของน้ำทะเลเพียง 3-5 องศาเซลเซียส จะทำให้ 90% ของพันธุ์สัตว์น้ำในโลกมีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ภายในปี 2100 หากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกยังไม่ถูกควบคุม

ผลกระทบจากก๊าซเรือนกระจกแบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ ผลกระทบต่ออุณหภูมิ เนื่องจากก๊าซเรือนกระจกทำให้ชั้นบรรยากาศโลกไม่สามารถสะท้อนความร้อนออกได้ จึงทำให้อุณหภูมิภายในโลกเพิ่มสูงขึ้น ส่งผลให้น้ำแข็งขั้วโลกละลายและทำให้ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นตามลำดับ และอีกหนึ่งผลกระทบคือ ฝนกรด ที่เกิดจากน้ำฝนชะล้างก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศลงสู่แหล่งน้ำหรือพื้นดิน ซึ่งแน่นอนว่าฝนกรดค่อนข้างอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งในท้องทะเล ไม่ว่าจะเป็นปลา แบคทีเรีย พืช หรือสัตว์เซลล์เดียว ที่อาศัยอยู่ในระดับน้ำลึกไม่เกิน 100 เมตร ตามการศึกษาผลกระทบของฝนกรดต่อสัตว์น้ำกว่า 25,000 ชนิด

อย่างไรก็ตามนักวิจัยพบว่า หากเราสามารถควบคุมอุณหภูมิน้ำทะเลให้ไม่สูงเพิ่มเกิน 2 องศาเซลเซียส ตามความตกลงปารีส (Paris Climate Agreement) จะทำให้ลดความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสัตว์น้ำในข้างต้นได้ถึง 98% 

ที่น่าสนใจกว่าคือ นักวิจัยยังพบว่า สัตว์นักล่าขนาดใหญ่มีโอกาสสูญพันธุ์มากกว่าสัตว์น้ำขนาดเล็ก เช่นเดียวกับสายพันธุ์ปลาที่มนุษย์นิยมบริโภคอย่างหนัก ในทางกลับกันสิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงต่ำที่สุดกลับกลายเป็นสปีชีส์ขนาดเล็กที่มีอายุสั้น และหากปัญหาเรื่องก๊าซเรือนกระจกไม่ได้รับการแก้ไข การสูญเสียในครั้งนี้จะกลายเป็นการสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ที่โลกต้องเผชิญ เช่นเดียวกับการสูญเสียไดโนเสาร์เมื่อ 252 ล้านปีที่ผ่านมา

ภาพ: Getty images / Reinhard Dirscherl

อ้างอิง:

• www.phys.org/news/2022-08-marine-species-extinction-greenhouse-gas.html

The post สัตว์น้ำใต้ทะเลกว่า 90% อาจสูญพันธุ์ภายในปี 2100 หากมนุษย์ไม่รีบแก้ไขปัญหาภาวะโลกร้อน appeared first on THE STANDARD.

ญี่ปุ่นพบเต่าตนุอย่างน้อย 30 ตัวมีบาดแผลเลือดออกที่คอ บริเวณใกล้กับเกาะคุเมะ จังหวัดโอกินาวา ซึ่งสถานการณ์ดังกล่าวนับว่าน่าเป็นห่วง เพราะเต่าตนุจัดเป็นสัตว์ทะเลหายากและใกล้สูญพันธุ์ชนิดหนึ่ง

เจ้าหน้าที่ตำรวจได้เร่งสืบสวนหาสาเหตุตั้งแต่เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา (15 กรกฎาคม) หลังชาวบ้านพบเต่าตนุหลายตัวได้รับบาดเจ็บเกยตื้นอยู่บนชายหาดในช่วงที่น้ำลด โดยบางตัวมีเลือดออกมากจนแทบหายใจไม่ไหว ขณะที่บางตัวนอนตายอยู่กลางหาดทราย โดยเบื้องต้นเจ้าหน้าที่สันนิษฐานว่าบาดแผลที่คอเต่านั้นคาดว่าถูกใบมีดบาด

โยชิ สึคาโคชิ โฆษกพิพิธภัณฑ์เต่าทะเลคุเมะจิมะ กล่าวว่า บริเวณที่พบเต่าตนุเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติซึ่งปกคลุมด้วยหญ้าทะเลที่เป็นอาหารของเต่า แต่ก็ยังไม่ทราบแหล่งที่อยู่ของเต่ากลุ่มนี้แน่ชัด เพราะเป็นไปได้ว่าอาจถูกกระแสน้ำพัดพามาอีกที

