ศาลรัฐธรรมนูญ Archives – THE STANDARD https://thestandard.co/tag/ศาลรัฐธรรมนูญ/ สำนักข่าวออนไลน์ นำเสนอข้อมูลข่าวสารเชิงสร้างสรรค์ ให้ความรู้ ความคิด และแรงบันดาลใจ. Wed, 18 Nov 2026 09:07:15 +0000 th hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.8.11 ศาลรธน.เดินหน้าพิจารณา ‘กฎหมายห้ามลูกฟ้องพ่อแม่’ ขัดรธน.หรือไม่ สั่งหน่วยงานเกี่ยวข้องส่งความเห็นใน 15 วัน https://thestandard.co/constitutional-court-reviews-parent-lawsuit-ban/ Wed, 18 Nov 2026 08:45:44 +0000 https://thestandard.co/?p=1280338 ป้ายและอาคารที่ทำการศาลรัฐธรรมนูญ

วันนี้ (18 พฤศจิกายน) ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งให้หน่วยงานห […]

The post ศาลรธน.เดินหน้าพิจารณา ‘กฎหมายห้ามลูกฟ้องพ่อแม่’ ขัดรธน.หรือไม่ สั่งหน่วยงานเกี่ยวข้องส่งความเห็นใน 15 วัน appeared first on THE STANDARD.

]]>
ป้ายและอาคารที่ทำการศาลรัฐธรรมนูญ

วันนี้ (18 พฤศจิกายน) ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งให้หน่วยงานหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องจัดทำความเห็นและส่งสำเนาเอกสารหลักฐานภายใน 15 วัน เพื่อประกอบการพิจารณาคดีที่ผู้ตรวจการแผ่นดินยื่นคำร้องขอให้วินิจฉัยว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1562 ซึ่งห้ามบุคคลฟ้องบุพการีของตนเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญา มีปัญหาเกี่ยวกับความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 และมาตรา 27 วรรคหนึ่งและวรรคสาม หรือไม่

 

 

คดีดังกล่าวมีความน่าสนใจ เนื่องจากเป็นการนำบทบัญญัติกฎหมายที่มีรากฐานจากแนวคิดเรื่องความกตัญญูและความสัมพันธ์ภายในครอบครัว มาพิจารณาภายใต้หลักสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ความเสมอภาค และการห้ามเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมตามรัฐธรรมนูญ

 

ศาลรัฐธรรมนูญสั่งรวบรวมความเห็น ยังไม่มีคำวินิจฉัยชี้ขาด

 

ตามเอกสารผลการพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ ในเรื่องพิจารณาที่ 26/2569 ระบุว่า ผู้ตรวจการแผ่นดินเป็นผู้ยื่นคำร้องตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 231 (1) ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1562 มีปัญหาเกี่ยวกับความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 และมาตรา 27 วรรคหนึ่งและวรรคสาม หรือไม่

 

ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาโดยการอภิปรายแล้วเห็นว่า เพื่อประโยชน์แห่งการพิจารณา ให้หน่วยงานหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องจัดทำความเห็นและจัดส่งสำเนาเอกสารหลักฐานตามที่ศาลรัฐธรรมนูญกำหนด ยื่นต่อศาลรัฐธรรมนูญภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือ เพื่อประกอบการพิจารณาวินิจฉัยต่อไป

 

อย่างไรก็ตาม คำสั่งดังกล่าวยังไม่ใช่คำวินิจฉัยว่า มาตรา 1562 ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ แต่เป็นขั้นตอนการรวบรวมข้อมูลและความเห็นเพิ่มเติมก่อนพิจารณาวินิจฉัยในประเด็นข้อกฎหมาย

 

มาตรา 1562 คืออะไร ทำไมลูกจึงฟ้องบุพการีโดยตรงไม่ได้

 

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1562 เป็นบทบัญญัติในบรรพ 5 ว่าด้วยครอบครัว หมวดสิทธิและหน้าที่ของบิดามารดาและบุตร โดยบัญญัติว่า

 

“ผู้ใดจะฟ้องบุพการีของตนเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญามิได้ แต่เมื่อผู้นั้นหรือญาติสนิทของผู้นั้นร้องขอ อัยการจะยกคดีขึ้นว่ากล่าวก็ได้”

 

บทบัญญัติดังกล่าวเป็นที่รู้จักในทางกฎหมายว่า หลักห้ามฟ้องบุพการี หรือคดีอุทลุม ซึ่งมีพื้นฐานจากแนวคิดเรื่องความเคารพและความกตัญญูต่อบุพการี โดยกฎหมายกำหนดข้อจำกัดไม่ให้ผู้สืบสันดานฟ้องบุพการีของตนโดยตรง

 

ทั้งนี้ คำว่า ‘บุพการี’ ตามหลักกฎหมายไม่ได้จำกัดเฉพาะบิดาและมารดา แต่ยังครอบคลุมถึงบุพการีในลำดับสูงขึ้นไป เช่น ปู่ ย่า ตา และยาย

 

อย่างไรก็ตาม มาตรา 1562 ไม่ได้หมายความว่า บุพการีจะได้รับความคุ้มกันจากการถูกดำเนินคดีโดยสิ้นเชิง เนื่องจากบทบัญญัติส่วนท้ายเปิดช่องให้บุคคลนั้นหรือญาติสนิทร้องขอต่อพนักงานอัยการ เพื่อให้อัยการพิจารณายกคดีขึ้นว่ากล่าวได้

 

กล่าวอีกนัยหนึ่ง กฎหมายไม่ได้ตัดช่องทางการดำเนินคดีทั้งหมด แต่จำกัดสิทธิในการนำคดีขึ้นสู่ศาลโดยตรงของผู้สืบสันดาน และกำหนดให้มีกลไกของพนักงานอัยการเข้ามาเกี่ยวข้องแทน

 

ประเด็นที่อาจเกิดขึ้นในทางปฏิบัติ คือ หากบุคคลได้รับความเสียหายจากการกระทำของบุพการี และประสงค์จะดำเนินคดีด้วยตนเอง ก็อาจเผชิญข้อจำกัดจากบทบัญญัติดังกล่าว แม้ว่าบุคคลนั้นจะบรรลุนิติภาวะแล้วก็ตาม

 

รัฐธรรมนูญมาตรา 26 วางหลักห้ามจำกัดสิทธิเกินสมควรแก่เหตุ

 

สำหรับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 26 เป็นบทบัญญัติที่วางหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการตรากฎหมายซึ่งมีผลจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล

 

โดยกำหนดว่า การตรากฎหมายที่มีผลจำกัดสิทธิหรือเสรีภาพต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่รัฐธรรมนูญบัญญัติไว้ และในกรณีที่รัฐธรรมนูญไม่ได้กำหนดเงื่อนไขไว้ กฎหมายดังกล่าวต้องไม่ขัดต่อหลักนิติธรรม ไม่เพิ่มภาระหรือจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลเกินสมควรแก่เหตุ รวมถึงต้องไม่กระทบต่อศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

 

นอกจากนี้ กฎหมายที่จำกัดสิทธิยังต้องมีผลใช้บังคับเป็นการทั่วไป ไม่มุ่งหมายใช้บังคับเฉพาะกรณีหรือเฉพาะบุคคลเป็นการเจาะจง

 

เมื่อพิจารณาประกอบกับมาตรา 1562 จึงเกิดคำถามสำคัญในทางกฎหมายว่า การห้ามผู้สืบสันดานฟ้องบุพการีโดยตรง แม้จะมีวัตถุประสงค์เพื่อรักษาความสัมพันธ์ภายในครอบครัว เป็นมาตรการจำกัดสิทธิที่เหมาะสมและได้สัดส่วนกับวัตถุประสงค์ดังกล่าวหรือไม่

 

โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาว่า ผู้ได้รับความเสียหายอาจจำเป็นต้องใช้กระบวนการยุติธรรมเพื่อคุ้มครองสิทธิของตนเอง และกฎหมายได้กำหนดให้ต้องอาศัยกลไกของพนักงานอัยการแทนการฟ้องคดีโดยตรง

 

มาตรา 27 วรรคหนึ่งและวรรคสาม วางหลักความเสมอภาคและห้ามเลือกปฏิบัติ

 

รัฐธรรมนูญมาตรา 27 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า “บุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมาย มีสิทธิและเสรีภาพและได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายเท่าเทียมกัน”

 

ขณะที่มาตรา 27 วรรคสาม วางหลักห้ามการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคล ไม่ว่าจะเกิดจากความแตกต่างด้านถิ่นกำเนิด เชื้อชาติ ภาษา เพศ อายุ ความพิการ สภาพทางกายหรือสุขภาพ สถานะของบุคคล ฐานะทางเศรษฐกิจหรือสังคม ความเชื่อทางศาสนา การศึกษาอบรม ความคิดเห็นทางการเมืองอันไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ หรือเหตุอื่นใด

 

ประเด็นที่ต้องพิจารณาจึงอยู่ที่ว่า การกำหนดให้บุคคลซึ่งมีสถานะเป็นผู้สืบสันดานไม่สามารถฟ้องบุพการีของตนได้โดยตรง ขณะที่บุคคลทั่วไปสามารถใช้สิทธิฟ้องคดีตามเงื่อนไขของกฎหมาย เป็นการกำหนดความแตกต่างที่มีเหตุผลอันสมควรรองรับ หรือเป็นการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมตามรัฐธรรมนูญ

 

ทั้งนี้ หลักความเสมอภาคไม่ได้หมายความว่ากฎหมายจะกำหนดความแตกต่างระหว่างบุคคลไม่ได้เลย แต่ความแตกต่างดังกล่าวต้องมีเหตุผลรองรับและไม่ก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมโดยปราศจากเหตุอันสมควร

 

ดังนั้น การพิจารณาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของมาตรา 1562 จึงต้องชั่งน้ำหนักระหว่างวัตถุประสงค์ของกฎหมายในการคุ้มครองความสัมพันธ์ภายในครอบครัว กับสิทธิของบุคคลในการได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายอย่างเสมอภาค

 

ทำไมต้องจับตาคดีนี้

 

ความสำคัญของคดีนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงคำถามว่า ลูกสามารถฟ้องพ่อแม่ได้หรือไม่ แต่ยังเกี่ยวข้องกับการกำหนดขอบเขตของกฎหมายครอบครัวและสิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมในสังคมไทย

 

ประการแรก คดีนี้เป็นการทดสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของบทบัญญัติที่มีพื้นฐานจากคุณค่าทางวัฒนธรรมและความสัมพันธ์ในครอบครัว ว่าการคุ้มครองคุณค่าดังกล่าวสามารถกำหนดข้อจำกัดต่อสิทธิของบุคคลได้เพียงใด

 

ประการที่สอง เป็นประเด็นเกี่ยวกับสิทธิของผู้ได้รับความเสียหาย โดยเฉพาะกรณีที่มีข้อพิพาทภายในครอบครัว ซึ่งผู้เสียหายอาจต้องการใช้สิทธิทางศาลเพื่อเรียกร้องความเป็นธรรมหรือคุ้มครองประโยชน์ของตนเอง

 

ประการที่สาม ศาลรัฐธรรมนูญอาจต้องพิจารณาว่า การเปิดช่องให้พนักงานอัยการยกคดีขึ้นว่ากล่าวตามมาตรา 1562 เป็นกลไกที่เพียงพอต่อการคุ้มครองสิทธิของผู้ได้รับความเสียหายแล้วหรือไม่ หรือการกำหนดเงื่อนไขดังกล่าวยังเป็นข้อจำกัดที่เกินสมควรแก่เหตุ

 

ประการสุดท้าย หากในอนาคตศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าบทบัญญัติดังกล่าวขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ผลของคำวินิจฉัยอาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงหลักกฎหมายเกี่ยวกับการฟ้องบุพการี และส่งผลต่อแนวทางการดำเนินคดีภายในครอบครัวในอนาคต ทั้งนี้ ต้องพิจารณาขอบเขตและผลของคำวินิจฉัยที่ศาลกำหนดด้วย

 

ในทางกลับกัน หากศาลเห็นว่าบทบัญญัติดังกล่าวไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ คำวินิจฉัยก็อาจกลายเป็นบรรทัดฐานสำคัญในการอธิบายเหตุผลและขอบเขตที่กฎหมายสามารถจำกัดสิทธิในการฟ้องคดี เพื่อคุ้มครองความสัมพันธ์ระหว่างบุพการีกับผู้สืบสันดาน

 

จึงต้องติดตามว่า ศาลรัฐธรรมนูญจะวางหลักในการพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิส่วนบุคคล ความเสมอภาค และคุณค่าของสถาบันครอบครัวไว้อย่างไร

 

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้คดียังอยู่ในขั้นตอนการพิจารณา โดยศาลรัฐธรรมนูญยังไม่ได้มีคำวินิจฉัยชี้ขาดว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1562 ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่

The post ศาลรธน.เดินหน้าพิจารณา ‘กฎหมายห้ามลูกฟ้องพ่อแม่’ ขัดรธน.หรือไม่ สั่งหน่วยงานเกี่ยวข้องส่งความเห็นใน 15 วัน appeared first on THE STANDARD.

]]>
ศาลรัฐธรรมนูญมติเอกฉันท์ไม่รับคำร้องปมนายกฯ-ครม. ปล่อยราคาน้ำมันพุ่ง ชี้เป็นเพียงการแสดงความเห็น-ไม่เข้าหลักเกณฑ์ https://thestandard.co/constitutional-court-rejects-petition-oil-prices/ Wed, 18 Nov 2026 08:29:01 +0000 https://thestandard.co/?p=1280328 อาคารศาลรัฐธรรมนูญ ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ แจ้งวัฒนะ

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์ สั่งไม่รับคำร้องไว้พิจาร […]

The post ศาลรัฐธรรมนูญมติเอกฉันท์ไม่รับคำร้องปมนายกฯ-ครม. ปล่อยราคาน้ำมันพุ่ง ชี้เป็นเพียงการแสดงความเห็น-ไม่เข้าหลักเกณฑ์ appeared first on THE STANDARD.

]]>
อาคารศาลรัฐธรรมนูญ ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ แจ้งวัฒนะ

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์ สั่งไม่รับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย ในคดีที่ นภัสนันท์ มีผลประไพ ยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยว่า นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี (ครม.) ละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ในการบริหารจัดการพลังงานและปล่อยให้ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นจนกระทบต่อประชาชน โดยศาลชี้ว่าไม่ปรากฏการถูกละเมิดสิทธิโดยตรง และเนื้อหาในคำร้องเป็นเพียงการแสดงความคิดเห็นของผู้ร้องเท่านั้น

 

สำหรับคดีดังกล่าว นภัสนันท์ได้ยื่นคำร้องตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 (เรื่องพิจารณาที่ ต. 46/2569) กล่าวอ้างว่า นายกรัฐมนตรี (ผู้ถูกร้องที่ 1) และคณะรัฐมนตรี (ผู้ถูกร้องที่ 2) ไม่ดำเนินการบริหารจัดการพลังงาน ซึ่งตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 56 กำหนดให้รัฐต้องมีความเป็นเจ้าของกิจการสาธารณูปโภคพื้นฐานโดยถือหุ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 รวมถึงต้องดูแลและบริหารจัดการเรียกเก็บค่าบริการไม่ให้เป็นภาระของประชาชน

 

ผู้ร้องระบุว่า จากเหตุการณ์การปรับขึ้นราคาน้ำมันส่งผลให้ราคาน้ำมันสูงกว่าปกติและกระทบต่อประชาชน ทำให้ต้องแบกรับภาระที่สูงเกินไปและไม่ได้รับความเป็นธรรม รัฐจึงควรหาวิธีบริหารจัดการราคาน้ำมันให้มีเสถียรภาพ กำหนดราคาที่เป็นธรรม ตลอดจนสร้างแบบแผนกลไกที่ชัดเจนและเกิดขึ้นจริง การไม่ดำเนินการดังกล่าวของผู้ถูกร้องทั้งสองจึงถือเป็นการขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ

 

ศาลชี้เป็นเพียงการแสดงความเห็น ผู้ถูกร้องไม่ถูกละเมิดสิทธิโดยตรง

 

ศาลรัฐธรรมนูญได้พิจารณาโดยการอภิปรายแล้วเห็นว่า ข้อเท็จจริงตามคำร้องและเอกสารประกอบ ไม่ปรากฏว่าผู้ร้องถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพโดยตรง หรือได้รับความเดือดร้อนเสียหายจากการกระทำของผู้ถูกร้องทั้งสองอย่างไร คำร้องดังกล่าวเป็นเพียงการแสดงความคิดเห็นของผู้ร้องเท่านั้น

 

กรณีนี้จึงไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 46 วรรคหนึ่ง

 

นอกจากนี้ ในประเด็นที่ผู้ร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าผู้ถูกร้องทั้งสองไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ของรัฐตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 56 นั้น ศาลระบุว่า รัฐธรรมนูญ มาตรา 51 ได้บัญญัติให้เป็นสิทธิของประชาชนและชุมชนที่จะสามารถติดตาม เร่งรัด หรือฟ้องร้องหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ดำเนินการจัดให้ประชาชนได้รับประโยชน์ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายบัญญัติ

 

ซึ่งตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 45 ได้บัญญัติให้ผู้ร้องในฐานะประชาชนสามารถใช้สิทธิยื่นคำร้องต่อศาลได้ แต่กระบวนการต้องเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด

 

เมื่อกรณีนี้เป็นกรณีที่รัฐธรรมนูญหรือกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญได้กำหนดกระบวนการร้อง หรือกำหนดผู้มีสิทธิขอให้ศาลพิจารณาวินิจฉัยไว้เป็นการเฉพาะแล้วตามมาตรา 47 (2) ศาลจึงต้องสั่งไม่รับคำร้องไว้พิจารณาตามมาตรา 46 วรรคสาม

 

ด้วยเหตุผลดังกล่าว ส่งผลให้ผู้ร้องไม่อาจยื่นคำร้องผ่านช่องทางตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 ได้โดยตรง ศาลรัฐธรรมนูญจึงมีมติเป็นเอกฉันท์ไม่รับคำร้องดังกล่าวไว้พิจารณาวินิจฉัย

The post ศาลรัฐธรรมนูญมติเอกฉันท์ไม่รับคำร้องปมนายกฯ-ครม. ปล่อยราคาน้ำมันพุ่ง ชี้เป็นเพียงการแสดงความเห็น-ไม่เข้าหลักเกณฑ์ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ศาลรัฐธรรมนูญมติเอกฉันท์ตีตกคำร้องกล่าวหา เนวิน-อนุทิน และหัวหน้าหน่วยงานรัฐนับสิบคน ฐานล้มล้างการปกครองฯ https://thestandard.co/constitutional-court-dismisses-newin-anutin-petition/ Wed, 18 Nov 2026 08:25:12 +0000 https://thestandard.co/?p=1280322 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์ไม่รับคำร้องคดีล้มล้างการปกครองของเนวินและอนุทิน

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์สั่งไม่รับคำร้องไว้พิจารณ […]

The post ศาลรัฐธรรมนูญมติเอกฉันท์ตีตกคำร้องกล่าวหา เนวิน-อนุทิน และหัวหน้าหน่วยงานรัฐนับสิบคน ฐานล้มล้างการปกครองฯ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์ไม่รับคำร้องคดีล้มล้างการปกครองของเนวินและอนุทิน

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์สั่งไม่รับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย ในคดีที่ พลภาขุน เศรษฐญาบดี ยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 49 โดยกล่าวอ้างว่า เนวิน ชิดชอบ, อนุทิน ชาญวีรกูล, โสภณ ซารัมย์ พร้อมด้วยหัวหน้าองค์กรอิสระและประธานศาล รวม 10 ราย ร่วมกันใช้อำนาจและละเว้นการปฏิบัติหน้าที่อันเข้าข่ายเป็นการใช้สิทธิหรือเสรีภาพเพื่อล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดยศาลชี้ว่าพยานหลักฐานไม่ชัดเจนเพียงพอ

 

 

เปิดพฤติการณ์ข้อกล่าวหา 10 ผู้ถูกร้อง

 

สำหรับคดีดังกล่าว พลภาขุนได้ยื่นคำร้องกล่าวหาผู้ถูกร้องทั้ง 10 ราย โดยแบ่งพฤติการณ์ออกเป็นหลายส่วน ประกอบด้วย

 

  1. เนวิน ชิดชอบ, อนุทิน ชาญวีรกูล และ โสภณ ซารัมย์ ถูกกล่าวหาว่าร่วมกันใช้อำนาจบริหารโยกย้ายข้าราชการฝ่ายปกครองระดับสูง รวมถึงแทรกแซงและทำลายความเป็นอิสระของการเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.)
  2. คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) รับรองผลการเลือก สว. และละเว้นการตรวจสอบพยานหลักฐานการทุจริต
  3. คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ประวิงเวลาตรวจสอบการทุจริตงบประมาณ และละเว้นการตรวจสอบคุณสมบัติของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองของกลุ่มบุคคลที่เกี่ยวข้อง
  4. ประธานรัฐสภา จงใจงดเว้นการใช้อำนาจหน้าที่ ฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรม และใช้อำนาจตัดบทการอภิปรายในสภา
  5. ประธานศาลฎีกา และประธานศาลปกครองสูงสุด งดเว้นการใช้อำนาจหน้าที่ บิดเบือนข้อเท็จจริง และวินิจฉัยนอกคำฟ้อง
  6. ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน ใช้อำนาจปิดกั้นกระบวนการยุติธรรม โดยวินิจฉัยไม่รับคำร้องที่ประชาชนร้องเรียน กกต. และกลุ่มบุคคลที่เกี่ยวข้อง
  7. พล.อ.อ. สถิตพงษ์ สุขวิมล ใช้อำนาจหน้าที่กลั่นกรองและปิดกั้นการยื่นเรื่องราวร้องทุกข์ทูลเกล้าฯ ถวายฎีกาของประชาชนที่ขอพระราชทานความเป็นธรรมในกรณีดังกล่าว