อย่างไรก็ตาม ในอดีตที่ผ่านมานั้นมีชาวประมงยอมรับว่าเคยใช้มีดแทงเต่าทะเลเพื่อเอาพวกมันออกจากอวนจับปลา ขณะที่ชาวประมงบางกลุ่มมีทัศนคติเชิงลบต่อเต่าทะเล เพราะเชื่อว่าเต่าพวกนี้กินหญ้าทะเลจนโตไม่ทัน ทำให้ปลาไม่สามารถเข้ามาวางไข่ในบริเวณนั้นได้

ปัจจุบันเต่าทะเลเหลืออยู่ไม่ถึง 10 สายพันธุ์บนโลก ส่งผลให้เต่าทะเลทุกชนิดได้รับการขึ้นบัญชีแดงจากองค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) ว่ามีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ทั้งสิ้น โดยภัยคุกคามเต่าทะเลมีมากขึ้นและรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ทั้งจากโครงการพัฒนาชายฝั่ง การทำประมงเกินควร และปัญหาสภาพแวดล้อมทางทะเลที่เสื่อมโทรมลง ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากมนุษย์ในการช่วยกันเป็นหูเป็นตา ฟื้นฟู และดูแลท้องทะเล เพื่อให้เต่าทะเลมีชีวิตอยู่คู่กับมหาสมุทรอย่างยืนยาวต่อไป

แฟ้มภาพ: Anthony Devlin / Getty Images

อ้างอิง:

• https://edition.cnn.com/2022/07/18/asia/japan-green-sea-turtles-neck-wounds-intl-hnk/index.html
• https://www.republicworld.com/world-news/rest-of-the-world-news/japan-over-30-endangered-green-sea-turtles-found-with-bleeding-neck-wounds-articleshow.html
• https://www.independent.co.uk/asia/east-asia/kumejina-sea-turtles-stabbed-neck-b2125592.html

The post ญี่ปุ่นพบเต่าตนุใกล้สูญพันธุ์กว่า 30 ตัวมีบาดแผลคล้ายถูกใบมีดบาดที่คอ ทางการเร่งสอบสวนหาสาเหตุ appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (14 มิถุนายน) เฉลิมชัย สุวรรณรักษ์ อธิบดีกรมประมง กล่าวว่า กรมประมงประกาศใช้มาตรการปิดอ่าวไทยรูปตัว ก ประจำปี 2565 จำนวน 2 ช่วง ดังนี้

• ช่วงที่ 1: ตั้งแต่วันที่ 15 มิถุนายน – 15 สิงหาคม 2565 ในพื้นที่จับสัตว์น้ำอ่าวไทยตอนใน ฝั่งตะวันตก บางส่วนของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์, เพชรบุรี, สมุทรสงคราม และสมุทรสาคร โดยเริ่มจากอำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และสิ้นสุดที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 2,350 ตารางกิโลเมตร
• ช่วงที่ 2: ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม – 30 กันยายน 2565 ในพื้นที่จับสัตว์น้ำอ่าวไทยตอนใน ด้านเหนือบางส่วนของจังหวัดสมุทรสาคร, กรุงเทพมหานคร, สมุทรปราการ, ฉะเชิงเทรา และชลบุรี โดยเริ่มจากอำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร และสิ้นสุดที่อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 1,650 ตารางกิโลเมตร

โดยกรมประมงอนุญาตให้ใช้เฉพาะเครื่องมือประมงบางชนิด ดังนี้

1. อวนลากแผ่นตะเฆ่ที่ใช้ประกอบกับเรือกลลำเดียว ขนาดต่ำกว่า 20 ตันกรอส ให้สามารถทำการประมงได้เฉพาะในเวลากลางคืนและบริเวณนอกเขตทะเลชายฝั่ง

2. อวนติดตาปลาที่ใช้ประกอบเรือกล ขนาดต่ำกว่า 10 ตันกรอส และมีขนาดช่องตาอวนตั้งแต่ 5 เซนติเมตรขึ้นไป ความยาวอวนไม่เกิน 2,000 เมตร ต่อเรือประมง 1 ลำ ทั้งนี้ ห้ามทำการประมงโดยวิธีล้อมติด หรือวิธีอื่นใดที่คล้ายคลึงกัน

3. อวนติดตาชนิดอวนปู อวนกุ้ง อวนหมึก

4. อวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกหมึก ที่ใช้ประกอบกับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) ให้ทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง

5. ลอบปูที่มีขนาดตาอวนโดยรอบตั้งแต่ 2.5 นิ้วขึ้นไป และใช้ทำการประมงไม่เกิน 300 ลูกต่อเรือประมง 1 ลำ ให้ทำการประมงในเขตทะเลชายฝั่งได้

6. ลอบปูที่มีขนาดช่องตาท้องลอบ ตั้งแต่ 2.5 นิ้วขึ้นไป ให้ทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง

7. เครื่องมือลอบหมึกทุกชนิด

8. ซั้งทุกชนิดที่ใช้ประกอบการทำประมงพื้นบ้านในเขตทะเลชายฝั่ง

9. เครื่องมือคราดหอย ต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ฯ ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดเครื่องมือทำการประมง รูปแบบและพื้นที่ทำการประมงของเครื่องมือประมงคราดหอยที่ห้ามใช้ทำการประมงในที่จับสัตว์น้ำร่วมด้วย 

10. เครื่องมืออวนรุนเคย ต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ฯ ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดเงื่อนไข เกี่ยวกับรูปแบบของอวน ขนาดของเรือ วิธีที่ใช้ บริเวณพื้นที่ และระยะเวลาในการทำการประมงที่ผู้ทำการประมงด้วยเครื่องมืออวนรุนเคยที่ใช้ประกอบเรือยนต์ทำการประมงต้องปฏิบัติร่วมด้วย

11. จั่น ยอ แร้ว สวิง แห เบ็ด สับปะนก ขอ ลอบ ฉมวก

12. เครื่องมืออื่นใดที่ไม่ใช้ประกอบเรือกลขณะทำการประมง

13. เรือประมงที่มีขนาดต่ำกว่า 10 ตันกรอส ที่ใช้เครื่องยนต์มีกำลังแรงม้าไม่ถึง 280 แรงม้า ประกอบกับ

• • เครื่องมือประมงที่ไม่ใช่เครื่องมือประมงพาณิชย์ตามประเภทที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประกาศกำหนดให้เป็นประมงพาณิชย์ 
  • เครื่องมือประมงที่ไม่ใช่เครื่องมือทำการประมงประเภทอวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกปลากะตักที่ใช้ประกอบเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) 
  • เครื่องมือประมงที่ไม่ใช่เครื่องมือทำการประมงที่ห้ามตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ฯ ที่ออกตามมาตรา 71 (1) แห่งพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

สำหรับการใช้เครื่องมือในข้อ 2, 3, 4, 5, 6 และ 7 จะต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ฯ ที่ออกตามมาตรา 71 (1) และเครื่องมือที่ใช้ทำการประมงต้องไม่ใช่เครื่องมือที่กำหนดห้ามใช้ทำการประมงตามมาตรา 67 มาตรา 69 หรือมาตรา 71 (1) แห่งพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 และที่แก้ไขเพิ่มเติม  

สำหรับบทลงโทษผู้ฝ่าฝืน ต้องระวางโทษ ปรับตั้งแต่ 5,000-30 ล้านบาท ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับขนาดของเรือประมง หรือปรับจำนวน 5 เท่าของมูลค่าสัตว์น้ำที่ได้จากการทำการประมง แล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า และต้องได้รับโทษทางปกครองอีกด้วย

ทั้งนี้ โดยภาพรวมการปิดอ่าวฯ ส่งให้ผลการจับปลาเศรษฐกิจโดยรวมปรับตัวสูงขึ้นจากการเพิ่มของกลุ่มปลาผิวน้ำ เช่น ปลาสีกุนเขียว, ปลาหลังเขียว และปลาตะเพียนน้ำเค็ม สำหรับปลาทู ลูกปลาที่เกิดมาใหม่ในพื้นที่อ่าวไทยตอนกลาง (ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร และสุราษฎร์ธานี) เริ่มเดินทางเข้าหาฝั่ง ซึ่งกรมประมงประกาศปิดต่อเนื่องบริเวณเขตชายฝั่งทะเลของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร และสุราษฎร์ธานี ในช่วงเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน เพื่ออนุรักษ์ลูกปลาทูที่เกิดใหม่ รวมทั้งประกาศปิดเขตต่อเนื่องบริเวณปลายแหลมเขาม่องล่าย ถึงอำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อรักษาปลาทูสาวให้หากินและเลี้ยงตัว จนมีขนาดประมาณ 11-12 เซนติเมตร 