 

ก่อนหน้านี้ ผู้ร้องได้ยื่นคำร้องลักษณะเดียวกันต่ออัยการสูงสุดมาแล้ว แต่อัยการสูงสุดมีหนังสือแจ้งว่าการกระทำของผู้ถูกร้องทั้ง 10 ราย ยังไม่เข้าข่ายการล้มล้างการปกครองฯ จึงมีคำสั่งไม่รับดำเนินการ ผู้ร้องจึงใช้สิทธิยื่นคำร้องโดยตรงต่อศาลรัฐธรรมนูญ

 

ยกคำร้องคัดค้าน 2 ตุลาการ – ชี้หลักฐานไม่พอเข้าข่ายล้มล้างฯ

 

ก่อนเข้าสู่กระบวนการพิจารณาคดี ศาลรัฐธรรมนูญได้พิจารณาคำร้องของ พลภาขุน ฉบับลงวันที่ 16 ตุลาคม 2569 ที่ยื่นคัดค้าน สราวุธ ทรงศิวิไล และ พล.ต.ท. จักรพงศ์ วิวัฒน์วานิช ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อขอให้ถอนตัวจากการพิจารณาคดีนี้ ซึ่งที่ประชุมศาลรัฐธรรมนูญปรึกษาหารือแล้วเห็นว่า กรณีดังกล่าวไม่เป็นเหตุให้คัดค้านตุลาการศาลรัฐธรรมนูญตามมาตรา 33 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 จึงมีคำสั่งยกคำร้องคัดค้านดังกล่าว

 

จากนั้น ศาลรัฐธรรมนูญได้พิจารณาโดยการอภิปราย และเห็นพ้องว่าข้อเท็จจริงตามคำร้อง คำร้องเพิ่มเติม และเอกสารประกอบ ไม่ปรากฏข้อเท็จจริงหรือพยานหลักฐานที่ชัดเจนเพียงพอที่จะแสดงให้เห็นได้ว่าผู้ถูกร้องทั้ง 10 ราย กระทำการอันเป็นการใช้สิทธิหรือเสรีภาพเพื่อล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 49 วรรคหนึ่ง กรณีจึงไม่ต้องด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด

 

ศาลรัฐธรรมนูญจึงมีมติเป็นเอกฉันท์สั่งไม่รับคำร้องนี้ไว้พิจารณาวินิจฉัย

 

เปิดรัฐธรรมนูญ มาตรา 49 ข้อหาล้มล้างการปกครอง

 

ทั้งนี้ ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 49 บัญญัติห้ามมิให้บุคคลใช้สิทธิหรือเสรีภาพเพื่อล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

 

หากผู้ใดพบเห็นการกระทำดังกล่าว สามารถยื่นร้องต่ออัยการสูงสุดเพื่อขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยสั่งการให้เลิกการกระทำนั้นได้ และในกรณีที่อัยการสูงสุดมีคำสั่งไม่รับดำเนินการ หรือไม่ดำเนินการภายใน 15 วันนับแต่วันที่ได้รับคำร้องขอ ผู้ร้องสามารถนำเรื่องยื่นคำร้องโดยตรงต่อศาลรัฐธรรมนูญได้ทันที โดยการดำเนินการดังกล่าวจะไม่กระทบต่อการดำเนินคดีอาญาต่อผู้กระทำการล้มล้างการปกครองแต่อย่างใด

The post ศาลรัฐธรรมนูญมติเอกฉันท์ตีตกคำร้องกล่าวหา เนวิน-อนุทิน และหัวหน้าหน่วยงานรัฐนับสิบคน ฐานล้มล้างการปกครองฯ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ย้อนเส้นทางคดี ‘ไอซ์ รักชนก’ ม.112-พ.ร.บ.คอมฯ สู่ศาลอุทธรณ์ https://thestandard.co/rukchanok-srinork-article-112-court-timeline/ Mon, 16 Nov 2026 07:25:51 +0000 https://thestandard.co/?p=1279513 ภาพกราฟิกสรุปไทม์ไลน์คดีมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ของ ไอซ์ รักชนก ศรีนอก

ย้อนที่มาคดีของ ‘ไอซ์ รักชนก ศรีนอก’ สส. พร […]

The post ย้อนเส้นทางคดี ‘ไอซ์ รักชนก’ ม.112-พ.ร.บ.คอมฯ สู่ศาลอุทธรณ์ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ภาพกราฟิกสรุปไทม์ไลน์คดีมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ของ ไอซ์ รักชนก ศรีนอก

ย้อนที่มาคดีของ ‘ไอซ์ รักชนก ศรีนอก’ สส. พรรคประชาชน ที่สืบเนื่องจากการแสดงความคิดเห็นทางออนไลน์เมื่อปี 2564 ครั้งยังเป็นสมาชิกกลุ่ม ‘คลับเฮาส์เพื่อประชาธิปไตย’ โดยมีผู้นำไปแจ้งความในฐานความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 และพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ฯ

 

คดีนี้ศาลชั้นต้นเคยพิพากษาลงโทษจำคุกเป็นเวลา 6 ปี ทำให้การนัดฟังคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ในวันที่ 23 พฤศจิกายนที่จะถึงนี้ ถูกจับตาอย่างมาก เพราะหากศาลอุทธรณ์พิพากษายืน รักชนกจะต้องยื่นประกันตัวระหว่างยื่นคดีสู้ในชั้นศาลฎีกาอีกครั้ง และหากไม่ได้รับอนุญาตประกันตัว ก็อาจส่งผลกระทบร้ายแรงต่อสถานะ สส. ของรักชนก ถึงขั้นพ้นสมาชิกภาพได้

 

นอกจากนี้ ยังถือว่าการนัดฟังคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ประจวบเหมาะกับสถานการณ์ทางการเมืองเข้มข้น เพราะกำลังอยู่ในช่วงนับถอยหลังสู่การอภิปรายไม่ไว้วางใจระหว่างวันที่ 7-11 ธันวาคม นี้ด้วย

 


 

ภาพกราฟิกสรุปไทม์ไลน์คดีมาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ของ ไอซ์ รักชนก ศรีนอก 1

 

ภาพประกอบ: กริน วสุรัฐกร

The post ย้อนเส้นทางคดี ‘ไอซ์ รักชนก’ ม.112-พ.ร.บ.คอมฯ สู่ศาลอุทธรณ์ appeared first on THE STANDARD.

]]>
กมธ.กิจการศาลฯ เยือน กกต. วันเดียวกับที่พริษฐ์ทวงคำวินิจฉัยคดีเลือก สว. หลังครบกำหนด 60 วัน https://thestandard.co/house-committee-court-affairs-visits-ect/ Fri, 13 Nov 2026 08:26:25 +0000 https://thestandard.co/?p=1278788 คณะกรรมาธิการกิจการศาลฯ นำโดย นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง และ พริษฐ์ วัชรสินธุ เข้าศึกษาดูงานและหารือร่วมกับผู้บริหารสำนักงาน กกต.

คณะกรรมาธิการกิจการศาลฯ นำโดย นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง เข้ […]

The post กมธ.กิจการศาลฯ เยือน กกต. วันเดียวกับที่พริษฐ์ทวงคำวินิจฉัยคดีเลือก สว. หลังครบกำหนด 60 วัน appeared first on THE STANDARD.

]]>
คณะกรรมาธิการกิจการศาลฯ นำโดย นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง และ พริษฐ์ วัชรสินธุ เข้าศึกษาดูงานและหารือร่วมกับผู้บริหารสำนักงาน กกต.

คณะกรรมาธิการกิจการศาลฯ นำโดย นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง เข้าศึกษาดูงานและหารือร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในด้านการบริหารจัดการและการอำนวยความยุติธรรม ในวันเดียวกันที่ พริษฐ์ วัชรสินธุ หนึ่งในกรรมาธิการฯ ได้โพสต์ข้อความทวงถาม กกต. ให้เปิดเผยคำวินิจฉัยกรณีทุจริตการเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ซึ่งครบกำหนด 60 วันตามระเบียบ โดยระบุว่าหากคำอธิบายไม่สมเหตุสมผล อาจใช้เป็นหลักฐานเอาผิดฐานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ

ดูภาพข่าว 

กมธ.กิจการศาลฯ ลงพื้นที่ศึกษาดูงาน กกต.

 

วันนี้ (13 พฤศจิกายน) เวลา 13.30 น. แสวง บุญมี เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง พร้อมด้วยรองเลขาธิการฯ ผู้อำนวยการสถาบันวิทยาการพรรคการเมืองและการเลือกตั้ง และผู้บริหารสำนักงาน กกต. ให้การต้อนรับ นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง ประธานคณะกรรมาธิการกิจการศาล องค์กรอิสระ องค์กรอัยการ รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน และกองทุน สภาผู้แทนราษฎร

 

พร้อมด้วยคณะ อาทิ พริษฐ์ วัชรสินธุ, พนิดา มงคลสวัสดิ์, วีรวุธ รักเที่ยง, อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ภัณฑิล น่วมเจิม เป็นต้น ในโอกาสเดินทางมาศึกษาดูงานเกี่ยวกับการพิจารณาศึกษาการดำเนินงานด้านการบริหารจัดการและการอำนวยความยุติธรรมของ กกต.

 

ในการนี้ คณะกรรมาธิการฯ ได้ประชุมหารือร่วมกับผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องของสำนักงาน กกต. เพื่อศึกษาบทบาทหน้าที่และภารกิจ ครอบคลุมกระบวนการจัดการเลือกตั้ง การกำกับดูแลพรรคการเมือง การสืบสวนและไต่สวน การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน และการบริหารจัดการองค์กร

 

นอกจากนี้ ยังได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการบังคับใช้กฎหมาย การบริหารงบประมาณและทรัพยากร ตลอดจนการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการปฏิบัติงาน เพื่อนำไปเป็นข้อมูลประกอบการศึกษาของคณะกรรมาธิการฯ ต่อไป

 

พริษฐ์ทวงคำวินิจฉัยคดีเลือก สว. หลังครบกำหนด 60 วัน

 

ก่อนหน้านี้ในวันเดียวกัน พริษฐ์ วัชรสินธุ สส. แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ซึ่งเป็นหนึ่งในกรรมาธิกาฯ ได้โพสต์ข้อความผ่านสื่อสังคมออนไลน์ ระบุว่า วันนี้ (13 พฤศจิกายน) นับเป็นวันที่ 60 หลังจากที่ กกต. มีมติสั่งฟ้องบุคคล 77 คน แต่ยกคำร้องแกนนำพรรคภูมิใจไทยและ สว. กลุ่มสีน้ำเงินส่วนมาก ในคดีที่เกี่ยวข้องกับการทุจริตการเลือก สว. ซึ่งถือเป็นวันครบกำหนดที่ กกต. จะต้องเผยแพร่คำวินิจฉัยให้ประชาชนทราบเป็นการทั่วไปตามกรอบเวลาที่ถูกระบุไว้ในระเบียบของ กกต.

 

พริษฐ์ระบุว่า คำวินิจฉัยดังกล่าวจะเป็นชุดคำอธิบายอย่างเป็นทางการต่อสังคมถึงเหตุผลเบื้องหลังมติของ กกต. ซึ่งตนยืนยันว่ามติดังกล่าวขัดต่อหลักการ หลักกฎหมาย และหลักฐาน โดยมองว่าเป็นการจงใจละเลยประเด็นสำคัญ 3 ประการ ได้แก่

 

  1. ความเป็นขบวนการ
  2. ความเชื่อมโยงกับพรรคภูมิใจไทย
  3. มาตรฐานการทำงานของ กกต. ในอดีต

 

พริษฐ์ย้ำว่า หากคำอธิบายของ กกต. ขาดความสมเหตุสมผล คำวินิจฉัยนี้จะกลายเป็นเอกสารหลักฐานสำคัญในการเอาผิด กกต. ฐานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ พร้อมเชิญชวนประชาชนร่วมติดตามการเผยแพร่คำวินิจฉัยดังกล่าวภายในวันนี้

 

นอกจากนี้ ยังระบุทิ้งท้ายว่า หวังว่า กกต. จะไม่อ้างเหตุผลเรื่องการจัดทำคำวินิจฉัยไม่ทันกำหนด เนื่องจากก่อนหน้านี้ยังพบว่ามีเวลาไปยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อให้วินิจฉัยเรื่องอำนาจของศาลฎีกา

 

 

คณะกรรมาธิการกิจการศาลฯ นำโดย นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง และ พริษฐ์ วัชรสินธุ เข้าศึกษาดูงานและหารือร่วมกับผู้บริหารสำนักงาน กกต. 1คณะกรรมาธิการกิจการศาลฯ นำโดย นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง และ พริษฐ์ วัชรสินธุ เข้าศึกษาดูงานและหารือร่วมกับผู้บริหารสำนักงาน กกต. 2คณะกรรมาธิการกิจการศาลฯ นำโดย นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง และ พริษฐ์ วัชรสินธุ เข้าศึกษาดูงานและหารือร่วมกับผู้บริหารสำนักงาน กกต. 3คณะกรรมาธิการกิจการศาลฯ นำโดย นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง และ พริษฐ์ วัชรสินธุ เข้าศึกษาดูงานและหารือร่วมกับผู้บริหารสำนักงาน กกต. 4คณะกรรมาธิการกิจการศาลฯ นำโดย นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง และ พริษฐ์ วัชรสินธุ เข้าศึกษาดูงานและหารือร่วมกับผู้บริหารสำนักงาน กกต. 5

The post กมธ.กิจการศาลฯ เยือน กกต. วันเดียวกับที่พริษฐ์ทวงคำวินิจฉัยคดีเลือก สว. หลังครบกำหนด 60 วัน appeared first on THE STANDARD.

]]>
กกต. ยื่นศาลรัฐธรรมนูญแล้ว ขอวินิจฉัยอำนาจศาลฎีกาปมคุณสมบัติผู้สมัคร สว. https://thestandard.co/ect-petitions-constitutional-court-senate-qualifications/ Thu, 12 Nov 2026 10:15:52 +0000 https://thestandard.co/?p=1278412 เจ้าหน้าที่สำนักงาน กกต. ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ กรณีคุณสมบัติผู้สมัคร สว.

วันนี้ (12 พฤศจิกายน) เวลา 10.15 น. สำนักงานคณะกรรมการก […]

The post กกต. ยื่นศาลรัฐธรรมนูญแล้ว ขอวินิจฉัยอำนาจศาลฎีกาปมคุณสมบัติผู้สมัคร สว. appeared first on THE STANDARD.

]]>
เจ้าหน้าที่สำนักงาน กกต. ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ กรณีคุณสมบัติผู้สมัคร สว.

วันนี้ (12 พฤศจิกายน) เวลา 10.15 น. สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ส่งเจ้าหน้าที่ยื่นคำร้องพร้อมเอกสารประกอบ 2 ลังต่อศาลรัฐธรรมนูญ ขอให้วินิจฉัยขอบเขตอำนาจของ กกต. ในการตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภา (สว.) และชี้ว่าศาลฎีกามีอำนาจตรวจสอบหรือทบทวนคำวินิจฉัยของ กกต. ได้หรือไม่

 

การยื่นคำร้องเป็นไปตามมติ กกต. 5 ต่อ 2 เสียง ให้ใช้ช่องทางตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 210 วรรคหนึ่ง (2) ภายหลังศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้งรับคำร้องเกี่ยวกับคุณสมบัติผู้สมัคร สว. และการขอให้ทบทวนคำวินิจฉัยของ กกต. ไว้พิจารณา

 

กกต. ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย 2 ประเด็น

 

  1. เมื่อผู้อำนวยการการเลือกระดับอำเภอ จังหวัด และประเทศ มีคำสั่งรับสมัครและประกาศรายชื่อผู้สมัครที่ผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามแล้ว คำสั่งและประกาศนั้นเป็นที่สุดหรือไม่ โดยมีข้อยกเว้นเฉพาะกรณีตามมาตรา 63 ของ พ.ร.ป. ว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561
  2. เมื่อ กกต. มีคำวินิจฉัยตามมาตรา 60 วรรคสอง และมาตรา 62 ของกฎหมายฉบับเดียวกัน คำวินิจฉัยนั้นเป็นที่สุดหรือไม่ และผู้ร้องยังสามารถยื่นต่อศาลฎีกาเพื่อขอให้ตรวจสอบหรือทบทวนได้หรือไม่

 

ด้าน สิทธิโชติ อินทรวิเศษ และชาย นครชัย กกต. เสียงข้างน้อย เห็นว่าคำขอนี้เกี่ยวข้องกับอำนาจตรวจสอบของศาลฎีกา จึงอยู่นอกขอบเขตที่ศาลรัฐธรรมนูญจะวินิจฉัยได้ตามมาตราที่ กกต. อ้าง ทั้งสองยังเห็นว่าการยื่นคำร้องครั้งนี้ไม่เป็นเหตุให้ศาลฎีกาต้องชะลอการพิจารณาคดีเพื่อรอคำวินิจฉัย

 

ขั้นตอนต่อไปอยู่ที่ศาลรัฐธรรมนูญว่าจะรับคำร้องของ กกต. ไว้พิจารณาหรือไม่

The post กกต. ยื่นศาลรัฐธรรมนูญแล้ว ขอวินิจฉัยอำนาจศาลฎีกาปมคุณสมบัติผู้สมัคร สว. appeared first on THE STANDARD.

]]>
ธีระกางช่องทางกฎหมายตรวจสอบประธานสภาฯ ปมปัดตกร่างกฎหมาย ‘ลบมรดก 6 ตุลาฯ’ ย้ำแก้โทษ ม. 112 ไม่ขัดคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ https://thestandard.co/thira-peoples-party-october-6-bill/ Tue, 10 Nov 2026 12:43:04 +0000 https://thestandard.co/?p=1277714 ธีระ สุธีวรางกูร สส. บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน แถลงแนวทางตรวจสอบประธานสภาผู้แทนราษฎร

ความคืบหน้ากรณีภาคประชาชนยื่นเรื่องต่อประธานสภาผู้แทนรา […]

The post ธีระกางช่องทางกฎหมายตรวจสอบประธานสภาฯ ปมปัดตกร่างกฎหมาย ‘ลบมรดก 6 ตุลาฯ’ ย้ำแก้โทษ ม. 112 ไม่ขัดคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ธีระ สุธีวรางกูร สส. บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน แถลงแนวทางตรวจสอบประธานสภาผู้แทนราษฎร

ความคืบหน้ากรณีภาคประชาชนยื่นเรื่องต่อประธานสภาผู้แทนราษฎร เพื่อขอให้อุทธรณ์และทบทวนคำสั่งปัดตกร่างพระราชบัญญัติยกเลิกคำสั่งคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41 (พ.ศ. 2519) หรือ ‘ลบมรดก 6 ตุลา’ และเครือข่ายภาคประชาชนได้ยื่นหนังสืออุทธรณ์ต่อผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร พร้อมด้วย สส. พรรคประชาชน

 

 

ธีระ สุธีวรางกูร สส. บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะคณะทำงานฝ่ายกฎหมายของพรรค เปิดเผยว่า หากประธานสภาผู้แทนราษฎรยืนยันไม่ทบทวนคำสั่ง ฝ่ายค้านเตรียมความพร้อมในการใช้กลไกตรวจสอบ 2 แนวทางหลัก ได้แก่

 

  1. การตรวจสอบทางการเมือง ผ่านกระบวนการอภิปรายและตั้งคำถามถึงการปฏิบัติหน้าที่ของประธานสภาผู้แทนราษฎรในสภา
  2. การตรวจสอบทางกฎหมาย ซึ่งสามารถแบ่งแยกย่อยได้เป็น 2 ส่วน คือ การตรวจสอบ ‘ตัวคำสั่ง’ และการตรวจสอบ ‘ตัวประธานสภาผู้แทนราษฎร’ ในฐานะผู้ออกคำสั่ง

 

ชั่งน้ำหนักยื่น ‘ศาลปกครอง-ศาลรัฐธรรมนูญ’ ตรวจสอบคำสั่ง

 

สำหรับการตรวจสอบตัวคำสั่งที่ประธานสภาผู้แทนราษฎรออกนั้น ธีระเผยว่า ขณะนี้พรรคกำลังพิจารณาช่องทางในการยื่นเรื่องต่อศาล โดยมีความเป็นไปได้ทั้งศาลปกครองและศาลรัฐธรรมนูญ ซึ่งการตัดสินใจจะขึ้นอยู่กับเหตุผลและเนื้อหาในคำสั่งตอบรับจากประธานสภาผู้แทนราษฎร

 

หากยื่นเรื่องต่อศาลปกครอง จะเป็นการอาศัยช่องทางตามมาตรา 9 แห่งพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง เพื่อให้ศาลพิจารณาว่าคำสั่งดังกล่าวเข้าข่ายเป็นการใช้อำนาจทางปกครองของเจ้าหน้าที่รัฐหรือไม่

 

หากยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญ จะอาศัยช่องทางตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 ประกอบพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ มาตรา 46 ถึงมาตรา 48 เพื่อขอให้ศาลตรวจสอบว่าการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐดังกล่าว เป็นการละเมิดสิทธิและเสรีภาพของประชาชนในการเข้าชื่อเสนอกฎหมายตามที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองไว้หรือไม่

 

นอกจากนี้ ธีระยังเปิดเผยถึงการเตรียมตรวจสอบตัวประธานสภาผู้แทนราษฎร หากพบว่ามีการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบและทำให้ประชาชนผู้ทรงสิทธิเสนอกฎหมายได้รับความเสียหาย โดยระบุว่าอาจมีการพิจารณาฟ้องร้องต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ

 

พร้อมยกตัวอย่างคำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ที่เพิ่งชี้ขาดว่า คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) สามารถเป็นผู้ตกอยู่ภายใต้บังคับของศาลอาญาคดีทุจริตฯ ได้ ดังนั้น หากข้อเท็จจริงชี้ชัด จึงมีความเป็นไปได้ที่จะใช้ช่องทางนี้ในการตรวจสอบประธานสภาผู้แทนราษฎรเช่นกัน