หลังจากนั้นจะเริ่มเคลื่อนตัวเข้าสู่พื้นที่อ่าวไทยตอนใน (อ่าวไทยรูปตัว ก) ฝั่งตะวันตก ในช่วงเดือนมิถุนายน-กรกฎาคม ซึ่งในช่วงเวลาดังกล่าวจะพบปลาทูที่มีขนาดประมาณ 14-15 เซนติเมตร ซึ่งเรียกว่าปลาทูสาว และอยู่หากินในพื้นที่ โดยค่อยๆ เพิ่มจำนวนมากขึ้นเป็นลำดับ และเริ่มเคลื่อนเข้าสู่ก้นอ่าว หรือพื้นที่ปิดฝั่งเหนือช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายน ในช่วงเวลาดังกล่าวพบปลาทูมีขนาดประมาณ 16-17 เซนติเมตร ซึ่งเป็นขนาดพ่อแม่พันธุ์ เริ่มมีไข่ ปลาทูกลุ่มนี้จะเลี้ยงตัวอยู่ในบริเวณอ่าวไทยตอนในจนปลายปี เมื่อมีความพร้อมที่จะวางไข่ ปลาทูกลุ่มนี้จึงเริ่มอพยพเคลื่อนตัวลงสู่แหล่งวางไข่ในอ่าวไทยตอนกลางอีกครั้ง เมื่อมาพิจารณาผลการจับปลาทูจากเครื่องมือประมงพาณิชย์เฉพาะในพื้นที่อ่าวไทยตอนใน พบว่าปี 2564 มีปริมาณการจับเท่ากับ 3,849 ตัน เพิ่มขึ้นมากกว่าปี 2563 ถึง 2,159 ตัน (ปี 2563 ที่มีผลจับปลาทู 1,690 ตัน) ซึ่งเป็นผลจากการกำหนดมาตรการปิดอ่าวไทยรูปตัว ก

ดังนั้น การดำเนินตามมาตรการจึงต้องมีต่อไป เพื่อคุ้มครองสัตว์น้ำมิให้ถูกจับก่อนที่จะมีโอกาสได้ผสมพันธุ์และวางไข่ หรือถูกจับก่อนวัยอันควร ซึ่งเป็นการสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจบนฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้สมดุลภายในขีดความสามารถของระบบนิเวศ และจะเป็นหนทางในการนำปลาทูกลับฟื้นคืนความสมบูรณ์

เฉลิมชัยกล่าวในตอนท้ายว่า ที่ผ่านมา กรมประมงขอขอบคุณพี่น้องชาวประมงทุกคนที่ให้ความร่วมมือกับทางภาครัฐในการปฏิบัติตามมาตรการปิดอ่าวไทยรูปตัว ก จนกระทั่งท้องทะเลฟื้นคืนความอุดมสมบูรณ์ดังเช่นแต่ก่อน จึงเป็นสิ่งยืนยันได้ว่ามาตรการปิดอ่าวไทยรูปตัว ก นั้นมีส่วนช่วยทำให้ประชากรสัตว์น้ำเพิ่มจำนวนมากขึ้นและช่วยฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำในท้องทะเล 

อีกประการหนึ่งที่เห็นได้ชัด คือเรื่องของความสามัคคี ความร่วมมือร่วมใจ เมื่อภาครัฐดำเนินการและภาคประชาชนขานรับให้การสนับสนุนจะนำไปสู่ความสำเร็จ การขับเคลื่อนการบริหารจัดการการใช้ทรัพยากรให้เกิดความสมดุลกับกำลังการผลิตของธรรมชาติ สัตว์น้ำ และเกิดความยั่งยืนของการประกอบอาชีพประมง จึงขอความร่วมมือพี่น้องชาวประมงปฏิบัติตามกฎหมายและปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ภาครัฐอย่างเคร่งครัด และระมัดระวังการทำการประมง โดยให้ใช้เฉพาะเครื่องมือที่ประกาศให้สามารถทำการประมงได้เท่านั้น ส่วนเครื่องมืออื่นๆ นอกจากชนิดหรือประเภทที่กำหนดไว้ในประกาศ ห้ามใช้ทำการประมงโดยเด็ดขาด