 

อย่างไรก็ตาม ธีระย้ำว่า การดำเนินการทางกฎหมายทั้งหมดจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อประธานสภาผู้แทนราษฎรมีคำสั่งยืนยันกลับมาพร้อมเหตุผล ซึ่งพรรคจะนำเนื้อหาในคำสั่งนั้นมาพิจารณาเพื่อเลือกช่องทางและศาลที่เหมาะสมที่สุดต่อไป

 

ย้ำแก้โทษ ม. 112 ทำได้ ไม่ขัดคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ

 

เมื่อผู้สื่อข่าวถามถึงกรณีที่ ปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าวหน้า ตีความคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญว่าไม่ได้ห้ามเสนอแก้ไขมาตรา 112 ในประเด็นอัตราโทษ ธีระยืนยันว่า ในทางกฎหมาย คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้มีบทบัญญัติห้ามแก้ไขในประเด็นดังกล่าว

 

“การแก้ไขอัตราโทษไม่ว่าจะเพิ่มหรือลด ในประวัติศาสตร์ของการแก้ไขกฎหมายตัวนี้เคยทำมาอยู่แล้ว เพราะฉะนั้นถ้าพูดตรงไปตรงมา การเสนอร่างกฎหมายให้แก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 เฉพาะเรื่องอัตราโทษ ไม่ได้ขัดหรือแย้งกับคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ” ธีระกล่าว

 

ธีระกล่าวเพิ่มเติมว่า ร่างกฎหมายฉบับนี้เป็นการแก้ไขในลักษณะลดอัตราโทษ จึงสามารถเสนอได้ตามกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นการเสนอโดยภาคประชาชนหรือภาคการเมืองก็ตาม แม้ในทางการเมืองอาจมี ‘แรงกระเพื่อม’ ตามมา

 

ส่วนเหตุผลที่พรรคประชาชนไม่ได้เป็นผู้เริ่มต้นเสนอร่างกฎหมายดังกล่าว ธีระชี้แจงในมุมมองฝ่ายกฎหมายว่า การเสนอกฎหมายต้องพิจารณาจังหวะและความเหมาะสมทางการเมือง และเมื่อภาคประชาชนเป็นผู้เริ่มเสนอ พรรคก็ควรให้เกียรติประชาชนในการใช้สิทธิตามรัฐธรรมนูญ แต่หากในอนาคตกระบวนการของประชาชนพบข้อติดขัด พรรคการเมืองก็พร้อมที่จะพิจารณารับช่วงต่อ โดยต้องไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญและคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ทั้งนี้ ต้องนำไปหารือภายในพรรคอีกครั้ง

The post ธีระกางช่องทางกฎหมายตรวจสอบประธานสภาฯ ปมปัดตกร่างกฎหมาย ‘ลบมรดก 6 ตุลาฯ’ ย้ำแก้โทษ ม. 112 ไม่ขัดคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ปิยบุตร โต้ประธานสภาฯ ปัดตกร่างลดโทษ ม.112 ชี้วินิจฉัยไม่ถูกต้อง แนะประชาชนฟ้องศาลปกครอง ท้าปชน.ใช้เสียง สส. เสนอกฎหมายเข้าสภา https://thestandard.co/piyabutr-disputes-house-speaker-section-112/ Sun, 08 Nov 2026 10:14:18 +0000 https://thestandard.co/?p=1276654 ปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าวหน้า

วันนี้ (8 พฤศจิกายน) ปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าว […]

The post ปิยบุตร โต้ประธานสภาฯ ปัดตกร่างลดโทษ ม.112 ชี้วินิจฉัยไม่ถูกต้อง แนะประชาชนฟ้องศาลปกครอง ท้าปชน.ใช้เสียง สส. เสนอกฎหมายเข้าสภา appeared first on THE STANDARD.

]]>
ปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าวหน้า

วันนี้ (8 พฤศจิกายน) ปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการคณะก้าวหน้า โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว แสดงความคิดเห็นกรณีประธานสภาผู้แทนราษฎรมีคำวินิจฉัยไม่รับร่างพระราชบัญญัติยกเลิกประกาศคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41 พ.ศ. 2519 ซึ่งประชาชนร่วมกันเข้าชื่อเสนอ โดยเห็นว่าคำวินิจฉัยดังกล่าวไม่ถูกต้อง พร้อมเสนอให้ประชาชนใช้สิทธิโต้แย้งคำวินิจฉัยต่อศาลปกครอง และเรียกร้องให้พรรคประชาชนพิจารณาใช้กลไก สส. เสนอร่างกฎหมายเข้าสู่สภา

 

ปิยบุตรระบุว่า ร่างกฎหมายดังกล่าวมีสาระสำคัญในการยกเลิกประกาศคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ภายใต้การนำของ พล.ร.อ.สงัด ชลออยู่ ซึ่งออกภายหลังเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 และมีผลเพิ่มอัตราโทษความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 จากเดิมจำคุกไม่เกิน 7 ปี เป็นจำคุกตั้งแต่ 3-15 ปี หากยกเลิกประกาศฉบับดังกล่าวได้ อัตราโทษจะกลับไปเป็นจำคุกไม่เกิน 7 ปี ตามที่เคยกำหนดไว้ก่อนเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519

 

ทั้งนี้ ปิยบุตรเห็นว่า ร่างกฎหมายดังกล่าวเกี่ยวข้องกับสิทธิและเสรีภาพของประชาชนโดยตรง เนื่องจากเป็นกฎหมายอาญาที่กำหนดความผิดและโทษจำคุก ซึ่งถือเป็นการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล โดยเฉพาะเสรีภาพในการแสดงออก จึงควรเข้าข่ายกฎหมายตามหมวด 3 ของรัฐธรรมนูญ ที่ประชาชนสามารถเข้าชื่อเสนอได้

 

ปิยบุตรจึงเห็นว่า คำวินิจฉัยของประธานสภาผู้แทนราษฎรที่ระบุว่าร่างกฎหมายดังกล่าวไม่อยู่ในขอบเขตของหมวด 3 เป็นการวินิจฉัยที่ไม่ถูกต้อง พร้อมตั้งคำถามว่าคำวินิจฉัยของประธานสภาฯ ถือเป็นที่สุดหรือไม่ และประชาชนผู้เข้าชื่อเสนอร่างกฎหมายสามารถใช้สิทธิโต้แย้งได้หรือไม่

 

พร้อมยกกรณีเมื่อปี 2554 ที่ตนเคยร่วมกับคณะนิติราษฎร์และคณะรณรงค์แก้ไขมาตรา 112 (ครก.112) รณรงค์เข้าชื่อเสนอร่างแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 แต่ประธานสภาฯ ในขณะนั้นก็วินิจฉัยว่าร่างกฎหมายไม่เข้าข่ายหมวด 3 ของรัฐธรรมนูญ ส่งผลให้ประชาชนไม่สามารถใช้สิทธิเข้าชื่อเสนอกฎหมายได้เช่นเดียวกัน

 

“หากปล่อยให้คำวินิจฉัยของประธานสภาฯ เป็นที่สุดเด็ดขาด ไม่สามารถโต้แย้งได้ ต่อไปสิทธิการเข้าชื่อเสนอกฎหมายของประชาชนก็จะถูกจำกัดได้ตามอำเภอใจของประธานสภาฯ เพียงแค่อ้างว่าไม่เข้าหมวด 3 หรือหมวด 5 ทำให้คนเพียงคนเดียวสามารถสกัดขัดขวางเจตจำนงของประชาชนจำนวนมากได้” ปิยบุตรระบุ

 

ปิยบุตรอธิบายเพิ่มเติมว่า แม้การใช้อำนาจของประธานสภาฯ จะเป็นการใช้อำนาจตามรัฐธรรมนูญในกระบวนการนิติบัญญัติ ซึ่งในทางรูปแบบมักถือเป็นที่สิ้นสุดและไม่สามารถโต้แย้งต่อองค์กรตุลาการได้ แต่หากพิจารณาในทางเนื้อหา คำวินิจฉัยดังกล่าวมีลักษณะใกล้เคียงกับ ‘คำสั่งทางปกครอง’ เนื่องจากเป็นการใช้อำนาจตามกฎหมายที่ส่งผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชน

 

ดังนั้น จึงเสนอให้พิจารณาเปิดช่องทางให้ประชาชนสามารถโต้แย้งคำวินิจฉัยของประธานสภาฯ ต่อศาลปกครองได้ เพื่อสร้างหลักประกันในการใช้สิทธิเข้าชื่อเสนอกฎหมาย ซึ่งเป็นกลไกสำคัญของประชาธิปไตยทางตรง แม้ในปี 2554 จะไม่เคยมีการนำประเด็นดังกล่าวไปฟ้องร้องต่อศาลปกครอง แต่เห็นว่าเป็นโอกาสในการสร้างบรรทัดฐานใหม่ทางกฎหมาย

 

นอกจากการต่อสู้ผ่านกระบวนการยุติธรรม ปิยบุตรยังเสนอให้ใช้กลไกทางรัฐสภา โดยระบุว่า สส. จำนวนไม่น้อยกว่า 20 คน สามารถร่วมกันเข้าชื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรได้โดยตรง

 

“เมื่อพิจารณา สส. จากทุกพรรคการเมือง ณ เวลานี้ ก็เห็นจะมีแต่พรรคประชาชนที่พอจะสนใจประเด็นนี้ พรรคอื่นคงไม่ต้องไปคาดหวัง ปัญหาจึงมีอยู่ว่า สส. พรรคประชาชน คิดอ่านเรื่องนี้กันอย่างไร” ปิยบุตรระบุ

 

ส่วนข้อกังวลเกี่ยวกับคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในประเด็นการแก้ไขมาตรา 112 ปิยบุตรเห็นว่า คำวินิจฉัยดังกล่าวไม่ได้ห้ามการเสนอร่างแก้ไขมาตรา 112 โดยเด็ดขาด แต่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับการรณรงค์นอกสภา การยกเลิกมาตรา 112 การย้ายหมวดความผิด และการกำหนดให้สำนักพระราชวังเป็นผู้ร้องทุกข์กล่าวโทษ

 

ปิยบุตรจึงเห็นว่า ยังมีแนวทางแก้ไขมาตรา 112 ที่สามารถดำเนินการได้ เช่น การลดอัตราโทษ หรือการแยกฐานความผิดระหว่างการดูหมิ่น หมิ่นประมาท และอาฆาตมาดร้ายออกจากกัน ซึ่งเป็นแนวทางที่พรรคการเมืองสามารถนำไปพิจารณาเสนอร่างกฎหมายผ่านกระบวนการรัฐสภาได้

 

“การเสนอแก้ไขมาตรา 112 จึงยังกระทำได้อยู่บ้าง เช่น การลดอัตราโทษ หรือการแยกฐานความผิดดูหมิ่น หมิ่นประมาท และอาฆาตมาดร้ายออกจากกัน” ปิยบุตรระบุ

 

พร้อมทิ้งท้ายว่า การดำเนินการดังกล่าวจะเป็นการสนับสนุนสิทธิของประชาชนในการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย และเป็นการโต้แย้งการใช้อำนาจของประธานสภาฯ โดยการต่อสู้ทางกฎหมายยังต้องรอดูแนวทางวินิจฉัยของศาลปกครอง แต่การต่อสู้ทางการเมืองผ่านกลไก สส. สามารถดำเนินการได้ทันที ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับความกล้าหาญและการประเมินสถานการณ์ของพรรคการเมือง

The post ปิยบุตร โต้ประธานสภาฯ ปัดตกร่างลดโทษ ม.112 ชี้วินิจฉัยไม่ถูกต้อง แนะประชาชนฟ้องศาลปกครอง ท้าปชน.ใช้เสียง สส. เสนอกฎหมายเข้าสภา appeared first on THE STANDARD.

]]>
มติ กกต. 5 ต่อ 2 ยื่นด่วนศาลรัฐธรรมนูญ ชี้ขาดอำนาจรับรอง สว. เป็นที่สุด เสี่ยงกระทบ 3 คดีในศาลฎีกา https://thestandard.co/ect-petitions-constitutional-court-senate-endorsement/ Tue, 03 Nov 2026 07:53:55 +0000 https://thestandard.co/?p=1274851 ภาพการประชุมคณะกรรมการการเลือกตั้งเกี่ยวกับการยื่นศาลรัฐธรรมนูญกรณีอำนาจรับรอง สว.

มีรายงานจากแหล่งข่าวภายในคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) […]

The post มติ กกต. 5 ต่อ 2 ยื่นด่วนศาลรัฐธรรมนูญ ชี้ขาดอำนาจรับรอง สว. เป็นที่สุด เสี่ยงกระทบ 3 คดีในศาลฎีกา appeared first on THE STANDARD.

]]>
ภาพการประชุมคณะกรรมการการเลือกตั้งเกี่ยวกับการยื่นศาลรัฐธรรมนูญกรณีอำนาจรับรอง สว.

มีรายงานจากแหล่งข่าวภายในคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ระบุว่า ที่ประชุม กกต. มีมติ 5 ต่อ 2 ให้เตรียมยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเป็นกรณีเร่งด่วน เพื่อขอให้วินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของ กกต. ในการดำเนินการจัดให้มีการเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) โดยเฉพาะประเด็นความเป็นที่สุดของการประกาศรายชื่อผู้สมัคร และความเป็นที่สุดของมติยกคำร้องของ กกต.

 

ทั้งนี้ หากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยตามที่ร้องขอ อาจส่งผลกระทบต่อคดีตรวจสอบคุณสมบัติ สว. ที่ศาลฎีกามีคำสั่งรับคำร้องไว้พิจารณาแล้วจำนวน 3 คดี

 

2 ประเด็นเร่งด่วนขอศาลรัฐธรรมนูญชี้ขาด

 

ร่างคำร้องดังกล่าวระบุถึงประเด็นสำคัญที่ กกต. ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย 2 ประเด็น ประกอบด้วย

 

  1. กรณีที่ผู้อำนวยการเลือกระดับอำเภอ ระดับจังหวัด และระดับประเทศ มีคำสั่งรับสมัครและประกาศรายชื่อผู้สมัครซึ่งมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ถือว่าคำสั่งดังกล่าวมีความเป็นที่สุดและไม่อาจถูกตรวจสอบได้อีกหรือไม่ เว้นแต่เป็นกรณีตามมาตรา 63 แห่ง พ.ร.ป.ว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. พ.ศ. 2561 ที่เป็นอำนาจของศาลรัฐธรรมนูญบัญญัติไว้โดยเฉพาะ
  2. กรณีที่ กกต. มีคำวินิจฉัยตามมาตรา 60 วรรคสอง และมาตรา 62 แห่ง พ.ร.ป.ว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. พ.ศ. 2561 ถือว่าคำวินิจฉัยของ กกต. เป็นที่สุด ไม่อาจมีการยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อตรวจสอบหรือทบทวนได้อีกหรือไม่

 

มูลเหตุจาก 3 คดีคัดค้านคุณสมบัติ สว. ในศาลฎีกา

 

ต้นเหตุของการยื่นคำร้องในครั้งนี้ สืบเนื่องจากศาลฎีกาได้มีคำสั่งรับคำร้องของผู้สมัคร สว. ที่ขอให้ตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัครและ สว. จำนวน 3 คดี ได้แก่

 

  1. คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 8/2567 (ดิเรก พรสีมา เป็นผู้ร้อง) ขอให้ตรวจสอบคุณสมบัติผู้มีสิทธิเลือก 3 ราย ได้แก่ บัลลังค์ ศรีมงคล กลุ่ม 4, วรรษมนต์ คุณแสน กลุ่ม 9 และ ทองเสียน วงษ์ประจันทร์ กลุ่ม 12
  2. คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 9/2567 (ภิญโญ บุญเรือง เป็นผู้ร้อง) ขอให้ตรวจสอบคุณสมบัติ แดง กองมา และ สมพาน พละศักดิ์ ผู้มีสิทธิเลือกระดับประเทศ กลุ่ม 10
  3. คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 10/2567 (อัครวัฒน์ พงศ์ธนาชวาลิตกุล เป็นผู้ร้อง) ขอให้ตรวจสอบคุณสมบัติ แดง กองมา และ สมพาน พละศักดิ์ เช่นเดียวกัน

 

กกต. ชี้ศาลฎีกาไม่มีอำนาจทบทวนมติยกคำร้อง

 

กกต. ให้เหตุผลสนับสนุนว่า บุคคลที่ถูกร้องให้ตรวจสอบคุณสมบัติในคดีทั้ง 3 คดีนั้น กกต. โดยผู้อำนวยการเลือกระดับต่างๆ ได้ตรวจสอบแล้วว่ามีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม จึงได้ประกาศรายชื่อเป็นผู้มีสิทธิเลือกระดับประเทศ ซึ่งกฎหมายไม่มีบทบัญญัติให้อำนาจบุคคลใดยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อขอให้ลบชื่อหรือตรวจสอบคุณสมบัติในกรณีนี้ได้ ประกาศดังกล่าวจึงถือเป็นที่สุด

 

นอกจากนี้ บุคคลที่ถูกร้องยังเป็นบุคคลเดียวกับที่ กกต. เคยมีคำวินิจฉัยยกคำร้องไปแล้ว เนื่องจากเห็นว่าไม่มีการทุจริตหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย กกต. มองว่าศาลฎีกามีอำนาจพิจารณาเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งหรือสิทธิเลือกตั้งเฉพาะในกรณีที่ กกต. เป็นผู้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเท่านั้น ศาลฎีกาไม่มีอำนาจเชิงรุกในการริเริ่มดำเนินไต่สวนการทุจริตเอง และไม่มีอำนาจทบทวนหรือตรวจสอบคำวินิจฉัยของ กกต. ในกรณีที่ กกต. ได้มีคำวินิจฉัยยกคำร้องไปแล้ว

 

หนังสือร้องเรียนของ กกต. ชี้ว่า การที่ศาลฎีการับคำร้องทั้ง 3 คดีไว้พิจารณา ย่อมเป็นการใช้อำนาจเกินขอบเขต ก้าวล่วงอำนาจของ กกต. และกระทบต่อการจัดให้มีการเลือก สว. อย่างร้ายแรง

 

ทั้งนี้ กกต. ได้ยกคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในอดีตมาประกอบการพิจารณา เช่น คำวินิจฉัยที่ 52/2546 และ 14/2566 ซึ่งวางหลักการว่า การใช้อำนาจขององค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ หากเป็นการใช้อำนาจที่กฎหมายกำหนดให้เป็นที่สุด และไม่มีลักษณะเป็นการกระทบต่อสิทธิหรือเสรีภาพของประชาชน (เช่น การมีคำวินิจฉัยยกคำร้อง) การใช้อำนาจนั้นย่อมเป็นยุติ ไม่อาจถูกตรวจสอบหรือทบทวนจากองค์กรตุลาการได้อีก การยื่นคำร้องครั้งนี้จึงถือเป็นการขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาข้อกฎหมายในการทำหน้าที่ขององค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญโดยเด็ดขาดและเป็นกรณีเร่งด่วน

The post มติ กกต. 5 ต่อ 2 ยื่นด่วนศาลรัฐธรรมนูญ ชี้ขาดอำนาจรับรอง สว. เป็นที่สุด เสี่ยงกระทบ 3 คดีในศาลฎีกา appeared first on THE STANDARD.

]]>
กกต. เปิด 6 ขั้นตอน-กรอบเวลา นายทะเบียนพรรคการเมือง รวบรวมหลักฐานก่อนยื่นศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรค https://thestandard.co/ect-party-dissolution-steps-timeline/ Fri, 23 Oct 2026 05:12:32 +0000 https://thestandard.co/?p=1271167 อินโฟกราฟิกอธิบาย 6 ขั้นตอนและกรอบเวลาการรวบรวมหลักฐานยุบพรรคการเมืองของ กกต.

วันนี้ (23 ตุลาคม) สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต. […]

The post กกต. เปิด 6 ขั้นตอน-กรอบเวลา นายทะเบียนพรรคการเมือง รวบรวมหลักฐานก่อนยื่นศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรค appeared first on THE STANDARD.

]]>
อินโฟกราฟิกอธิบาย 6 ขั้นตอนและกรอบเวลาการรวบรวมหลักฐานยุบพรรคการเมืองของ กกต.

วันนี้ (23 ตุลาคม) สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เผยแพร่ข่าวประชาสัมพันธ์สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับขั้นตอน และกรอบเวลาในการรวบรวมข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานของนายทะเบียนพรรคการเมือง กรณีคำร้องหรือข้อเท็จจริงเข้าข่ายยุบพรรคการเมือง ตามมาตรา 92 และ 93 แห่ง พ.ร.ป. ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

 

สำนักงาน กกต. ระบุว่า การดำเนินการรวบรวมข้อเท็จจริงเป็นไปตามระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้งว่าด้วยการรวบรวมข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานของนายทะเบียนพรรคการเมือง พ.ศ. 2566 โดยมีขั้นตอนรวม 6 ขั้นตอน ดังนี้

 

  1. ตรวจสอบข้อเท็จจริงเบื้องต้น: เมื่อปรากฏข้อเท็จจริง นายทะเบียนฯ จะมอบหมายให้พนักงานตรวจสอบข้อเท็จจริงเบื้องต้นว่ามีหลักฐานเพียงพอจะรับไว้ดำเนินการหรือไม่ ให้แล้วเสร็จภายใน 7 วัน
  2. พิจารณารับเรื่องไว้ดำเนินการ: หากพนักงานเห็นว่ามีหลักฐานเพียงพอและนายทะเบียนฯ เห็นพ้องด้วย จะรับเรื่องไว้และแต่งตั้งคณะบุคคลมารวบรวมหลักฐานพร้อมรายงาน กกต. ทราบ แต่หากเห็นว่าไม่มีหลักฐานพอ จะเสนอให้ไม่รับเรื่อง/ยุติเรื่องแล้วแจ้งผู้ร้องทราบ
  3. รวบรวมข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน: ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งต้องรวบรวมหลักฐานและเสนอความเห็นต่อนายทะเบียนฯ โดยเร็ว ไม่เกิน 30 วัน หากไม่เสร็จสามารถขอขยายเวลาได้ครั้งละไม่เกิน 30 วัน โดยในขั้นตอนนี้ต้องเปิดโอกาสให้ผู้ถูกร้องหรือพรรคการเมืองได้ทราบข้อเท็จจริง ชี้แจง โต้แย้ง และแสดงพยานหลักฐานของตนก่อนสรุปรายงาน
  4. นายทะเบียนพรรคการเมืองพิจารณา: หากนายทะเบียนฯ เห็นว่าไม่มีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่ากระทำผิด ให้ยกคำร้องหรือยุติเรื่อง แล้วแจ้งผู้ร้องพร้อมรายงาน กกต. ทราบ (หรืออาจสั่งตรวจสอบ/รวบรวมหลักฐานเพิ่มเติมได้)
  5. เสนอคณะกรรมการการเลือกตั้งพิจารณา: หากนายทะเบียนฯ เห็นว่ามีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าพรรคการเมืองกระทำความผิดตามมาตรา 92 ให้เสนอเรื่องต่อ กกต. โดย กกต. ต้องพิจารณาให้แล้วเสร็จภายใน 30 วัน
  6. ผลการพิจารณาของ กกต.:
  • หาก กกต. เห็นชอบ ให้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อสั่งยุบพรรคการเมือง
  • หาก ไม่เห็นชอบ ให้ยกคำร้องหรือยุติเรื่อง
  • หากเห็นว่าหลักฐาน ยังไม่ครบถ้วน ให้ส่งเรื่องกลับให้นายทะเบียนฯ ดำเนินการเพิ่มเติม

 

ทั้งนี้ กรอบระยะเวลาการดำเนินการตามระเบียบกำหนดให้การตรวจสอบข้อเท็จจริง เบื้องต้นดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 7 วันนับแต่วันที่พนักงานได้รับมอบหมาย การรวบรวม ข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานให้ดำเนินการโดยเร็ว แต่ไม่เกิน 30 วันนับแต่วันที่รับเรื่องไว้ดำเนินการ และหากไม่แล้วเสร็จสามารถขออนุมัติขยายระยะเวลาได้ครั้งละไม่เกิน 30 วันจนกว่าจะแล้วเสร็จ ส่วนเมื่อมีการเสนอเรื่องต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง คณะกรรมการการเลือกตั้งต้องพิจารณา ให้แล้วเสร็จภายใน 30 วัน

The post กกต. เปิด 6 ขั้นตอน-กรอบเวลา นายทะเบียนพรรคการเมือง รวบรวมหลักฐานก่อนยื่นศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรค appeared first on THE STANDARD.

]]>
ม.รังสิต แต่งตั้ง ‘นครินทร์ เมฆไตรรัตน์’ นั่งคณบดีคณะรัฐประศาสนศาสตร์ หวนคืนงานวิชาการหลังพ้นเก้าอี้ประธานศาล รธน. https://thestandard.co/nakharin-mektrairat-rangsit-university-dean/ Tue, 20 Oct 2026 04:44:27 +0000 https://thestandard.co/?p=1270081 ศาสตราจารย์ ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ อดีตประธานศาลรัฐธรรมนูญ

วันนี้ (20 ตุลาคม) ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ อธิการบดีมหาวิท […]

The post ม.รังสิต แต่งตั้ง ‘นครินทร์ เมฆไตรรัตน์’ นั่งคณบดีคณะรัฐประศาสนศาสตร์ หวนคืนงานวิชาการหลังพ้นเก้าอี้ประธานศาล รธน. appeared first on THE STANDARD.

]]>
ศาสตราจารย์ ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ อดีตประธานศาลรัฐธรรมนูญ

วันนี้ (20 ตุลาคม) ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยรังสิต โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว (Arthit Ourairat) เปิดเผยว่า มหาวิทยาลัยรังสิตได้แต่งตั้ง ศาสตราจารย์ ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ขึ้นดำรงตำแหน่งคณบดีคณะรัฐประศาสนศาสตร์ โดยจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป

 

การเข้ารับตำแหน่งในครั้งนี้ ถือเป็นการหวนกลับคืนสู่บทบาทในแวดวงวิชาการอย่างเต็มตัวของ ศาสตราจารย์ ดร.นครินทร์ ภายหลังจากที่พ้นวาระจากการดำรงตำแหน่งประธานศาลรัฐธรรมนูญ

 

อย่างไรก็ตาม ในโพสต์ประกาศดังกล่าวยังไม่ได้มีการระบุถึงรายละเอียดเกี่ยวกับวิสัยทัศน์ แนวทางการบริหารจัดการคณะ หรือภารกิจหลักของ ศาสตราจารย์ ดร.นครินทร์ ในการดำรงตำแหน่งใหม่แต่อย่างใด

The post ม.รังสิต แต่งตั้ง ‘นครินทร์ เมฆไตรรัตน์’ นั่งคณบดีคณะรัฐประศาสนศาสตร์ หวนคืนงานวิชาการหลังพ้นเก้าอี้ประธานศาล รธน. appeared first on THE STANDARD.

]]>
เวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. เปิดเบื้องหลังมติ กกต. เสียงข้างมากปฏิเสธหลักฐาน DSI https://thestandard.co/senator-collusion-ec-dsi-evidence/ Wed, 30 Sep 2026 07:15:11 +0000 https://thestandard.co/?p=1261904 ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI

เวทีเสวนาของสำนักงานราชบัณฑิตยสภาในหัวข้อ ‘คดีฮั้ว สว. […]

The post เวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. เปิดเบื้องหลังมติ กกต. เสียงข้างมากปฏิเสธหลักฐาน DSI appeared first on THE STANDARD.

]]>
ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI

เวทีเสวนาของสำนักงานราชบัณฑิตยสภาในหัวข้อ ‘คดีฮั้ว สว. : เรื่องจริงที่คนไทยทุกคนต้องรู้’ กลายเป็นเวทีชำแหละความผิดปกติของการเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ครั้งที่ผ่านมา โดยมีอดีตผู้บริหารองค์กรอิสระและนักวิชาการด้านกฎหมายร่วมสะท้อนปัญหาอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะการเปิดเผยเบื้องหลังการทำงานของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จากกรรมการ กกต. เสียงข้างน้อย

ดูภาพข่าว 

เปิดเบื้องหลัง กกต. เสียงข้างน้อย ชี้คณะทำงานล่าช้า-ปัดตกหลักฐานเส้นทางเงิน

 

สิทธิโชติ อินทรวิเศษ กรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เสียงข้างน้อยในคดีฮั้ว สว. และอดีตประธานแผนกคดีเลือกตั้งในศาลฎีกา เปิดเผยถึงกระบวนการจัดการเลือก สว. ว่า การรับสมัครผู้สมัคร 20 กลุ่มอาชีพมีความทุลักทุเลตั้งแต่เริ่มต้น โดย กกต. มักอ้างแนวคำวินิจฉัยของศาลฎีกาว่าหากระดับอำเภอรับสมัครมาแล้วถือว่าชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งตนเป็นฝ่ายคัดค้านและเสนอให้ตั้งคณะกรรมการไต่สวนคุณสมบัติอย่างละเอียด

 

สิทธิโชติระบุถึงกรณีการพบโพยจำนวนมากในรอบระดับประเทศว่า ได้มีการแก้ไขเฉพาะหน้าด้วยการพิมพ์ใบแนะนำตัว (สว. 3) ใหม่ทั้งหมดในรอบบ่าย พร้อมยอมรับว่าการบริหารจัดการในเวลานั้นมีปัญหา เมื่อผู้สมัครรู้ตัวล่วงหน้าจึงเกิดความวุ่นวาย

 

นอกจากนี้ ยังชี้แจงถึงการตั้งคณะกรรมการสืบสวนและไต่สวนชุดที่ 26 หลังจาก กกต. ยกคำร้องในระดับอำเภอทั้งหมดเนื่องจากพยานหลักฐานไม่เพียงพอ โดย กกต. ได้ขอความร่วมมือจากเจ้าหน้าที่รัฐ ตำรวจ และกรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) แต่กระบวนการเกิดความล่าช้า เนื่องจากในขณะนั้น DSI และผู้ถูกกล่าวหาอยู่ภายใต้พรรคการเมืองคนละกลุ่ม ทำให้ กกต. ต้องระมัดระวังท่าทีเพื่อรักษาความเป็นกลาง

 

ประเด็นสำคัญที่สิทธิโชติเปิดเผยคือ การตั้งอนุกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดชุดที่ 36 ซึ่งประธานอนุกรรมการไม่ได้เรียกประชุมเลยถึง 45 วันโดยอ้างภารกิจต่างประเทศ ทำให้คดีล่าช้าจน กกต. บางคนหมดวาระ และในระหว่างการพิจารณา DSI ได้แจ้งว่ามีหลักฐานภาพถ่าย เส้นทางการเงิน และเส้นทางการโทรศัพท์ที่เกี่ยวพันกับผู้ถูกกล่าวหา 8 คน

 

แต่ กกต. มีมติเสียงข้างมาก 4 ต่อ 3 ไม่รับสำนวนดังกล่าว โดยให้เหตุผลว่าสำนวนยังอยู่ที่อนุกรรมการชุดที่ 36 ซึ่งตนเป็นฝ่ายคัดค้านมติดังกล่าวเพราะมองว่าหลักฐานเหล่านี้เป็นประโยชน์ต่อ กกต. ในการรวบรวมข้อเท็จจริง

 

อดีต กกต. ชุดแรก ชี้ ฮั้ว สว. คือคดีอุกฉกรรจ์ทางการเมือง

 

รศ.โคทม อารียา อดีต กกต. ชุดแรก มองว่าระบบการเลือก สว. ในปัจจุบันมีความซับซ้อนเกินไป แม้มีเจตนาเพื่อป้องกันการฮั้ว แต่กลับกลายเป็นช่องว่างให้ผู้ที่มีความเชี่ยวชาญในการจัดตั้งเข้ามาแสวงหาผลประโยชน์ โดยขาดการเฝ้าระวังตั้งแต่ขั้นตอนการสมัคร

 

รศ.โคทม ระบุว่า การเลือก สว. ครั้งนี้ถือเป็น ‘คดีอุกฉกรรจ์ทางการเมือง’ เนื่องจากส่งผลให้เกิดการยึดอำนาจนิติบัญญัติ และสะท้อนให้เห็นถึงความแข็งแกร่งของวัฒนธรรมบ้านใหญ่และระบบอุปถัมภ์

 

พร้อมตั้งคำถามถึงการตั้งอนุกรรมการชุดที่ 36 ของ กกต. ว่ามีความจำเป็นหรือไม่ ในเมื่อมีคณะกรรมการชุดที่ 26 ทำหน้าที่ไต่สวนและเสนอส่งเรื่องให้ศาลฎีกาวินิจฉัยแล้ว การตั้งชุดที่ 36 เพื่อมากลั่นกรองและตัดผู้ถูกกล่าวหาออกจึงดูย้อนแย้งกับกระบวนการทำงานที่ควรจะรวดเร็ว

 

กาง 6 ช่องทางกฎหมายสู้คดีฮั้ว สว.

 

วัส ติงสมิตร อดีตประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) วิเคราะห์ถึงการใช้ดุลยพินิจของ กกต. ตามมาตรา 62 ของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. พ.ศ. 2561 ซึ่งกำหนดว่าหากมีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่ามีการกระทำผิด กกต. ต้องส่งเรื่องให้ศาลฎีกาวินิจฉัย โดยตั้งคำถามว่ามติของ กกต. ที่ผ่านมาได้ใช้มาตรฐานความเป็นกลางและมีเหตุผลรองรับเพียงพอหรือไม่

 

พร้อมกันนี้ วัสได้เสนอ 6 ช่องทางกฎหมายสำหรับผู้เกี่ยวข้องในการต่อสู้คดี ได้แก่

 

  1. การส่งเรื่องไปยังศาลฎีกา ซึ่งผู้มีสิทธิเลือก สว. อาจสามารถยื่นคำร้องได้โดยตรง
  2. การยื่นฟ้องต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ
  3. การร้องเรียนต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. เพื่อเอาผิด กกต.
  4. การฟ้องร้องทางอาญาต่อศาลอาญา
  5. การร้องต่อศาลปกครอง
  6. การร้องต่อผู้ตรวจการแผ่นดินเพื่อส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าการเลือกตั้ง สว. เป็นโมฆะ

 

แนะช่องทางศาลรัฐธรรมนูญ ล้มระบบการจัดตั้ง สว.

 

ศ.พิเศษ จรัญ ภักดีธนากุล อดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ สนับสนุนแนวทางการร้องผ่านผู้ตรวจการแผ่นดินเพื่อส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย โดยระบุว่ากระบวนการจัดการเลือก สว. ที่ไม่สุจริตและเที่ยงธรรม ย่อมขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 107 และมาตรา 215 ซึ่งศาลรัฐธรรมนูญมีอำนาจในการวินิจฉัยให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะได้ทั้งระบบ

 

ศ.พิเศษ จรัญ ประเมินว่า หากใช้ช่องทางศาลฎีกาอาจต้องใช้เวลานานถึง 3 ปี และไม่สามารถล้มระบบการจัดตั้งได้ทั้งหมด แต่หากนำเรื่องเข้าสู่ศาลรัฐธรรมนูญ อาจใช้เวลาพิจารณาแล้วเสร็จภายใน 6 เดือนถึง 1 ปี พร้อมสนับสนุนให้ศาลฎีกาใช้อำนาจเรียกหลักฐานเส้นทางการเงินที่ กกต. ปัดตก รวมถึงการใช้เครื่องจับเท็จในการสอบพยานที่กลับคำให้การ

 

ทั้งนี้ ศ.พิเศษ จรัญ ได้แสดงจุดยืนไม่เห็นด้วยกับการปลุกระดมมวลชนลงถนนเพื่อกดดันในประเด็นดังกล่าว พร้อมชี้ว่า “ม็อบไม่ใช่ประชาธิปไตย”

 

เตือนฮั้วการเมืองทำลายเจตนารมณ์รัฐธรรมนูญ

 

ศ.พิเศษ วิชา มหาคุณ อดีตกรรมการ ป.ป.ช. ระบุว่า การฮั้วทางการเมืองคือการรวมหัวกันล็อกผลลัพธ์เพื่อเอาเปรียบผู้อื่น ซึ่งถือเป็นพัฒนาการที่เลวร้ายและทำลายเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญที่ต้องการให้ สว. เป็นตัวแทนของกลุ่มอาชีพที่หลากหลาย

 

ศ.พิเศษ วิชา ตั้งข้อสังเกตว่า ระบบการเลือกไขว้ที่ไม่มีประชาชนทั่วไปร่วมลงคะแนน กลายเป็นช่องโหว่ให้กลุ่มทุนและพรรคการเมืองเข้ามาแทรกแซงและควบคุมสภาสูง รวมถึงครอบงำกลไกการตรวจสอบองค์กรอิสระ

 

พร้อมเน้นย้ำว่าคดีนี้ กกต. ไม่จำเป็นต้องไต่สวนจนสิ้นสงสัยเหมือนคดีอาญาทั่วไป แต่หากมีพยานหลักฐานอันควรเชื่อได้ ก็เพียงพอที่จะส่งเรื่องให้ศาลฎีกาพิจารณาเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งได้แล้ว โดยเรียกร้องให้ทุกฝ่ายร่วมกันแก้ไขปัญหานี้ให้แล้วเสร็จภายใน 3 เดือน เพื่อปกป้องระบอบประชาธิปไตยไม่ให้ถูกบ่อนทำลาย

 

ผู้สื่อข่าวรายงานเพิ่มเติมว่า ในเวทีของราชบัณฑิตยสภานี้ มีบุคคลสำคัญเข้าร่วมรับฟังและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นจำนวนมาก เช่น ศ.กิตติคุณ บวรศักดิ์ อุวรรณโณ อดีตรองนายกรัฐมนตรี, รศ. เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง อดีต สว. และนักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์, วิลาศ จันทร์พิทักษ์ อดีต สส. ประชาธิปัตย์, สามารถ เจนชัยจิตรวณิช อดีตรองโฆษกพรรคพลังประชารัฐ ตลอดจน สว. สำรอง และอดีตผู้สมัคร สว. อาทิ พล.ต.ท.คำรบ ปัญญาแก้ว, อัครวัฒน์ พงศ์ธนาชลิตกุล, ดิเรก พรสีมา และ ภิญโญ บุญเรือง เป็นต้น

 

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 1

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 2

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 3

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 4

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 5

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 6

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 7

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 8

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 9

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 10

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 11

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 12

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 13

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 14

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 15

ภาพบรรยากาศการเสวนาเวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. และมติ กกต. ปฏิเสธหลักฐาน DSI 16

The post เวทีราชบัณฑิตยสภาชำแหละคดีฮั้ว สว. เปิดเบื้องหลังมติ กกต. เสียงข้างมากปฏิเสธหลักฐาน DSI appeared first on THE STANDARD.

]]>
อะไรคือ ‘ลับแบบมีเงื่อนไข’ สรุปประเด็นจากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญคดีบาร์โค้ด ไม่ลับ ไม่ขัด ไม่ควรทำอีก https://thestandard.co/constitutional-court-barcode-ballot-2/ Mon, 28 Sep 2026 12:22:28 +0000 https://thestandard.co/?p=1260993 ภาพคนถือบัตรเลือกตั้งที่มีข้อความว่า 'บาร์โค้ด' ไม่ลับสมบูรณ์ ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ แต่ไม่ควรมีอีก

เวลา 14.02 น. วันนี้ (28 กันยายน) องค์คณะตุลาการศาลรัฐธ […]

The post อะไรคือ ‘ลับแบบมีเงื่อนไข’ สรุปประเด็นจากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญคดีบาร์โค้ด ไม่ลับ ไม่ขัด ไม่ควรทำอีก appeared first on THE STANDARD.

]]>
ภาพคนถือบัตรเลือกตั้งที่มีข้อความว่า 'บาร์โค้ด' ไม่ลับสมบูรณ์ ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ แต่ไม่ควรมีอีก

เวลา 14.02 น. วันนี้ (28 กันยายน) องค์คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญออกนั่งเพื่ออ่านคำวินิจฉัยในคดีที่สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยคดี ‘บาร์โค้ด’ บนบัตรเลือกตั้ง

 

ประเด็นสำคัญ

 

 
 

สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ในฐานะผู้ร้องอ้างว่า ได้รับเรื่องร้องเรียน จำนวน 21 คำร้อง กรณีคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และคณะ ดำเนินการจัดการเลือกตั้ง สส. เป็นการทั่วไป เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 โดยกำหนดรูปแบบและจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่มีการใช้รหัสแท่ง (Barcode) และรหัสคิวอาร์ (QR Code)

 

ซึ่งน่าเชื่อได้ว่าสามารถสืบทราบและตรวจสอบตัวตนผู้ลงคะแนนรวมถึงผลการลงคะแนนได้ ทำให้การออกเสียงลงคะแนนมิได้เป็นไปโดยลับ เป็นการกระทำที่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 4 มาตรา 25 มาตรา 34 มาตรา 50 (7) มาตรา 83 วรรคสอง มาตรา 85 มาตรา 95 และมาตรา 224

 

สรุป 4 ประเด็นสำคัญจากคำวินิจฉัยกลาง

 

องค์คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญใช้เวลาอ่านคำวินิจฉัยเกือบ 2 ชั่วโมง โดยมีใจความสำคัญสรุปได้ราว 3 ประเด็น คือ

 

  1. ศาลเห็นว่าบัตรเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขต (บัตรสีเขียว) ซึ่งมี QR Code ไม่สามารถสืบย้อนกลับหาบุคคลผู้ลงคะแนนได้ แต่บัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ (บัตรสีชมพู) ซึ่งมีบาร์โค้ด สามารถทำได้ โดยใช้ข้อมูลจาก 3 เอกสารรวมกัน คือบัตรเลือกตั้งที่ใช้แล้ว ต้นขั้วบัตร และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
  2. แม้บัตรสีชมพูจะสืบย้อนกลับได้ แต่จากคำชี้แจงของ กกต. และการไต่สวนรวบรวมพยานหลักฐานทำให้ศาลเชื่อว่า การจะนำข้อมูลจาก 3 เอกสารดังกล่าวมาเทียบกัน กระทำได้ยากมาก เพราะทั้ง 3 ส่วนถูกเก็บไว้แยกกัน และมีความปลอดภัยเพียงพอ
  3. ศาลยังตีความ ‘การเลือกตั้งต้องเป็นไปโดยตรงและลับ’ ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 85 ว่า เป็นหลักการ ‘ลับแบบมีเงื่อนไข’ โดยมีกลไกในการตรวจสอบย้อนกลับเพื่อความสุจริต ป้องกันการปลอมแปลงบัตร และการใช้บัตรข้ามเขต ซึ่งในที่นี่มาตรการดังกล่าวคือบาร์โค้ด
  4. ศาลวินิจฉัยว่า การพิมพ์บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง ‘ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ’ แต่เพื่อไม่ให้กระทบความเชื่อมั่นของประชาชน กกต. ควรกำหนดรูปแบบการจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งโดยไม่ใช้เครื่องหมายที่สามารถสืบย้อนกลับไปหาตัวตนผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งได้ให้มีความเหมาะสมยิ่งขึ้น

 

อย่างไรก็ตาม จากเอกสารข่าวที่เผยแพร่โดยสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญระบุว่า องค์คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญมีมติ ‘เอกฉันท์’ วินิจฉัยว่า การพิมพ์ QR Code บนบัตรเลือกตั้งไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ ขณะที่มีมติ 8:1 เสียง วินิจฉัยว่า การพิมพ์บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ

 

ตุลาการเสียงข้างน้อยคือ นภดล เทพพิทักษ์ เห็นว่า มีปัญหาเป็นการละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพของผู้ร้องเรียน หรือของประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

 

โดยสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญจะจัดทำคำวินิจฉัยส่วนบุคคลที่ระบุหลักการและเหตุผลของตุลาการทั้ง 9 คน เผยแพร่ต่อสาธารณะชนต่อไป

 

นำบัตร-ต้นขั้ว-บัญชีรายชื่อ มารวมกัน ‘เป็นไปได้ยากมาก’ ถูกจัดเก็บปลอดภัยเพียงพอ

 

ในช่วงหนึ่งของการอ่านคำวินิจฉัย ข้อเท็จจริงที่ได้จากการไต่สวนปรากฏว่า เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการเชื่อมโยงกับผลคะแนนการเลือกตั้งของผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งไปสู่การระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง ประกอบด้วย

 

  1. บัตรเลือกตั้งที่ใช้แล้ว
  2. ต้นขั้วที่ใช้แล้ว
  3. บัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

 

ศาลเห็นว่า เอกสารทั้ง 3 อย่างเมื่ออยู่ในการครอบครองของกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.), กกต. ประจำเขตเลือกตั้ง หรือผู้อำนวยการสำนักงาน กกต. ประจำจังหวัด ก็ ‘เป็นไปได้ยาก’ ที่จะมีการนำเอกสารทั้ง 3 ส่วนมาเทียบกันเพื่อให้ล่วงรู้ถึงตัวตนของผู้ใช้สิทธิลงคะแนน เนื่องจากเอกสารทั้ง 3 ส่วนถูกจัดเก็บไว้อย่างแน่นหนาและแยกจากกัน อีกทั้งแต่ละคนก็มีเวลาจำกัดที่จะต้องจัดส่งเอกสารไปยังส่วนกลาง

 

ศาลยังชี้ว่า บุคคลภายนอกสามารถสแกนบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งได้ด้วยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรือสมาร์ทโฟน แต่การที่บุคคลภายนอกจะมีเอกสารทั้ง 3 ส่วนได้นั้น มีทางเดียวคือต้องร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ กกต. หรือ กปน. ซึ่งเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย ในส่วนนี้ข้อกล่าวอ้างของผู้ร้องจึงฟังไม่ขึ้น

 

การพิมพ์ ‘บาร์โค้ด’ เป็นไปตามหลักการเลือกตั้งโดยลับแบบมีเงื่อนไข เพื่อป้องกันการปลอมบัตร

 

สำหรับประเด็นความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ศาลได้ยกหลักการพื้นฐานสากลของการเลือกตั้ง 5 ประการ แต่เห็นว่าแต่ละหลักการนั้นล้วนมีข้อจำกัด เช่น หลักการเลือกตั้งโดยลับ โดยทั่วไปแล้วย่อมถือว่าเป็นความลับในขณะที่มีการออกเสียงคะแนนเลือกตั้ง หากหลังลงคะแนนเลือกตั้งแล้ว มีกรณีที่สามารถตรวจสอบได้ การตรวจสอบนั้นก็จะมุ่งหมายเฉพาะวัตถุประสงค์การตรวจสอบเพื่อแสดงความสุจริตและเที่ยงธรรมของกระบวนการเลือกตั้ง ตามเจตจำนงของประชาชนเท่านั้น การตรวจสอบด้วยวัตถุประสงค์เช่นนี้ ย่อมไม่กระทบต่อการเลือกตั้งโดยลับ

 

อย่างไรก็ตาม ในบริบทของประเทศไทย ศาลได้ตีความคำว่า ‘การเลือกตั้งต้องเป็นไปโดยตรงและลับ’ ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 83 วรรค 2 และ 85 วรรค 1 ตามแนวคิดทฤษฎีตามกฎหมายมหาชน สามารถอธิบายในแง่ความสัมพันธ์ระหว่างความลับระหว่างการออกเสียงลงคะแนนกับความเป็นไปได้ในการระบุตัวตนผู้ออกเสียงลงคะแนนได้ 2 ประการ ดังนี้

 

1. หลักการเลือกตั้งโดยลับแบบบริบูรณ์ (Absolute Secret) คือการลงคะแนนบนบัตรเลือกตั้งต้องเป็นความลับตั้งแต่ในคูหา จนถึงการเก็บรักษาบัตร ต้องเป็นความลับเฉพาะตนของผู้ใช้สิทธิตลอดไป

2. หลักการเลือกตั้งโดยลับแบบมีเงื่อนไข (Qualify Secret) บัตรเลือกตั้งยังรักษาความลับตามปกติ แต่มีรหัสหมายเลข หรือบาร์โค้ด และ QR Code เพื่อใช้ในการตรวจสอบลักษณะเฉพาะของบัตรแต่ละใบ

 

ศาลชี้ว่า การเลือกตั้งตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ มาตรา 83 วรรค 2 และมาตรา 85 วรรค 1 ย่อมหมายถึงการเลือกตั้งโดยลับแบบมีเงื่อนไข ไม่ใช่ความลับโดยบริบูรณ์ เพื่อให้มีมาตรการการตรวจสอบการเลือกตั้งให้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ไม่ให้มีการปลอมแปลงบัตรเลือกตั้ง ซึ่งจะเป็นการบิดเบือนไปจากเจตจำนงอันแท้จริงของประชาชน ซึ่งข้อเท็จจริงปรากฏว่า การใช้บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง เป็นไปตามวัตถุประสงค์ดังกล่าว

 

มาตรการดังกล่าวเป็นไปเพื่อให้การบริหารจัดการการเลือกตั้งเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม และสามารถจัดให้มีการเลือกตั้งภายในกำหนดเวลา ตามที่รัฐธรรมนูญกำหนดไว้

 

แม้ว่าการป้องกันการทุจริตการเลือกตั้งและควบคุมบัตรเลือกตั้งอาจกระทำได้ด้วยมาตรการอื่น เช่น การพิมพ์ลายน้ำ เครื่องหมายพิเศษ หรือรหัส QR Code แต่การกำหนดใช้รหัสแท่งบาร์โค้ดเป็นมาตรการทางเทคนิคที่สามารถควบคุมการจัดพิมพ์แบบเลือกตั้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ และบรรลุวัตถุประสงค์ โดยพิจารณาถึงศักยภาพในการกำกับและตรวจสอบบัตรเลือกตั้ง ยังไม่ถือเป็นเหตุผลทำให้การใช้รหัสแท่งบาร์โค้ดเป็นมาตรการที่เกินสมควรแก่เหตุ

 

กกต. ต้องทำอย่างไรต่อไป เลือกตั้งครั้งหน้ายังใช้บาร์โค้ดได้หรือไม่

 

ศาลยังได้ทิ้งท้ายไว้ในคำวินิจฉัยว่า อนึ่ง แม้การกำหนดรหัสแท่งบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งไม่มีปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ แต่ข้อเท็จจริงแสดงให้เห็นถึงผลกระทบต่อความไว้วางใจของประชาชนที่มีต่อกระบวนการจัดการเลือกตั้งของ กกต.

 

ศาลชี้ว่า กกต. จึงควรกำหนดรูปแบบการจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งโดยคำนึงถึงมาตรการการป้องกันการปลอมแปลงบัตรเลือกตั้ง หรือป้องกันการทุจริตการเลือกตั้งโดยไม่ใช้เครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ใดบนบานเลือกตั้งที่สามารถเชื่อมโยงข้อมูลหรือระบุตัวตนของผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งและผลการออกเสียงลงคะแนนอย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น

 

ภายหลังการฟังคำวินิจฉัย แสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. ได้ระบุกับสื่อมวลชนว่า ศาลรัฐธรรมนูญก็มีคำแนะนำอยู่ 2 ประการ คือ 1. หลักตรงและลับ 2. จัดการเลือกตั้งโดยสุจริตและเที่ยงธรรม

 

“ในนามของสำนักงาน กกต. คงจะต้องนำมาปฏิบัติ จริงๆ อะไรที่ประชาชนไม่สบายใจ โดยเฉพาะเกี่ยวกับเรื่องการเลือกตั้ง เราไม่อยากทำอยู่แล้ว เพียงแต่ว่าขณะที่ทำ ณ วันนั้น เราก็มีความมั่นใจว่าเราสามารถทำให้การลงคะแนนเป็นไปโดยตรงและลับ”

 

“แต่เมื่อประชาชนไม่สบายใจ หรืออาจจะทำให้ขาดความเชื่อมั่น ซึ่งก็อยู่ในคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ สำนักงาน กกต. ก็จะนำมาปฏิบัติให้ตรงตามคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ”

 

แสวงยังมองว่า เป็นเรื่องดีที่มีประชาชนร้องเรียนเข้ามา ทางสำนักงาน กกต.ไม่ได้รู้สึกว่าเป็นปัญหาในการทำงาน แต่คือการช่วยดูแลการเมืองและสิทธิของประชาชนร่วมกัน เราต้องสร้างความเชื่อมั่นจากการออกแบบเป็นบัตรเลือกตั้งให้สามารถทำได้ทั้ง 2 หลักการ

 

“จริงๆ ทำได้ไม่ยาก แต่การเลือกตั้งครั้งที่แล้ว เราคิดว่าสามารถควบคุมสถานการณ์ได้ แต่เมื่อมีความสบายใจก็ต้องมีการแก้ไข

 

“ก่อนที่จะมีบาร์โค้ด เวลามีคนกระทำผิดเราสามารถสืบได้จากการที่เราไปเอาบัตรมาและดูลายนิ้วมือจากบัตรนั้น สมัยที่เราใช้ลายนิ้วมือ ก็ถือว่าไม่ลับอยู่แล้ว จริงๆอย่าเอาเรื่องการกระทำความผิดมาปนกับเรื่องตรงและลับ คนกระทำผิดต้องได้รับโทษ เมื่อเทคโนโลยีแต่เมื่อเทคโนโลยีใหม่เข้ามา สามารถป้องกันได้”

 

THE STANDARD สอบถามว่า บัตรสีชมพูสามารถสืบย้อนหาผู้ใช้สิทธิได้จริง แม้จะเป็นไปได้ยากก็ตาม แล้วประชาชนจะมั่นใจผลการเลือกตั้งครั้งล่าสุดได้อย่างไร แสวงกล่าวว่า ศาลระบุว่าอาจจะเกิดขึ้นได้ยาก แต่มาตรการที่เราป้องกันอยู่ทุกวันนี้ สามารถทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ ณ วันนี้ยังไม่มีใครทราบว่าใครลงคะแนนให้ใคร

 

“การเลือกตั้งเมื่อวันวันที่ 8 กุมภาพันธ์ผ่านมาแล้ว มีอย่างเดียวที่ศาลท่านให้คำแนะนำคือเก็บรักษาให้ถูกต้องให้ดีที่สุด อย่าให้กระทบสิทธิประชาชน ในเรื่องหลักการตรงและลับ แต่หากมีการเลือกตั้งครั้งใหม่ เราจะเอาคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญมาทำเกี่ยวกับบัตร เพื่อให้ประชาชนเกิดความมั่นใจ อาจจะเป็นรูปแบบอื่นที่ทำให้รู้สึกว่าเรามั่นใจ” แสวงกล่าว

 

ยกคำร้องคัดค้าน 2 ตุลาการ ‘สราวุธ-จักรพงศ์’ ร่วมพิจารณาคดี

 

อย่างไรก็ตาม ก่อนการอ่านคำวินิจฉัย อุดม สิทธิวิรัชธรรม ประธานศาลรัฐธรรมนูญ กล่าวว่า ก่อนการพิจารณาคดีนี้ ศาลรัฐธรรมนูญได้พิจารณาคำร้องของ พลภาขุน เศรษฐญาบดี ที่ยื่นคัดค้าน สราวุธ ทรงศิวิไล และ พลตำรวจโท จักรพงศ์ วิวัฒน์วานิช ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ในการพิจารณาคดีนี้แล้ว

 

ศาลรัฐธรรมนูญประชุมปรึกษาหารือพิจารณาแล้วเห็นว่า เนื่องจากกรณีไม่เป็นเหตุคัดค้านตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ และผู้ยื่นคำร้องไม่ใช่คู่กรณีที่อาจยกข้อคัดค้านนี้ขึ้นอ้างได้ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 32 มาตรา 33 และมาตรา 35 จึงมีคำสั่งยกคำร้องคัดค้านดังกล่าว

 

ทั้งนี้ เป็นที่ทราบกันว่าทั้ง สราวุธ ทรงศิวิไล และ พลตำรวจโท จักรพงศ์ วิวัฒน์วานิช เป็นตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ 2 คนล่าสุดที่ได้รับเสียงเห็นชอบจากที่ประชุมวุฒิสภาชุดปัจจุบัน

The post อะไรคือ ‘ลับแบบมีเงื่อนไข’ สรุปประเด็นจากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญคดีบาร์โค้ด ไม่ลับ ไม่ขัด ไม่ควรทำอีก appeared first on THE STANDARD.

]]>
ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ‘บาร์โค้ด’ บนบัตรเลือกตั้ง สส. บัญชีรายชื่อ สืบย้อนผู้ใช้สิทธิได้ แต่ทำจริงได้ยาก ชี้วัตถุประสงค์เพื่อความสุจริต-ป้องกันปลอมแปลง ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ https://thestandard.co/ballot-barcode-constitutional-court-ruling/ Mon, 28 Sep 2026 08:54:41 +0000 https://thestandard.co/?p=1260853 บัตรเลือกตั้ง

เวลา 14.02 น. วันนี้ (28 กันยายน) องค์คณะตุลาการศาลรัฐธ […]

The post ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ‘บาร์โค้ด’ บนบัตรเลือกตั้ง สส. บัญชีรายชื่อ สืบย้อนผู้ใช้สิทธิได้ แต่ทำจริงได้ยาก ชี้วัตถุประสงค์เพื่อความสุจริต-ป้องกันปลอมแปลง ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ appeared first on THE STANDARD.

]]>
บัตรเลือกตั้ง

เวลา 14.02 น. วันนี้ (28 กันยายน) องค์คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญออกนั่งเพื่ออ่านคำวินิจฉัยในคดีที่สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยคดี ‘บาร์โค้ด’ บนบัตรเลือกตั้ง

 

ประเด็นสำคัญ

 

 
 

สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ในฐานะผู้ร้องอ้างว่า ได้รับเรื่องร้องเรียน จำนวน 21 คำร้อง กรณีคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และคณะ ดำเนินการจัดการเลือกตั้ง สส. เป็นการทั่วไป เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 โดยกำหนดรูปแบบและจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่มีการใช้รหัสแท่ง (Barcode) และรหัสคิวอาร์ (QR Code) 

 

ซึ่งน่าเชื่อได้ว่าสามารถสืบทราบและตรวจสอบตัวตนผู้ลงคะแนนรวมถึงผลการลงคะแนนได้ ทำให้การออกเสียงลงคะแนนมิได้เป็นไปโดยลับ เป็นการกระทำที่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 4 มาตรา 25 มาตรา 34 มาตรา 50 (7) มาตรา 83 วรรคสอง มาตรา 85 มาตรา 95 และมาตรา 224

 

‘บัตร สส. แบ่งเขต’ สืบย้อนไม่ได้ แต่ ‘บัตร สส. บัญชีรายชื่อ’ สืบย้อนได้

 

ศาลพิจารณาเห็นว่า การสืบย้อนหรือเชื่อมโยงข้อมูล การออกเสียงลงคะแนน และการตรวจสอบตัวตนของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จากรหัสคิวอาร์โค้ด จะสามารถกระทำได้ ต้องพิจารณาข้อมูลจากบัตรเลือกตั้งต้นขั้ว และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 

 

โดยผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปใช้สิทธิเลือกตั้งในวันดังกล่าว กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) จะจดบันทึกลำดับที่ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งตามบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งไว้ที่ต้นขั้ว และให้ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งลงลายมือชื่อไว้ที่ต้นขั้ว กปน. มอบบัตรเลือกตั้ง ซึ่งฉีกมาจากต้นขั้วให้ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งลงคะแนน เมื่อสแกนด้วยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรือโทรศัพท์สมาร์ทโฟน ปรากฏว่า สามารถแสดงผลเป็นรหัสหมายเลขเฉพาะ ทำให้สามารถแสดงค่าหมายเลขตรงกับต้นขั้ว ที่มีลายมือชื่อของผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งและลำดับที่ในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

​

เมื่อพิจารณาบัตรเลือกตั้งแต่ละประเภทแล้ว มีความเห็นว่า บัตรเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง กำหนดชุดข้อมูลในรหัสคิวอาร์โค้ดเป็นหมายเลขเล่ม ประกอบกับรหัสคิวอาร์โค้ด มีการกำหนดชุดข้อมูลการเข้ารหัสผ่านไว้ และเมื่อถอดรหัสแล้วปรากฏหมายเลขเล่มที่ปรากฏบนต้นขั้ว เมื่อจับคู่กับลำดับที่ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง ในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง พบรายชื่อผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งจำนวน 20 ราย

 

ทั้งนี้ กรณีรหัสคิวอาร์โค้ดสามารถระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งเป็นการเฉพาะรายเกิดขึ้นได้ เฉพาะกรณีผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง 20 ราย ได้รับบัตรเลือกตั้งเล่มเดียวกัน และลงคะแนนให้ผู้สมัครคนเดียวกัน ซึ่งมีความเป็นไปได้น้อยมาก

​

ดังนั้น บัตรเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ไม่สามารถเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างบัตรเลือกตั้งกับต้นขั้วได้โดยตรง ความสามารถในการบ่งชี้ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งเฉพาะรายมีความเป็นไปได้น้อยมาก จึงฟังได้ว่ารหัสคิวอาร์โค้ดเป็นกรณีที่ไม่สามารถเชื่อมโยงข้อมูล ระหว่างบัตรเลือกตั้ง ต้นขั้ว และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ในกรณีปกติเป็นการยากที่จะบ่งชี้ตัวผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง และผลการลงคะแนนเลือกตั้งอย่างเจาะจง

 

ดังนั้น รหัสคิวอาร์โค้ดที่ปรากฏบนบัตรเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ไม่สามารถเชื่อมโยงสืบค้นกลับสืบทราบ ตลอดจนสามารถตรวจสอบตัวตนผู้ลงคะแนนรวมถึงผลการลงคะแนนได้

 

​ส่วนบัตรเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อ ปรากฏทั้งรหัสคิวอาร์โค้ด และรหัสบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง การสแกนรหัสคิวอาร์โค้ดด้านบนของบัตรเลือกตั้ง เป็นชุดข้อมูลที่ถูกเข้ารหัสไว้ และต้องนำไปถอดรหัสอีกชั้นหนึ่งเสียก่อน และได้ข้อมูลมาเป็นหมายเลขเล่ม 

 

การสแกนรหัสแท่งบาร์โค้ดด้านล่างของบัตรเลือกตั้ง ปรากฏข้อมูลตรงกับหมายเลขบัตรบนต้นขั้วโดยตรง เป็นข้อมูลที่ไม่มีการเข้ารหัส และไม่ต้องมีการถอดรหัส จึงเป็นข้อมูลที่สามารถรู้ได้ทันที ว่าเป็นหมายเลขบัตรจากต้นขั้วใด ซึ่งต้นขั้วปรากฏลำดับที่ และลายมือชื่อของผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง เช่นเดียวกันกับที่ปรากฏในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ที่ปรากฏเลขประจำตัวประชาชน และที่อยู่ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งนั้น

​

จึงฟังได้ว่า บัตรเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อ สามารถเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างบัตรเลือกตั้งกับต้นขั้วได้ผ่านการสแกนรหัสแท่งบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งโดยตรง และหากเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างบัตรเลือกตั้ง ต้นขั้ว และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ย่อมสามารถตรวจสอบตัวตนผู้ลงคะแนนรวมถึงผลการลงคะแนนเป็นการเฉพาะตัวได้

​
 

นำบัตร-ต้นขั้ว-บัญชีรายชื่อ มารวมกัน ‘เป็นไปได้ยากมาก’ ถูกจัดเก็บปลอดภัยเพียงพอ

 

ข้อเท็จจริงที่ได้จากการไต่สวนปรากฏว่า เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการเชื่อมโยงกับผลคะแนนการเลือกตั้งของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้งไปสู่การระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง ประกอบด้วย บัตรเลือกตั้งที่ใช้แล้ว ต้นขั้วที่ใช้แล้ว และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง ดังนั้นการจัดเก็บเอกสารทั้ง 3 อย่าง เริ่มต้นเมื่อสิ้นสุดการลงคะแนนเสียงเลือกตั้ง ในเวลา 17:00 น.