The post กรมประมง ประกาศปิดอ่าวไทยรูปตัว ‘ก’ ฟื้นฟูสัตว์น้ำฤดูวางไข่ แบ่งเป็น 2 ช่วง ตั้งแต่ 15 มิ.ย. – 30 ก.ย. นี้ appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (8 มิถุนายน) ราเมศ รัตนะเชวง เลขานุการประธานรัฐสภา พร้อมด้วย แทนคุณ จิตต์อิสระ คณะทำงานทางการเมืองของประธานสภาผู้แทนราษฎร เป็นตัวแทน ชวน หลีกภัย ประธานสภาผู้แทนราษฎร รับหนังสือจากตัวแทนสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย นำโดย ปิยะ เทศแย้ม นายกสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย เพื่อขอให้เร่งรัดกระบวนการคุ้มครองสัตว์น้ำเศรษฐกิจวัยอ่อนและสัตว์น้ำขนาดเล็ก ผ่านกระบวนการรัฐสภา และแจ้งเวียนเอกสารแก่สมาชิกรัฐสภาเพื่อทราบ

ปิยะกล่าวว่า ตามที่รัฐบาลประกาศใช้พระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 ยกเลิกพระราชบัญญัติการประมงฉบับเดิม โดยอาศัยเหตุเร่งด่วน มีหลักการเกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรการประมงที่ยั่งยืน หยุดยั้งการประมงผิดกฎหมาย ทำลายล้าง ไม่มีการรายงาน และไร้การควบคุมนั้น กลับปรากฏปัญหาสัตว์น้ำเศรษฐกิจวัยอ่อนจากทะเลไทยถูกจับไปเป็นปลาเป็ดป้อนอาหารสัตว์ และป้อนเข้าสู่ตลาดผู้บริโภคปริมาณมาก เกิดความความเสียหายทางมูลค่าเศรษฐกิจของประเทศ ชาวประมงพื้นบ้าน และกำลังเกิดผลกระทบต่อสังคมวงกว้างอย่างต่อเนื่อง 

ดังนั้นสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทยจึงขอเรียกร้องให้รัฐบาลดำเนินการออกประกาศตามมาตรา 57 ห้ามมิให้ผู้ใดจับสัตว์น้ำหรือนำสัตว์น้ำที่มีขนาดเล็กกว่าที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดขึ้นเรือประมง และมาตราอื่นๆ ประกอบกัน ตามบัญญัติแห่งพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 แต่ยังไม่ปรากฏว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะประกาศกำหนดตามบัญญัติมาตราดังกล่าวแต่อย่างใด ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ชาวประมงพื้นบ้าน และต่อเศรษฐกิจ สังคมโดยรวม 

อีกทั้งขอให้มีการสนับสนุนและติดตามกระบวนการแก้ไขปัญหาสัตว์น้ำเศรษฐกิจวัยอ่อน ผ่านกระบวนการรัฐสภา รวมถึงแจ้งเวียนสำเนาเอกสาร ทวงคืนน้ำพริกปลาทู หยุดจับ หยุดซื้อ หยุดขายสัตว์น้ำเศรษฐกิจวัยอ่อน สู่การจัดการอาหารทะเลไทยอย่างยั่งยืน เนื่องในวันมหาสมุทรโลก 2565

ทั้งนี้ราเมศกล่าวว่า จะนำเรื่องดังกล่าวส่งให้กับประธานสภาผู้แทนราษฎรพิจารณาดำเนินการตามกระบวนการต่อไป

The post ประมงพื้นบ้านล่องเรือยื่นหนังสือ #ทวงคืนน้ำพริกปลาทู ขอประธานสภาเร่งรัดคุ้มครองสัตว์น้ำเศรษฐกิจวัยอ่อน appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (7 มิถุนายน) ขบวนภาคีทวงคืนน้ำพริกปลาทู โดยสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทยและสมาคมรักษ์ทะเลไทย เดินเท้าจากสวนสันติชัยปราการมายังกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพื่อยื่นหนังสือถึง เฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรฯ ขอให้มีการออกข้อบังคับกำหนดชนิดพันธุ์สัตว์น้ำและขนาดของสัตว์น้ำที่ห้ามทำประมง เพื่อยุติการจับสัตว์น้ำวัยอ่อนที่เป็นต้นเหตุให้ปริมาณสัตว์น้ำเศรษฐกิจลดลงอย่างมากในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา 

โดยให้ใช้อำนาจของรัฐมนตรีที่ระบุไว้ในมาตรา 57 ของพระราชบัญญัติการประมงแห่งชาติ พ.ศ. 2558 ว่า ห้ามมิให้ผู้ใดจับสัตว์น้ำหรือนําสัตว์น้ำที่มีขนาดเล็กกว่าที่รัฐมนตรีประกาศกําหนดขึ้นเรือประมง โดยย้ำว่า หากรัฐมนตรีไม่ตอบสนองข้อเรียกร้องภายใน 30 วัน จะเตรียมยื่นฟ้องคดีอาญา มาตรา 157 เป็นเจ้าหน้าที่รัฐละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ และจ่อยื่นฟ้องต่อศาลปกครองต่อไปด้วย โดยหลังจากที่กระทรวงเกษตรฯ ลงประทับรับหนังสือแล้ว จะนำหลักฐานไปลงบันทึกประจำวันที่สถานีตำรวจนครบาลนางเลิ้งด้วย

โดยวันนี้เฉลิมชัยได้มอบหมายให้ ธนา ชีรวินิจ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรฯ เป็นผู้รับหนังสือแทน พร้อมกล่าวว่า กระทรวงเกษตรฯ ให้ความสำคัญกับปัญหาความเดือดร้อนของเกษตรกรทุกแขนง หลังจากนี้จะไปเร่งให้กรมประมงส่งหนังสือชี้แจงมายังรัฐมนตรีให้เร็วที่สุด ส่วนเรื่องการออกกฎหมายใช้บังคับจำเป็นต้องผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นก่อน เพื่อจะได้ไม่ไปลิดรอนสิทธิของใครกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง

The post ‘หยุดจับสัตว์น้ำวัยอ่อน’ ชาวประมงพื้นบ้านยื่นหนังสือขอกระทรวงเกษตรฯ ออกข้อบังคับตาม พ.ร.บ.ประมงฯ appeared first on THE STANDARD.

ในบรรดาสัตว์น้ำหรือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั้งหมด ถ้าถามว่าสัตว์ตัวไหนที่ขึ้นชื่อเรื่องความฉลาด น่ารัก ขี้เล่น และดูไม่มีพิษภัยมากที่สุด เชื่อได้เลยว่าแทบทุกคนจะต้องตอบเป็นเสียงเดียวกันว่า ‘โลมา’ แน่ๆ

นอกจากความเฉลียวฉลาดและความน่ารักน่าเอ็นดูอันเป็นลักษณะเด่นเฉพาะตัวของมันแล้ว ว่ากันว่าโลมายังเป็นสัตว์ที่มีพฤติกรรมชอบช่วยเหลือมนุษย์ยามเรือแตกหรือเวลาประสบอุบัติเหตุบนท้องทะเลอีกด้วย มากกว่านั้นมันยังเป็นสัตว์ที่มีสายตาแหลมคม ประสาทสัมผัสยอดเยี่ยม ทั้งยังสามารถได้ยินหรือฟังเสียงต่างๆ ได้ดีกว่ามนุษย์ถึง 10 เท่า 

วันโลมา (National Dolphin Day) เป็นอีเวนต์ที่จัดขึ้นในวันที่ 14 เมษายนของทุกปี เพื่อเฉลิมฉลองให้กับการมีอยู่ของเจ้าสัตว์น้ำน่ารักขวัญใจมหาชนตัวนี้ ด้วยการส่งเสริมให้ผู้คนทั่วโลกศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับมันให้มากขึ้นผ่านวิธีต่างๆ ซึ่งอาจจะเป็นการดูสารคดีเกี่ยวกับโลมาสักเรื่อง หรือถ้ามีเวลาว่างหน่อย การชวนเพื่อนหรือครอบครัวออกไปดูโลมาโชว์ที่สวนสัตว์หรือพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำใกล้บ้าน ก็เห็นจะเป็นตัวเลือกที่ไม่แย่และน่าสนุกไม่น้อย

ภาพ: Mike Aguilera / SeaWorld San Diego via Getty Images

The post 14 เมษายน – วันปลาโลมา appeared first on THE STANDARD.