 

การที่ กปน. จะนำบัตรเลือกตั้งมาจับคู่กับต้นขั้วและบัญชีรายชื่อของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเพื่อระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง จึงยังไม่สามารถกระทำได้ในช่วงเวลาที่บัตรเลือกตั้ง ต้นขั้ว และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งอยู่ในความครอบครองของ กปน. เป็นช่วงเวลาที่เอกสารทั้ง 3 อย่าง ยังไม่ได้จัดเก็บอย่างรัดกุม กล่าวคือ ต้นขั้วเก็บไว้ในถุงพลาสติกใส และรัดด้วยหนังยาง  โดยไม่ได้มีการทำเครื่องหมายปิดผนึกหรือสายเคเบิ้ลไทร์ เพื่อสร้างมาตรการควบคุมการเข้าถึงต้นขั้วอีกชั้นหนึ่ง

 

ประกอบกับในหน่วยเลือกตั้งแต่ละหน่วย มีผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเป็นจำนวนน้อย อีกทั้งผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้งในวันเลือกตั้งมักมีจำนวนน้อยกว่าผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งที่กำหนดไว้ในแต่ละหน่วยเลือกตั้ง หากช่วงเวลาดังกล่าว กปน. หรือบุคคลหนึ่งบุคคลใด สแกนบัตรลงคะแนนเลือกตั้ง และต้นขั้ว ยังไม่ได้จัดเก็บอย่างรัดกุมจึงมีความเป็นไปได้ ที่ กปน. จะสามารถเข้าถึงเอกสารทั้ง 3 อย่าง และระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง

 

อย่างไรก็ตาม กปน. กำหนดให้มาจากผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง กปน. ในหน่วยเลือกตั้งหนึ่งนั้นจึงมีที่มาที่แตกต่างกัน และในหน่วยเลือกตั้งประกอบด้วยเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย ประชาชนผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้งรวมถึงผู้สังเกตการณ์จากพรรคการเมืองอยู่ในบริเวณหน่วยเลือกตั้ง ส่งผลให้การที่ กปน. จะกระทำการเพื่อให้ได้มาเพื่อการระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง จึงเกิดขึ้นได้ยาก

 

ประกอบกับ กปน. ต้องจัดส่งเอกสารทั้ง 3 อย่างให้กับคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งในทันที ระยะเวลาที่เอกสารทั้ง 3 อย่างอยู่กับ กปน. เป็นระยะเวลาเพียงชั่วคราว กปน. ไม่สามารถเข้าถึงบัตรเลือกตั้งต้นขั้วและบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเพื่อระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง

 

ในช่วงเวลาที่บัตรเลือกตั้งต้นขั้วและบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งอยู่ในความครอบครองของ กกต. ประจำเขตเลือกตั้ง เป็นช่วงเวลาที่เอกสารทั้ง 3 อย่างถูกจัดเก็บอย่างรัดกุมยิ่งขึ้น โอกาสที่ กกต. ประจำเขตเลือกตั้งจะปลดสายรัดเคเบิ้ลไทร์เพื่อสแกนบัตรเลือกตั้งจึงเป็นไปได้ยาก

 

นอกจากนี้ บัตรเลือกตั้งและต้นขั้วที่อยู่ในครอบครองของ กกต. ประจำเขตเลือกตั้งมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น และมาจากหลากหลายหน่วยเลือกตั้ง และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง กกต. ประจำเขตเลือกตั้งต้องส่งให้กับนายทะเบียนท้องที่หรือนายทะเบียนท้องถิ่นภายใน 3 วันนับแต่วันเลือกตั้ง การจะเข้าถึงและจับคู่เอกสารทั้ง 3 อย่าง จึงเกิดขึ้นได้ยาก ในช่วงเวลานี้เอกสารทั้ง 3 อย่างมีความปลอดภัยเพียงพอ และ กกต. ประจำเขตเลือกตั้งไม่สามารถเข้าถึงเอกสารทั้ง 3 อย่างเพื่อระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้ง

 

ส่วนที่ผู้ร้องกล่าวอ้างว่าบุคคลภายนอกสามารถสแกนบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งเพื่อสืบย้อนตัวผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้งได้หรือไม่นั้น เห็นว่าในเวลานับคะแนนเลือกตั้งบุคคลภายนอกสามารถใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรือโทรศัพท์สมาร์ทโฟนสแกนบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง เมื่อสแกนแล้วปรากฏหมายเลขบัตรซึ่งตรงกับหมายเลขบัตรที่ต้นขั้ว

 

อย่างไรก็ตาม การที่บุคคลภายนอกจะจับคู่เอกสารทั้ง 3 อย่างเพื่อระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้งได้ มีหนทางเดียวคือบุคคลภายนอกรายนั้นต้องกระทำการร่วมกับ กปน. กกต. ประจำเขตเลือกตั้ง หรือผู้อำนวยการสำนักงาน กกต. ประจำจังหวัด จึงจะสามารถเข้าถึงต้นขั้วและบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งที่อยู่ในความครอบครอง และระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้งดังกล่าวได้ ซึ่งเป็นการกระทำโดยวิธีการที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายและมีความผิดตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกำหนดไว้

 

จึงยังฟังไม่ได้ว่าบุคคลภายนอกสามารถระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้งด้วยตนเองได้ ข้อกล่าวอ้างของผู้ร้องฟังไม่ขึ้น ดังนั้น จึงฟังได้ว่า การจัดเก็บบัตรเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อที่ปรากฏรหัสแท่งบาร์โค้ด ต้นขั้วและบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งของผู้ถูกร้องมีมาตรการรักษาความปลอดภัยที่รัดกุมเพียงพอ หน่วยบุคคลภายนอกและเจ้าหน้าที่ของผู้ถูกร้องเข้าถึงบัตรเลือกตั้ง ต้นขั้ว และบัญชีรายชื่อของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเพื่อระบุตัวตนของผู้มาใช้สิทธิ์เลือกตั้งเป็นไปได้ยาก

 

การพิมพ์ ‘บาร์โค้ด’ เป็นไปตามหลักการเลือกตั้งโดยลับแบบมีเงื่อนไข เพื่อป้องกันการปลอมบัตร

 

ส่วนข้อพิจารณาว่า การกำหนดรูปแบบให้มีบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งชอบด้วยรัฐธรรมนูญหรือไม่นั้น ศาลพิจารณาเห็นว่า การเลือกตั้งต้องสามารถทำให้ประชาชนแสดงเจตจำนงได้โดยอิสระโดยไม่ถูกครอบงำ เมื่อรัฐธรรมนูญบัญญัติให้การออกเสียงเลือกตั้ง สส. เป็นไปโดยตรงและลับ บัตรออกเสียงลงคะแนนทั้ง สส. แบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อ ต้องคำนึงถึงการออกเสียงและคะแนนโดยตรงและลับด้วย

 

ศาลได้ยกหลักการพื้นฐานของการเลือกตั้ง 5 ประการ ที่มีวัตถุประสงค์แตกต่างกัน และมีข้อจำกัดได้ทั้งสิ้น เช่น หลักการเลือกตั้งโดยลับ โดยทั่วไปแล้วย่อมถือว่าเป็นความลับในขณะที่มีการออกเสียงคะแนนเลือกตั้ง หากหลังลงคะแนนเลือกตั้งแล้ว มีกรณีที่สามารถตรวจสอบได้ การตรวจสอบนั้นก็จะมุ่งหมายเฉพาะวัตถุประสงค์การตรวจสอบเพื่อแสดงความสุจริตและเที่ยงธรรมของกระบวนการเลือกตั้ง ตามเจตจำนงของประชาชนเท่านั้น

 

การตรวจสอบด้วยวัตถุประสงค์เช่นนี้ ย่อมไม่กระทบต่อการเลือกตั้งโดยลับ แต่ละหลักจึงไม่ได้เป็นหลักการที่เด็ดขาดสมบูรณ์ โดยไม่ได้มีข้อยกเว้นใดๆ และไม่ได้มีผลทำให้การกระทำเหล่านั้นขัดต่อหลักการพื้นฐาน 5 ประการของการเลือกตั้ง อย่างที่เคยมีปรากฏในประเทศไทยตามนัยของคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญในอดีต

 

หลักการเลือกตั้งโดยลับมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อการคุ้มครองสิทธิในการเลือกตั้งและเสรีภาพในการออกเสียงลงคะแนนของประชาชน มิให้การตัดสินใจทางการเมืองตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของการซื้อเสียงหรือแทรกแซงจากบุคคลอื่น ให้ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเท่านั้นจะสามารถรู้เนื้อหาการตัดสินใจในการเลือกตั้งของตนว่าออกเสียงคะแนนให้ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด

 

อย่างไรก็ตาม การรักษาความลับและการลงคะแนน ไม่ได้หมายความว่าบัตรเลือกตั้งจะต้องปราศจากกลไก หรือเครื่องมือที่ใช้ในการควบคุม และตรวจสอบความถูกต้องของบัตรเลือกตั้งอย่างเด็ดขาด ในทางตรงกันข้าม การจัดการเลือกตั้งให้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรมจำเป็นต้องมีมาตรการตรวจสอบความถูกต้องของการเลือกตั้ง ที่รวมถึงบัตรเลือกตั้ง ไม่ว่าจะเป็นการป้องกันบัตรปลอม การควบคุมจำนวนบัตร การป้องกันการนำบัตรไปใช้ข้ามเขต ตลอดจนการตรวจสอบเส้นทางดำเนินการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับบัตรเลือกตั้ง นับตั้งแต่การจัดพิมพ์ ขนส่ง ส่งมอบ การใช้ และการเก็บรักษา

 

หากมาตรการดังกล่าวมีผลกระทบต่อการรักษาความลับต่อการลงคะแนนแล้ว จำเป็นต้องกำหนดวิธีป้องกันผลกระทบดังกล่าว เพื่อไม่ให้บุคคลอื่นทราบว่าผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งลงคะแนนให้แก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด อาจจะเป็นหลักประกันที่มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งสามารถกำหนด และแสดงเจตจำนงทางการเมืองของตนได้ โดยปราศจากการควบคุม ข่มขู่ หรือแรงกดดันจากบุคคลอื่น

 

เมื่อพิจารณาความหมายของการเลือกตั้งหน่วยงานตามรัฐธรรมนูญมาตรา 83 วรรค 2 และ 85 วรรค 1 ตามแนวคิดทฤษฎีตามกฎหมายมหาชน สามารถอธิบายในแง่ความสัมพันธ์ระหว่างความลับระหว่างการออกเสียงลงคะแนนกับความเป็นไปได้ในการระบุตัวตนผู้ออกเสียงลงคะแนนได้ 2 ประการ ดังนี้

 

  1. หลักการเลือกตั้งโดยลับแบบบริบูรณ์ (Absolute Secret) จะต้องเป็นความลับตั้งแต่ลงคะแนนเลือกตั้งในคูหาเลือกตั้ง จนถึงการเก็บรักษาบัตรเลือกตั้ง ที่ต้องไม่สามารถเชื่อมโยงกลับมายังผู้ใช้สิทธิ์ลงคะแนนได้ การลงคะแนนของผู้ใช้สิทธิ์เลือกตั้งจะเป็นความลับเฉพาะของตนตลอดไป หากบัตรเลือกตั้งสามารถผูกเชื่อมโยงสืบค้นสืบย้อนกลับสืบทราบ ตลอดจนสามารถสืบรู้บุคคลผู้ลงคะแนนรวมถึงผลลงคะแนนได้ ย่อมไม่เป็นการเลือกตั้งโดยลับ มีข้อเสียคือทุกบัตรเลือกตั้งจะเหมือนกันและง่ายต่อการจัดทำบัตรเลือกตั้งปลอมและยากต่อการสืบสวน

 

  1. หลักการเลือกตั้งโดยลับแบบมีเงื่อนไข (Qualify Secret) บัตรเลือกตั้งยังสามารถรักษาความลับได้ตามปกติแต่ตัวบัตรเลือกตั้งมีรหัสหมายเลขลำดับบัตรรหัสแท่งบาร์โค้ดและ QR Code หรือเครื่องหมายเฉพาะอื่นใดที่ถูกจัดเก็บไว้ เพื่อใช้ในการตรวจสอบความถูกต้องของบัตรแต่ละใบ ป้องกันการปลอมแปลง ความลับดังกล่าวไม่ใช่ความลับเฉพาะผู้ลงคะแนนเลือกตั้งตลอดไป แต่หากเปิดโอกาสให้มีการตรวจสอบย้อนกลับภายใต้เงื่อนไขพิเศษบางประการ เช่น การสืบสวนการทุจริตเลือกตั้ง การตรวจสอบความชอบด้วยบัตรเลือกตั้ง  หรือการดำเนินการตามคำสั่งขององค์กรที่กฎหมายให้อำนาจไว้

 

ศาลชี้ว่า การเลือกตั้งตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ มาตรา 83 วรรค 2 และมาตรา 85 วรรค 1 ย่อมหมายถึงการเลือกตั้งโดยลับแบบมีเงื่อนไข ไม่ใช่ความลับโดยบริบูรณ์ เพื่อให้มีมาตรการการตรวจสอบการเลือกตั้งให้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ไม่ให้มีการปลอมแปลงบัตรเลือกตั้ง ซึ่งจะเป็นการบิดเบือนไปจากเจตจำนงอันแท้จริงของประชาชน ทั้งนี้ มาตรการดังกล่าวจะต้องไม่ขัดต่อหลักนิติธรรมและไม่เป็นผลจำกัดสิทธิ์การเลือกตั้ง และเสรีภาพของประชาชนโดยเกินสมควรแก่เหตุการณ์

 

ข้อเท็จจริงปรากฏว่า การใช้รหัสแท่งบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง จัดทำขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อเป็นเครื่องมือสำหรับระบุหรือจำแนกบัตรแต่ละใบเพื่อให้ทราบว่าบัตรนั้นอยู่ในชุดใดจัดพิมพ์ขึ้นในขบวนการใดหรือได้รับการจัดสรรไปยังเขตเลือกตั้งหรือหน่วยเลือกตั้งใด การระบุข้อมูลดังกล่าวเป็นการควบคุมบัตรเลือกตั้งเพื่อควบคุมตรวจสอบความถูกต้องของกระบวนการบริหารจัดการเลือกตั้งให้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรมมิได้มีวัตถุประสงค์โดยตรงเพื่อต้องการเปิดเผยว่าผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งคนใดลงคะแนนให้พรรคการเมืองใด

 

รหัสแท่งบาร์โค้ดสามารถเชื่อมโยงข้อมูล 3 ส่วนเข้าด้วยกัน และสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ตั้งแต่หมายเลขบัตรลำดับผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเครื่องหมายลงคะแนนพรรคการเมืองที่เลือกซึ่งอาจถือว่ามีผลกระทบต่อหลักการเลือกตั้งโดยลับของผู้ลงคะแนน เพราะข้อมูลไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการลงคะแนนหมายเลขบัตรแต่สามารถเปิดเผยเจตจำนงทางการเมืองของบุคคลได้ด้วย

 

อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาถึงมาตรการจัดเก็บรักษาบัตรเลือกตั้งซึ่งเป็นมาตรการเพื่อคุ้มครอง เจตจำนงทางการเมืองของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งแล้ว เห็นได้ว่า การบริหารจัดการบัตรเลือกตั้ง นับตั้งแต่การจัดพิมพ์ การจัดสรร การขนส่ง การส่งมอบ การลงคะแนน การนับคะแนน และการจัดเก็บบัตรเลือกตั้ง ต้นขั้ว และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง ตลอดจนการเก็บรักษาภายหลังการลงคะแนน รหัสแท่งบาร์โค้ดสามารถใช้เป็นมาตรการป้องกันและควบคุมตรวจสอบมิให้มีการใช้บัตรเลือกตั้งข้ามเขต

 

ด้วยเหตุนี้ การใช้รหัสแท่งบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งเป็นมาตรการที่กำหนดขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันการปลอมแปลงบัตร การควบคุมจำนวนบัตร การป้องปรามการใช้บัตรเลือกตั้งข้ามเขตตลอดจนการควบคุมกระบวนการจัดพิมพ์และจัดสรรบัตรเลือกตั้งให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพภายใต้ระยะเวลาที่จำกัด

 

มาตรการดังกล่าวเป็นไปเพื่อให้การบริหารจัดการการเลือกตั้งเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม และสามารถจัดให้มีการเลือกตั้งภายในกำหนดเวลา ตามที่รัฐธรรมนูญกำหนดไว้ แม้ว่าการป้องกันการทุจริตการเลือกตั้งและควบคุมบัตรเลือกตั้งอาจกระทำได้ด้วยมาตรการอื่น เช่น การพิมพ์ลายน้ำ เครื่องหมายพิเศษ หรือรหัส QR Code แต่การกำหนดใช้รหัสแท่งบาร์โค้ดเป็นมาตรการทางเทคนิคที่สามารถควบคุมการจัดพิมพ์แบบเลือกตั้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ และบรรลุวัตถุประสงค์ โดยพิจารณาถึงศักยภาพในการกำกับและตรวจสอบบัตรเลือกตั้ง ยังไม่ถือเป็นเหตุผลทำให้การใช้รหัสแท่งบาร์โค้ดเป็นมาตรการที่เกินสมควรแก่เหตุ

 

เมื่อพิจารณากับผลกระทบต่อหลักการเลือกตั้งโดยลับและสิทธิเลือกตั้งหรือเสรีภาพในการออกเสียงลงคะแนนของประชาชนแล้ว ถือได้ว่าระบบบริหารจัดการบัตรเลือกตั้งโดยรวมการใช้รหัสแท่งบาร์โค้ดเป็นข้อมูลสำหรับการควบคุมและตรวจสอบบัตรเลือกตั้ง มิใช่ข้อมูลที่แสดงให้เห็นโดยตรงว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงคะแนนให้แก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด การที่จะทำให้สามารถทราบผลการลงคะแนนของบุคคลใดบุคคลหนึ่งได้นั้นจะต้องมีข้อมูลหรือกระบวนการอื่นที่สามารถเชื่อมโยงระหว่างตัวบุคคล รหัสประจำบัตร แล้วผลการออกเสียงลงคะแนนเข้าด้วยกันได้โดยอาศัยเอกสาร 3 ส่วน

 

เมื่อพิจารณาจากข้อเท็จจริง และพยานหลักฐานจากการไต่สวนยังไม่ปรากฏข้อเท็จจริงหรือพยานหลักฐานเพียงพอที่จะรับฟังได้ว่าบุคคลใดหรือหน่วยงานใด นำบัตรเลือกตั้งไปเชื่อมโยงกันเพื่อสืบทราบผลการออกเสียงลงคะแนนจนทำให้สามารถทราบได้ว่า ผู้ร้องเรียนหรือประชาชนคนใดลงคะแนนให้แก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด  ข้อกล่าวอ้างของผู้ร้องยังไม่เพียงพอจะรับฟังได้ว่า การกำหนดให้มีกระแทกบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งเป็นการทำลายหรือทำให้สาระสำคัญของหลักการเลือกตั้งโดยลับและเสรีภาพของประชาชนในการลงคะแนนเสียไปให้เป็นการกระทำที่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ไม่มีปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ

 

อนึ่ง แม้การกำหนดรหัสแท่งบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งไม่มีปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ แต่ข้อเท็จจริงแสดงให้เห็นถึงผลกระทบต่อความไว้วางใจของประชาชนที่มีต่อกระบวนการจัดการเลือกตั้งของผู้ถูกร้องทั้ง 3 เพื่อให้ประชาชนเกิดความเชื่อมั่นต่อกระบวนการจัดการเลือกตั้งที่เป็น ผู้ถูกร้องทั้ง 3 ควรกำหนดรูปแบบการจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งโดยคำนึงถึงมาตรการการป้องกันการปลอมแปลงบัตรเลือกตั้ง หรือป้องกันการทุจริตการเลือกตั้งโดยไม่ใช้เครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ใดบนบานเลือกตั้งที่สามารถเชื่อมโยงข้อมูลหรือระบุตัวตนของผู้ใช้สิทธิ์เลือกตั้งและผลการออกเสียงลงคะแนน อย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น

 

จึงวินิจฉัยว่าการใช้รหัสแท่งบาร์โค้ดและรหัส QR Code บนบัตรเลือกตั้ง ไม่มีปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญมาตรา 50 มาตรา 83 วรรค 2 และมาตรา 85 วรรคหนึ่งไม่เป็นการละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพของผู้ร้องเรียนและประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

 

ยกคำร้องคัดค้าน 2 ตุลาการ ‘สราวุธ-จักรพงศ์’ ร่วมพิจารณาคดี

 

อย่างไรก็ตาม ก่อนการอ่านคำวินิจฉัย อุดม สิทธิวิรัชธรรม ประธานศาลรัฐธรรมนูญ กล่าวว่า ก่อนการพิจารณาคดีนี้ ศาลรัฐธรรมนูญได้พิจารณาคำร้องของ พลภาขุน เศรษฐญาบดี ที่ยื่นคัดค้าน สราวุธ ทรงศิวิไล และ พลตำรวจโท จักรพงศ์ วิวัฒน์วานิช ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ในการพิจารณาคดีนี้แล้ว

 

ศาลรัฐธรรมนูญประชุมปรึกษาหารือพิจารณาแล้วเห็นว่า เนื่องจากกรณีไม่เป็นเหตุคัดค้านตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ และผู้ยื่นคำร้องไม่ใช่คู่กรณีที่อาจยกข้อคัดค้านนี้ขึ้นอ้างได้ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 32 มาตรา 33 และมาตรา 35 จึงมีคำสั่งยกคำร้องคัดค้านดังกล่าว

The post ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ‘บาร์โค้ด’ บนบัตรเลือกตั้ง สส. บัญชีรายชื่อ สืบย้อนผู้ใช้สิทธิได้ แต่ทำจริงได้ยาก ชี้วัตถุประสงค์เพื่อความสุจริต-ป้องกันปลอมแปลง ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ศาลรัฐธรรมนูญเริ่มวินิจฉัย ‘คดีบาร์โค้ด’ ชี้ขาดการเลือกตั้ง สส. ลับหรือไม่ https://thestandard.co/constitutional-court-barcode-case-mp-election/ Mon, 28 Sep 2026 08:00:44 +0000 https://thestandard.co/?p=1260829 บรรยากาศบริเวณโถงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญระหว่างรอการวินิจฉัยคดีบาร์โค้ด

ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญนัดแถลงด้วยวาจา ปรึกษาหารือ และลงมต […]

The post ศาลรัฐธรรมนูญเริ่มวินิจฉัย ‘คดีบาร์โค้ด’ ชี้ขาดการเลือกตั้ง สส. ลับหรือไม่ appeared first on THE STANDARD.

]]>
บรรยากาศบริเวณโถงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญระหว่างรอการวินิจฉัยคดีบาร์โค้ด

ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญนัดแถลงด้วยวาจา ปรึกษาหารือ และลงมติ พร้อมอ่านคำวินิจฉัยในเวลา 14.00 น. วันนี้ (28 กันยายน) กรณีคำร้องคดีบัตรเลือกตั้ง สส. ที่มีบาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ด โดยมี ณรงค์ กลั่นวารินทร์ ประธานกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ตลอดจนบุคคลที่เกี่ยวข้องจากหลากหลายหน่วยงาน เดินทางมาร่วมรับฟังคำวินิจฉัยด้วยตนเอง

ดูภาพข่าว 

บรรยากาศบริเวณโถงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญเป็นไปด้วยความสงบเรียบร้อย เนื่องจากตรงกับวันหยุดราชการ โดยทางศาลได้จัดเตรียมโทรทัศน์ขนาดใหญ่จำนวน 2 เครื่อง เพื่อถ่ายทอดสดภาพจากห้องพิจารณาคดี พร้อมทั้งนำแผงเหล็กมาจัดแบ่งโซนพื้นที่ระหว่างสื่อมวลชนกับผู้ที่ลงทะเบียนเข้าร่วมรับฟัง

 

เมื่อเวลา 13.00 น. บุคคลที่เกี่ยวข้องในคดีเริ่มทยอยเดินทางมาลงทะเบียนเพื่อเข้าฟังการแถลงด้วยวาจาของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญภายในห้องพิจารณาคดี

 

บุคคลแรกที่เดินทางมาถึงคือ ร.ต.อ. ชนินทร์ น้อยเล็ก รองเลขาธิการ กกต. ตามด้วย เมธี มั่นคง รองเลขาธิการสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ผู้ได้ร้บมอบหมายจากสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน รวมไปถึงผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภา (สว.) เช่น ดิเรก พรสีมา, ภิญโญ บุญเรือง ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ยื่นเรื่องร้องเรียนไปยังผู้ตรวจการแผ่นดิน และ ภัทรพงศ์ ศุภักษร หรือ ‘ทนายอั๋น บุรีรัมย์’ ก็เข้าร่วมสังเกตการณ์การอ่านคำวินิจฉัยด้วยเช่นกัน

 

จากนั้นเวลา 13.28 น. ณรงค์ กลั่นวารินทร์ ประธาน กกต. ได้เดินทางมาถึงศาลรัฐธรรมนูญเพื่อร่วมรับฟังคำวินิจฉัย

 

ขณะเดียวกันมีรายงานว่า แสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. ได้เดินทางมายังศาลรัฐธรรมนูญเพื่อร่วมรับฟังคำวินิจฉัยด้วยตนเองเช่นกัน แต่ไม่ได้ปรากฏตัวให้สื่อมวลชนเห็นบริเวณโถงด้านหน้า

 

 

บรรยากาศบริเวณโถงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญระหว่างรอการวินิจฉัยคดีบาร์โค้ด 1บรรยากาศบริเวณโถงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญระหว่างรอการวินิจฉัยคดีบาร์โค้ด 2บรรยากาศบริเวณโถงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญระหว่างรอการวินิจฉัยคดีบาร์โค้ด 3บรรยากาศบริเวณโถงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญระหว่างรอการวินิจฉัยคดีบาร์โค้ด 4บรรยากาศบริเวณโถงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญระหว่างรอการวินิจฉัยคดีบาร์โค้ด 5บรรยากาศบริเวณโถงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญระหว่างรอการวินิจฉัยคดีบาร์โค้ด 6บรรยากาศบริเวณโถงสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญระหว่างรอการวินิจฉัยคดีบาร์โค้ด 7

The post ศาลรัฐธรรมนูญเริ่มวินิจฉัย ‘คดีบาร์โค้ด’ ชี้ขาดการเลือกตั้ง สส. ลับหรือไม่ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ย้อนมหากาพย์ ‘บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง’ การเมืองจะเปลี่ยนไปแค่ไหนหลังคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ https://thestandard.co/barcode-ballot-election-court-verdict/ Fri, 25 Sep 2026 12:31:17 +0000 https://thestandard.co/?p=1259502 ภาพประกอบข่าวบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งพร้อมข้อความ "ย้อนมหากาพย์ ‘บาร์โค้ด’ บนบัตร ทำเลือกตั้งไม่ลับหรือไม่"

ย้อนจุดเริ่มต้นของประเด็น ‘บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง’ จาก […]

The post ย้อนมหากาพย์ ‘บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง’ การเมืองจะเปลี่ยนไปแค่ไหนหลังคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ภาพประกอบข่าวบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งพร้อมข้อความ "ย้อนมหากาพย์ ‘บาร์โค้ด’ บนบัตร ทำเลือกตั้งไม่ลับหรือไม่"

ย้อนจุดเริ่มต้นของประเด็น ‘บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง’ จากข้อสังเกตของประชาชนผู้ใช้สิทธิ จนข้อสงสัยว่าการเลือกตั้งอาจ ‘ไม่เป็นไปโดยตรงและลับ’ ขยายวงกว้างทั่วประเทศ นำไปสู่การกลายเป็นคู่กรณีที่ถูกคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) แจ้งความ ตามด้วยเรื่องร้องเรียนที่ศาลรัฐธรรมนูญรับไว้พิจารณา เพื่อชี้ชะตาในวันที่ 28 กันยายนนี้ว่า การเลือกตั้งสุ่มเสี่ยงเป็นโมฆะหรือไม่

 

ประเด็นสำคัญ

 

 

ข้อสังเกตจากผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง จุดประกายไปทั่วประเทศ

 

การเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นครั้งแรกของประเทศไทยที่มีการเลือกตั้ง สส. พร้อมการออกเสียงประชามติว่าด้วยการเห็นชอบให้จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งจึงจะได้รับบัตร 3 ใบ คือ บัตรสีเขียว สำหรับเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขต, บัตรสีชมพู สำหรับเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ และบัตรสีเหลือง สำหรับออกเสียงประชามติ

 

หลังเสร็จสิ้นการเลือกตั้ง เริ่มมีข้อสังเกตจากประชาชนผู้ออกไปใช้สิทธิว่า เพราะเหตุใดบัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ (บัตรสีชมพู) จึงมีแถบบาร์โค้ด (Barcode) กรณีที่ได้รับความสนใจอย่างมากคือโพสต์เฟซบุ๊กของ ธนารัตน์ กัววัฒนาพันธ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท โดมคลาวด์ จำกัด (DomeCloud) และผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี ซอฟต์แวร์ และบล็อกเชน เมื่อ 12 กุมภาพันธ์ ที่ชี้ให้เห็นว่า บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งแต่ละใบมีลักษณะ ‘เฉพาะตัว’ คือไม่ซ้ำกันเลย

 

 

ภาพ: ฐานิส สุดโต

 

ต่อมาได้มีประชาชนและสื่อมวลชนตรวจสอบกรณีดังกล่าวกันอย่างกว้างขวาง โดยพบลักษณะเพิ่มเติมว่า เมื่อสแกนข้อมูลบนบาร์โค้ดแล้วจะพบว่าเป็นตัวอักษร A ตามด้วยตัวเลข 8 ตัว เช่น A12345678 และจากการตรวจสอบบาร์โค้ดบนภาพถ่ายบัตรเลือกตั้งช่วงนับคะแนนในหน่วยเลือกตั้งเดียวกัน พบข้อสังเกตว่า ข้อมูลตัวเลข 8 ตัว ที่ได้จากการสแกนบาร์โค้ดนั้น มีการเรียงลำดับต่อเนื่องกัน บ่งบอกให้รู้ว่าเป็นบัตรเลือกตั้งจากเล่มเดียวกัน แม้จะมีการกากบาทลงคะแนนในบัตรนั้นให้ต่างพรรคการเมืองกัน

 

ลอย ชุนพงษ์ทอง ได้โพสต์เฟซบุ๊กตั้งข้อสังเกตว่า หากนำบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งซึ่งตัวเลขจำเพาะที่ต่อเนื่องกัน (Unique Running Number) หากนำมาจับคู่กับ ‘ต้นขั้วบัตร’ ซึ่งระบุเลขเล่มและลำดับที่ของบัตรเลือกตั้งในเล่ม ก็จะสามารถใช้บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนแล้ว สืบย้อนกลับไปได้ว่า ผู้ใช้สิทธิคนใดเลือกลงคะแนนให้พรรคการเมืองใด

 

รวมถึงการตั้งสมมติฐานเพิ่มเติมว่า บนต้นขั้วบัตรยังมีการให้ผู้ใช้สิทธิลงลายมือชื่อกำกับไว้ หากนำข้อมูลข้างต้นคำนวณประกอบกับลำดับการเข้ามาใช้สิทธิในหน่วยเลือกตั้ง ก็จำทำให้มีโอกาสสืบย้อนไปได้ถึงตัวตนของผู้ลงคะแนนได้เลย

 

กกต. ชี้แจงบาร์โค้ดตรวจสอบย้อนหลังได้ แต่เพื่อความปลอดภัย

 

เมื่อ 13 กุมภาพันธ์ กกต. ตั้งโต๊ะแถลงข่าวเพื่อไขข้อสงสัยต่อกรณีดังกล่าว โดย ว่าที่ ร.ต. ภาสกร สิริภคยาพร รองเลขาธิการ กกต. ยืนยันว่า การเลือกตั้งยังคงเป็นไปโดยตรงและลับ ไม่สามารถรู้ได้ว่าบัตรแต่ละใบเป็นของผู้ใด เพราะในการนับคะแนน ต้นขั้วบัตรถูกแยกไปเก็บไว้คนละสถานที่กับบัตรเลือกตั้งแล้ว ทำให้ไม่ครบองค์ประกอบสามส่วนเพื่อจะสืบย้อนหาผู้ลงคะแนนเสียงได้

 

วรพงษ์ อนันต์เจริญกิจ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการเลือกตั้ง กกต. ชี้แจงถึงความจำเป็นที่ต้องมีบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งเพื่อมาตรการรักษาความปลอดภัย ตามระเบียบ กกต. ข้อ 129 ให้อำนาจ กกต. ในการกำหนดให้มีรหัส เครื่องหมาย หรือข้อความอื่นใดเพิ่มเติมเป็นกรณีพิเศษในบัตรเลือกตั้งโดยไม่แจ้งล่วงหน้า เพื่อป้องกันการปลอมแปลง อันเป็นไปเพื่อการรักษาความปลอดภัย

 

 

ภาพ: ณาฌารัฐ ภักดีอาสา

 

วรพงษ์ย้ำว่า บาร์โค้ดเหล่านี้ใช้เพื่อป้องกันการปลอมแปลงบัตรเลือกตั้ง และมีไว้เพื่อตรวจสอบย้อนกลับว่ามีการพิมพ์บัตรเลือกตั้งเกินจำนวนที่กำหนดหรือไม่ รวมถึงตรวจสอบกรณีมีบัตรเลือกตั้งเล็ดลอดจากหน่วยเลือกตั้งไปสู่ภายนอก เพื่อให้สืบย้อนได้ว่ามาจากหน่วยเลือกตั้งใด พร้อมยอมรับว่า หากสแกนบาร์โค้ดดังกล่าวแล้ว จะระบุได้ถึง ‘เลขที่’ บนบัตรเลือกตั้ง

 

สำหรับการจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งและบัตรออกเสียงประชามติปี 2569 นั้น กกต. ได้ดำเนินการจัดจ้าง 3 บริษัทแยกพิมพ์บัตรคนละประเภท ประเภทละ 56.1 ล้านฉบับ

 

  • บัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ (บัตรสีชมพู) จัดจ้าง บริษัท จันวาณิชย์ ซีเคียวริตี้ พรินท์ติ้ง จำกัด เป็นผู้จัดพิมพ์
  • บัตรเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขต (บัตรสีเขียว) จัดจ้าง บริษัท ที.เค.เอส. เทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) เป็นผู้จัดพิมพ์
  • บัตรออกเสียงประชามติ (บัตรสีเหลือง) จัดจ้าง โรงพิมพ์อาสารักษาดินแดน กรมการปกครอง เป็นผู้จัดพิมพ์

 

ผู้สังเกตการณ์เลือกตั้ง กลายเป็นคู่กรณี กกต.

 

ภาคประชาชนบางส่วนได้กรณีดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง ในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ ซึ่ง กกต. มีมติให้ลงคะแนนเสียงใหม่ในหน่วยเลือกตั้งที่ 9 และ 10 เขตเลือกตั้งที่ 15 แขวงคันนายาว กรุงเทพฯ เนื่องจากมีปัญหาระหว่างการนับคะแนน

 

โดยมี ธรรมธีร์ สุกโชติรัตน์ หรือ ‘ดร.เรือบิน’ ผู้อำนวยการ D-Vote และธนารัตน์ รวมถึงตัวแทนพรรคการเมือง เช่น พริษฐ์ วัชรสินธุ สส. แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน, ศึกศิษฏ์ ศรีจอมขวัญ โฆษกพรรคเพื่อไทย เข้าร่วมสังเกตการณ์การนับคะแนนด้วย

 

ทั้งนี้ ได้มีการรายงานว่า บัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ ที่ใช้ในการลงคะแนนเสียงใหม่นั้น ไม่มีการระบุหมายเลขที่บัตรบนต้นขั้ว แม้จะมีบาร์โค้ดเช่นเดิม

 

 

ภาพ: ฐานิส สุดโต

 

พริษฐ์ให้ความเห็นว่า เมื่อบัตรใหม่ไม่มีต้นขั้วจะไม่สามารถตรวจสอบย้อนกลับไปได้ ทำให้อนุมานได้ว่าการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ สามารถสืบย้อนกลับไปได้ถึงตัวผู้ออกเสียงเลือกตั้งในบัตรนั้นๆ จึงถือเป็นหลักฐานอย่างหนึ่งที่ใช้ฟ้องคดีต่อศาลว่าเป็นการแสดงเจตนาว่าการเลือกตั้งในวันที่ 8 กุมภาพันธ์มีปัญหาจริง

 

อย่างไรก็ตาม วันที่ 25 กุมภาพันธ์ สำนักงาน กกต. โดย ครรชิต เจริญอินทร์ รองเลขาธิการ กกต. ได้เดินทางเข้าแจ้งความร้องทุกข์ต่อกองบังคับการปราบปราม (บก.ป.) เพื่อดำเนินคดีกับกลุ่มบุคคลรวม 6 ราย จากเหตุการณ์ความวุ่นวายในระหว่างที่มีการจัดการลงคะแนนเลือกตั้งใหม่

 

สำนักงาน กกต. อ้างว่ากลุ่มบุคคลดังกล่าวมีพฤติการณ์ร่วมกันถ่ายภาพหน้าบัตรเลือกตั้ง ต้นขั้วบัตรเลือกตั้ง และพยายามสแกนเพื่อถอดรหัส QR Code และบาร์โค้ดบนบัตร โดย กกต. มองว่าเป็นการกระทำที่เกินขอบเขตของกฎหมาย และเป็นการพยายามพิสูจน์ว่าการเลือกตั้ง ‘ไม่เป็นความลับ’ รวมถึงขัดขวางการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่

 

เรื่องอยู่ที่ศาลรัฐธรรมนูญ 7 เดือน นัดไต่สวนและ ‘เดินเผชิญสืบ’

 

ต่อมาเมื่อวันที่ 14 มีนาคม สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินได้มีมติส่งเรื่องร้องเรียนจากประชาชนผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง จำนวน 21 เรื่อง ร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยว่า การเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นไปโดยตรงและลับหรือไม่ จากกรณีมีบาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง ที่อาจสืบทราบและตรวจสอบตัวตน ผู้ลงคะแนนรวมถึงผลการลงคะแนนได้ ทำให้การออกเสียงลงคะแนนมิได้เป็นไปโดยลับ

 

จากนั้นวันที่ 18 มีนาคม ศาลรัฐธรรมนูญมีมติรับคำร้องดังกล่าวของผู้ตรวจการแผ่นดินไว้พิจารณา ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเสียงข้างมาก จำนวน 6 คน ที่เห็นว่าควรรับคำร้องไว้วินิจฉัย คือ นครินทร์ เมฆไตรรัตน์, วิรุฬห์ แสงเทียน, จิรนิติ หะวานนท์, นภดล เทพพิทักษ์, อุดม รัฐอมฤต และ สุเมธ รอยกุลเจริญ ส่วนตุลาการเสียงข้างน้อยที่เห็นว่าไม่ควรรับคำร้องไว้พิจารณา คือ อุดม สิทธิวิรัชธรรม, บรรจงศักดิ์ วงศ์ปราชญ์ และ สราวุธ ทรงศิวิไล

 

ภาพ: ฐานิส สุดโต

 

ผ่านไปราว 7 เดือนของการพิจารณาคดี ได้เดินทางมาถึงห้วงสำคัญเมื่อศาลรัฐธรรมนูญได้เรียกพยานบุคคลเข้าไต่สวนเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม ประกอบด้วย แสวง บุญมี เลขาธิการ กกต., วรพงษ์ อนันต์เจริญกิต ผอ.สำนักสนับสนุนการเลือกตั้ง กกต. และกรรมการกลุ่มบริษัทที่จัดพิมพ์บัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ และแบบแบ่งเขต คือ บริษัท ที.เค.เอส. เทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) และ กรรมการบริษัท จันวาณิชย์ ซีเคียวริตี้ พริ้นท์ติ้ง จำกัด

 

หลังจากนั้น 1 วัน ศาลรัฐธรรมนูญได้ ‘เดินเผชิญสืบ’ มอบหมายตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ 2 คน พร้อมเจ้าหน้าที่ ไปตรวจสอบสถานที่เก็บบัตรเลือกตั้ง ต้นขั้วบัตร บัตรเลือกตั้งที่เหลือ บัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการเลือกตั้งทั่วไปในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ในวันที่ 27 สิงหาคม

 

THE STANDARD ได้ติดตามการเดินเผชิญสืบของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ 2 คน คือ บรรจงศักดิ์ วงศ์ปราชญ์ และ นภดล เทพพิทักษ์ ที่สำนักงานเขตหลักสี่ โดยมี แสวง บุญมี, วรพงษ์ ตลอดจนตัวแทนสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน เข้าร่วมการตรวจสอบพยานหลักฐานในพื้นที่จัดเก็บบัตรเลือกตั้งที่ชั้น 8 ของสำนักงานเขตหลักสี่

 

หลังการเดินเผชิญสืบ ผู้สื่อข่าวได้สอบถามถึงความมั่นใจของแสวงต่อคดีนี้ โดยเลขาธิการ กกต. ตอบเพียงว่า “เรามั่นใจตั้งแต่พิมพ์บาร์โค้ดลงบนบัตรแล้ว”

 

 

ภาพ: ศวิตา พูลเสถียร

 

28 ก.ย. นี้ ชี้ชะตาการเลือกตั้งลับหรือไม่ และจะเกิดอะไรตามมา

 

ศาลรัฐธรรมนูญได้นัดฟังคำวินิจฉัยในคดีบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง เวลา 14.00 น. ของวันที่ 28 กันยายน 2569 โดยเป็นที่จับตาของหลายฝ่ายว่า หากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญเห็นว่า การเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา ไม่เป็นไปโดยตรงและลับ อาจมีคำสั่งให้การเลือกตั้งดังกล่าวเป็นโมฆะ ซึ่งจะส่งผลกระทบทางการเมืองตามมาอย่างเลี่ยงไม่ได้

 

สมชัย ศรีสุทธิยากร อดีต กกต. ได้วิเคราะห์ความเป็นไปได้ในแนวทางคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญไว้ 4 ฉากทัศน์ ประกอบด้วย

 

  • ศาลวินิจฉัยว่าบัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ ไม่ทำให้การเลือกตั้งไม่เป็นไปโดยลับ ไม่สามารถสืบย้อนไปยังผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งได้ ในกรณีดังกล่าวทุกอย่างยังเดินหน้าต่อไปได้โดยไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง
  • ศาลวินิจฉัยว่า บัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อที่มีบาร์โค้ด สามารถสืบย้อนไปยังผู้ใช้สิทธิได้ เนื่องจากมีหมายเลขบัตรที่ตรงกับต้นขั้วแต่ละใบ การสืบย้อนไม่ต้องอาศัยบัญชีรายชื่อ ต้นขั้ว และบัตรเลือกตั้งมาประกอบกันตามคำชี้แจงของ กกต. เพียงแต่สังเกตลำดับของการเดินเข้าใช้สิทธิ เทียบกับบัตรที่ถ่ายเวลานับคะแนน ก็รู้ได้ว่าใครเลือกใคร การออกแบบบัตรดังกล่าวจึงขัดรัฐธรรมนูญ แต่เนื่องจากยังไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่า มีความเสียหายเกิดขึ้น จึงมีคำสั่งมิให้ กกต. ใช้บัตรในรูปแบบดังกล่าวในอนาคต แต่ไม่จำเป็นต้องเลือกตั้งใหม่
  • ศาลวินิจฉัยว่า บัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ ขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญ และสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ เฉพาะบัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ
  • ศาลวินิจฉัยว่า บัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ ขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญ ซึ่งเกี่ยวพันกับการเลือกตั้งทั้งระบบ จึงสั่งให้การเลือกตั้งเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นการเลือกตั้งที่ขัดรัฐธรรมนูญ ศาลมีคำสั่งให้ กกต. ต้องจัดการเลือกตั้งใหม่ทั้งหมด

 

ความเห็น 2 กูรูกฎหมายระดับรองนายกฯ กับการตีความคำว่า ‘ลับ’

 

อย่างไรก็ตาม ต่อกรณีบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งจะส่งผลให้การเลือกตั้งไม่เป็นไปโดยลับหรือไม่ ได้มีการแสดงความคิดเห็นโดยผู้เชี่ยวชาญทางกฎหมายของไทยหลายคน โดยเฉพาะนักกฎหมายผู้เคยเป็นกรรมการกฤษฎีกา และเคยเป็นอดีตรองนายกรัฐมนตรีฝ่ายกฎหมายมาแล้วทั้ง 2 คน คือ ศ.กิตติคุณ บวรศักดิ์ อุวรรณโณ และ วิษณุ เครืองาม

 

เมื่อ 18 กุมภาพันธ์ ระหว่างที่วิษณุกำลังบรรยายหัวข้อ ‘ถอดรหัสภาวะผู้นำ-กรณีศึกษาอดีตนายกรัฐมนตรีไทย’ ในหลักสูตรวิทยาการจัดการสำหรับนักบริหารระดับสูง (วบส.) รุ่นที่ 14 สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) ในช่วงหนึ่งได้แสดงความเห็นว่า การพิมพ์บาร์โค้ดลงบนบัตรเลือกตั้ง มีความเสี่ยงจะขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญ และอาจนำมาสู่ผลกระทบรุนแรงสุดคือการเลือกตั้งเป็นโมฆะ

 

วิษณุตีความคำว่า ‘ลับ’ ตามมาตรา 85 ว่า การเลือกตั้งโดยตรงและลับนั้น จะต้องเป็นความลับตลอดเวลา และระบบการเลือกตั้งจะต้องออกแบบให้ไม่มีช่องโหว่ที่ความลับนั้นถูกเปิดเผยในภายหลังได้ พร้อมอ้างบรรทัดฐานจากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญเมื่อปี 2549 ให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะ เพราะคูหาเลือกตั้งหันไปผิดทางทำให้มีผู้อื่นเห็นตอนกากบาทได้ จึงเป็นบรรทัดฐานว่าให้ยึดเหตุการณ์ระหว่างกากบาทว่าต้องเป็นความลับ

 

“ครั้งนั้นการจัดคูหาแบบนั้นไม่ได้จัดทั้งประเทศ จัดเพียงบางแห่งเท่านั้น แต่ถึงอย่างนั้น กกต. ก็ได้สั่งให้เลือกตั้งใหม่ทั้งประเทศ เสียเงินกี่พันกี่หมื่นล้านก็ต้องทำ ถ้า กกต.ไม่อยากสั่งให้เลือกตั้งใหม่ทั้งประเทศ ก็ออกได้ทางเดียวคือ ที่ว่าการลงคะแนนเป็นความลับ หมายถึง ลับ ตอนกาบัตรเลือกตั้ง” วิษณุกล่าว

 

 

ภาพ: ศวิตา พูลเสถียร

 

ขณะที่เมื่อ 21 กุมภาพันธ์ บวรศักดิ์ได้โพสต์แสดงความเห็นผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวว่า คำว่า ‘ลับ’ ที่ไม่มีใครรู้เลยทั้งโลกไม่มีอยู่จริง โดยตีความคำว่าลับในทางกฎหมายว่า มีทั้งผู้ที่รู้เรื่องลับ และผู้ที่ปกปิดไม่ให้รู้ โดยผู้ที่จะรู้ความลับนั้นได้ก็ประกอบด้วย ผู้ทำ พูดหรือ เขียนความลับนั้นเอง และผู้ซึ่งมีอำนาจหน้าที่เข้าถึงความลับนั้น ซึ่งบวรศักดิ์มองว่า มีทั้ง กกต. และศาลที่สามารถใช้อำนาจหน้าที่เพื่อตรวจสอบความลับนั้นได้

 

บวรศักดิ์ยกตัวอย่างมาตรา 99 ของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. ปี 2561 ที่บัญญัติว่า “เมื่อผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งทำเครื่องหมายกากบาทลงในบัตรเลือกตั้งแล้ว ให้พับบัตรเลือกตั้งเพื่อมีให้ผู้อื่นทราบว่าลงคะแนนอย่างไร…” ซึ่งมีข้อยกเว้นเพียงกรณีเดียวคือตามมาตรา 92 ที่ยอมให้กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งหรือคนอื่นทำเครื่องหมายในบัตรเลือกตั้งได้ตามเจตนาของผู้พิการหรือผู้ทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุ

 

บวรศักดิ์ชี้ว่า กรณีนี้การลงคะแนนไม่เป็นความลับแน่ แต่กฎหมายอนุญาตให้ทำได้ เพื่อให้ความช่วยเหลือแก่ผู้พิการทุพพลภาพหรือสูงอายุ อีกทั้งยังเคยมีคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ 3/2561 แล้วว่า กรณีดังกล่าวไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญเรื่องความลับของการเลือกตั้ง เพราะตราบใดที่ไม่มีการเปิดเผยผลการลงคะแนนเสียงนั้นต่อสาธารณะ ก็ได้ถือว่าการเลือกตั้งนั้นยังเป็นไปโดยตรงและลับ

The post ย้อนมหากาพย์ ‘บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง’ การเมืองจะเปลี่ยนไปแค่ไหนหลังคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ศาลฎีกาโต้ข่าวลือ ‘ประธานคดีเลือกตั้ง’ ดีลลับอดีตนักการเมือง ‘น.’ แลกเก้าอี้ตุลาการศาล รธน. เตรียมดำเนินคดีคนปล่อยเฟกนิวส์ https://thestandard.co/supreme-court-worawut-fake-news-deal/ Wed, 23 Sep 2026 12:04:50 +0000 https://thestandard.co/supreme-court-worawut-fake-news-deal/ ป้ายศาลฎีกา

วันนี้ (23 กันยายน) ศาลฎีกาออกเอกสารชี้แจงข้อเท็จจริงกร […]

The post ศาลฎีกาโต้ข่าวลือ ‘ประธานคดีเลือกตั้ง’ ดีลลับอดีตนักการเมือง ‘น.’ แลกเก้าอี้ตุลาการศาล รธน. เตรียมดำเนินคดีคนปล่อยเฟกนิวส์ appeared first on THE STANDARD.

]]>
ป้ายศาลฎีกา

วันนี้ (23 กันยายน) ศาลฎีกาออกเอกสารชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีปรากฏกระแสข่าวลือในสื่อสังคมออนไลน์ ซึ่งระบุว่า วรวุฒิ ทวาทศิน ประธานแผนกคดีเลือกตั้งในศาลฎีกา ได้เดินทางไปพบกับอดีตนักการเมืองชื่อย่อ น. เพื่อขอรับการสนับสนุนจากสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ในการก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ โดยแลกกับการให้ความช่วยเหลือในคดีเลือกตั้ง

 

ศาลฎีกาได้รับการยืนยันข้อเท็จจริงว่า วรวุฒิ บุคคลตามที่ปรากฏเป็นข่าว ไม่เคยเดินทางไปพบกับอดีตนักการเมือง น. ตามที่มีการกล่าวอ้างแต่อย่างใด ข้อมูลดังกล่าวจึงเป็นความเท็จ

 

นอกจากนี้ ศาลฎีกาได้ชี้แจงเพิ่มเติมถึงสถานะการทำงานของวรวุฒิว่า แม้ปัจจุบันจะดำรงตำแหน่งประธานแผนกคดีเลือกตั้งในศาลฎีกา แต่ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป วรวุฒิจะย้ายไปดำรงตำแหน่งผู้บริหารในส่วนอื่น ซึ่งจะไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการพิจารณาคดีเลือกตั้งในศาลฎีกาอีกต่อไป

 

ล่าสุด วรวุฒิได้มอบอำนาจให้สำนักกิจการคดี สำนักงานศาลยุติธรรม เป็นผู้ดำเนินการติดตามและรวบรวมพยานหลักฐาน เพื่อดำเนินคดีทางกฎหมายกับบุคคลที่ปล่อยข่าวเท็จดังกล่าวอย่างเด็ดขาด เนื่องจากพฤติการณ์ดังกล่าวเป็นการสร้างความเสียหายต่อการปฏิบัติหน้าที่ราชการและทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียงต่อองค์กร

 

The post ศาลฎีกาโต้ข่าวลือ ‘ประธานคดีเลือกตั้ง’ ดีลลับอดีตนักการเมือง ‘น.’ แลกเก้าอี้ตุลาการศาล รธน. เตรียมดำเนินคดีคนปล่อยเฟกนิวส์ appeared first on THE STANDARD.

]]>
กกต. มติเอกฉันท์ส่งศาลรัฐธรรมนูญและศาลฎีกาเพิกถอนสิทธิ ‘สว. ธนกร ถาวรชินโชติ’ ปมขาดคุณสมบัติ เคยต้องโทษคดีพนัน https://thestandard.co/eec-senator-disqualified/ Mon, 21 Sep 2026 13:24:08 +0000 https://thestandard.co/eec-senator-disqualified/ ภาพ สว. ธนกร ถาวรชินโชติ สมาชิกวุฒิสภา

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เปิดเผยผลการประชุ […]

The post กกต. มติเอกฉันท์ส่งศาลรัฐธรรมนูญและศาลฎีกาเพิกถอนสิทธิ ‘สว. ธนกร ถาวรชินโชติ’ ปมขาดคุณสมบัติ เคยต้องโทษคดีพนัน appeared first on THE STANDARD.

]]>
ภาพ สว. ธนกร ถาวรชินโชติ สมาชิกวุฒิสภา

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เปิดเผยผลการประชุม กกต. ซึ่งมีมติเป็นเอกฉันท์ให้ส่งเรื่องไปยังศาลรัฐธรรมนูญและศาลฎีกา เพื่อพิจารณาวินิจฉัยและเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของ ธนกร ถาวรชินโชติ สมาชิกวุฒิสภา (สว.) กลุ่มที่ 6 ลำดับที่ 7 หลังพบว่าเคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดในคดีความผิดตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) การพนัน ซึ่งถือเป็นลักษณะต้องห้าม พร้อมสั่งดำเนินคดีอาญาและเรียกคืนเงินประจำตำแหน่งที่ได้จากการดำรงตำแหน่งดังกล่าว

 

 

เปิดมติเอกฉันท์ กกต. 3 ข้อ กรณีฝ่าฝืน พ.ร.ป. สว.

 

เอกสารข่าวประชาสัมพันธ์ของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ระบุว่า ธนกร ถูกกล่าวหาว่าสมัครรับเลือกเป็น สว. โดยรู้อยู่แล้วว่าตนไม่มีสิทธิสมัครรับเลือก

 

เนื่องจากเคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลจังหวัดพัทยา ในคดีหมายเลขดำที่ 10664/2554 และคดีหมายเลขแดงที่ 10706/2554 ลงวันที่ 17 ธันวาคม 2554 ในความผิดฐานเป็นเจ้ามือรับกินรับใช้ ตาม พ.ร.บ. การพนัน พ.ศ. 2478 และที่แก้ไขเพิ่มเติม อันเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 มาตรา 74 ประกอบมาตรา 14 (12)

 

ที่ประชุม กกต. จึงมีมติเป็นเอกฉันท์ให้ดำเนินการดังต่อไปนี้

 

  • ส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญเพื่อวินิจฉัย ตามมาตรา 63 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561
  • ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกา เพื่อสั่งให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง หรือเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง ตามมาตรา 62 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญเดียวกัน
  • ดำเนินคดีอาญา และขอให้ศาลมีคำสั่งให้คืนเงินประจำตำแหน่งและประโยชน์ตอบแทนอย่างอื่นตามที่ได้รับมาเนื่องจากการดำรงตำแหน่งดังกล่าวให้แก่สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา ตามมาตรา 74 วรรคหนึ่ง และวรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. พ.ศ. 2561 และมาตรา 137 แห่งประมวลกฎหมายอาญา

 

เส้นทางสู่สมาชิกสภาสูงและคดีความในอดีต

 

สำหรับ ธนกร ถาวรชินโชติ จบการศึกษาระดับปริญญาโท คณะรัฐประศาสนศาสตร์ เคยดำรงตำแหน่งนายกสมาคมการประมงแสมสาร จังหวัดชลบุรี และรองประธานสมาคมการประมงแห่งประเทศไทย โดยมีบทบาทสำคัญในการผลักดันกฎหมายด้านประมงและทำงานร่วมกับภาครัฐในกิจกรรมดูแลทรัพยากรทางทะเล

 

ปัจจุบันเป็น สว. ชุดที่ 13 ปี 2567 ในกลุ่มอาชีพทำสวน ป่าไม้ ปศุสัตว์ และประมง (กลุ่มที่ 6) เคยดำรงตำแหน่งรองประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ และประธานคณะอนุกรรมาธิการด้านการประมง แต่ได้ยื่นลาออกจากตำแหน่งกรรมาธิการไปตั้งแต่วันที่ 25 กรกฎาคม 2568 เพื่อไม่ให้เกิดเสียงวิจารณ์และเป็นการแสดงสปิริตทางการเมืองในช่วงที่มีคดีฟ้องร้องทางศาล

 

นอกจากกรณีล่าสุดที่ กกต. มีมติส่งศาลรัฐธรรมนูญแล้ว ธนกร และพวกรวม 2 คน ยังเคยถูกศาลจังหวัดฉะเชิงเทรามีคำพิพากษาจำคุก 4 ปี ฐานลักทรัพย์ของผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุในเวลากลางคืน ในบริเวณที่มีอุบัติเหตุโดยใช้ยานพาหนะ ซึ่งมีมูลค่าความเสียหายกว่า 1.5 ล้านบาท จากเหตุการณ์เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2564 โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างได้รับอนุญาตให้ประกันตัวในชั้นอุทธรณ์ ตีราคาประกันคนละ 100,000 บาท

The post กกต. มติเอกฉันท์ส่งศาลรัฐธรรมนูญและศาลฎีกาเพิกถอนสิทธิ ‘สว. ธนกร ถาวรชินโชติ’ ปมขาดคุณสมบัติ เคยต้องโทษคดีพนัน appeared first on THE STANDARD.

]]>
วรเจตน์ชี้รัฐประหาร 19 ก.ย. เป็นต้นแบบยึดอำนาจซ้ำ ทำไทยติดเขาวงกตวิกฤต 20 ปี เสนออุดสุญญากาศการเมือง-ตีกรอบกฎอัยการศึก https://thestandard.co/worachet-coup-thailand-20-year-crisis/ Sat, 19 Sep 2026 03:04:55 +0000 https://thestandard.co/worachet-coup-thailand-20-year-crisis/ วรเจตน์ ภาคีรัตน์ กำลังปาฐกถาในงานครบรอบ 20 ปีรัฐประหาร 19 กันยายน 2549

วรเจตน์ ภาคีรัตน์ ปาฐกถาในวาระครบ 20 ปีรัฐประหาร 19 กัน […]

The post วรเจตน์ชี้รัฐประหาร 19 ก.ย. เป็นต้นแบบยึดอำนาจซ้ำ ทำไทยติดเขาวงกตวิกฤต 20 ปี เสนออุดสุญญากาศการเมือง-ตีกรอบกฎอัยการศึก appeared first on THE STANDARD.

]]>
วรเจตน์ ภาคีรัตน์ กำลังปาฐกถาในงานครบรอบ 20 ปีรัฐประหาร 19 กันยายน 2549

วรเจตน์ ภาคีรัตน์ ปาฐกถาในวาระครบ 20 ปีรัฐประหาร 19 กันยายน 2549 ชี้กลไกทางกฎหมายและกระบวนการตุลาการมีส่วนทำให้การยึดอำนาจสำเร็จ ก่อนกลายเป็น ‘โรลโมเดล’ ของรัฐประหารปี 2557 ส่งผลให้ประเทศไทยยังติดอยู่ในวังวนวิกฤต พร้อมเสนอให้สภาผู้แทนราษฎรทำหน้าที่ในกิจการจำเป็นได้หลังยุบสภา และทำให้การประกาศใช้กฎอัยการศึกโดยฝ่ายทหารเกิดขึ้นได้ยากขึ้น

 

 
 

วันนี้ (19 กันยายน) ศ.ดร.วรเจตน์ ภาคีรัตน์ นักวิชาการกฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวปาฐกถาพิเศษหัวข้อ ‘สองทศวรรษ รัฐประหาร 19 กันยา 49’ ผ่านเว็บไซต์คนเสื้อแดง เนื่องในวาระครบรอบ 20 ปีรัฐประหาร 19 กันยายน 2549 โดยระบุว่า เหตุการณ์ครั้งนั้นไม่ใช่การยึดอำนาจด้วยกำลังทหารเพียงลำพัง แต่มีการชุมนุมต่อต้านรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งและการใช้กลไกทางกฎหมายเป็นปัจจัยสำคัญ ก่อนจะกลายเป็นแบบอย่างของรัฐประหารปี 2557 และส่งผลต่อโครงสร้างการเมืองไทยมาจนถึงปัจจุบัน

 

วรเจตน์กล่าวว่า ก่อนรัฐประหารปี 2549 รัฐบาลของ ทักษิณ ชินวัตร เป็นรัฐบาลจากการเลือกตั้งชุดแรกที่บริหารประเทศครบวาระ 4 ปี สะท้อนว่ากระบวนการประชาธิปไตยเริ่มหยั่งรากมากขึ้น แต่ขณะเดียวกันก็เกิดแรงต่อต้านจากกลุ่มที่ได้รับผลกระทบหรือรู้สึกว่าสถานะทางการเมืองของตนกำลังเปลี่ยนแปลง

 

จุดเปลี่ยนสำคัญในเวลานั้นคือคำวินิจฉัยให้การเลือกตั้งวันที่ 2 เมษายน 2549 เป็นโมฆะ จากปัญหาการจัดวางคูหาเลือกตั้ง ก่อนจะมีการกำหนดวันเลือกตั้งใหม่ อย่างไรก็ตาม การเลือกตั้งครั้งใหม่ไม่เกิดขึ้น เนื่องจากคณะทหารเข้ายึดอำนาจเมื่อวันที่ 19 กันยายน 2549

 

วิจารณ์กลไกกฎหมายหลังรัฐประหาร กัดเซาะหลักนิติรัฐ

 

วรเจตน์ระบุว่า ภายหลังการรัฐประหาร มีการจัดทำรัฐธรรมนูญชั่วคราวและรัฐธรรมนูญปี 2550 รวมถึงตั้งคณะตุลาการรัฐธรรมนูญขึ้นทำหน้าที่แทนศาลรัฐธรรมนูญที่ถูกยุบไป พร้อมโอนคดีที่ค้างอยู่มาพิจารณาต่อ

 

หนึ่งในนั้นคือคดียุบพรรคไทยรักไทย ซึ่งคณะตุลาการรัฐธรรมนูญนำประกาศของคณะรัฐประหารที่กำหนดโทษเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งกรรมการบริหารพรรคมาใช้กับกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย 111 คน ทั้งที่กฎเกณฑ์ดังกล่าวยังไม่มีอยู่ในขณะที่เกิดเหตุ วรเจตน์เรียกคำวินิจฉัยนี้ว่าเป็น “ประกาศคณะรัฐประหารในรูปของคำวินิจฉัย” และเห็นว่าเป็นตัวอย่างของการใช้กฎหมายย้อนหลังเป็นผลร้ายแก่บุคคล ซึ่งขัดกับหลักนิติรัฐ

 

หลังการเลือกตั้ง พรรคพลังประชาชนซึ่งสืบเนื่องมาจากพรรคไทยรักไทยยังชนะเลือกตั้งและจัดตั้งรัฐบาลได้ วรเจตน์มองว่า ความพยายามเปลี่ยนแปลงรัฐบาลยังดำเนินต่อไปผ่านกลไกทางกฎหมายและกระแสชาตินิยม ตั้งแต่กรณีปราสาทพระวิหาร ไปจนถึงคำวินิจฉัยให้ สมัคร สุนทรเวช พ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในคดีจัดรายการ ‘ชิมไป บ่นไป’

 

วรเจตน์วิจารณ์ว่า ศาลรัฐธรรมนูญตีความคำว่า ‘ลูกจ้าง’ กว้างไปถึงผู้รับจ้าง ทำให้สมัครกลายเป็นนายกรัฐมนตรีคนแรกที่พ้นจากตำแหน่งด้วยคำวินิจฉัยของศาลขณะดำรงตำแหน่ง และกลายเป็นตัวอย่างของการใช้อำนาจตุลาการที่ส่งผลให้ผู้นำรัฐบาลพ้นจากตำแหน่งในเวลาต่อมา

 

เขายังกล่าวถึงคดีที่ดินรัชดาฯ ซึ่งนำไปสู่โทษจำคุกทักษิณ โดยตั้งข้อสังเกตว่า แม้คณะรัฐประหารจะตั้งคณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ หรือ คตส. เพื่อตรวจสอบข้อกล่าวหาเรื่องทุจริต แต่คดีแรกที่ทำให้อดีตนายกรัฐมนตรีถูกพิพากษาจำคุกกลับเป็นกรณีลงนามยินยอมให้คู่สมรสซื้อที่ดินจากการประมูล ไม่ใช่คดีทุจริตคอร์รัปชันโดยตรง

 

จากปี 2549 ถึง 2557 วงจรเดิมเกิดขึ้นอีกครั้ง

 

ภายหลังสมัครพ้นจากตำแหน่ง สมชาย วงศ์สวัสดิ์ ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี ก่อนที่พรรคพลังประชาชนจะถูกยุบและสมชายพ้นจากตำแหน่ง จากนั้นจึงเกิดการเปลี่ยนขั้วจัดตั้งรัฐบาล ซึ่งวรเจตน์เรียกว่าเป็น “การเปลี่ยนรัฐบาลในค่ายทหาร”

 

เมื่อมีการยุบสภาและเลือกตั้งใหม่ พรรคเพื่อไทยชนะการเลือกตั้งและ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี แต่ความพยายามแก้ไขรัฐธรรมนูญถูกขัดขวาง ก่อนเกิดการชุมนุมทางการเมืองและการยุบสภาในเวลาต่อมา

 

วรเจตน์ชี้ว่า เหตุการณ์ขณะนั้นซ้ำรอยปี 2549 คือการเลือกตั้งไม่สามารถเดินหน้าได้ตามปกติ มีการขัดขวางการเลือกตั้ง และศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยให้การเลือกตั้งวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2557 เป็นโมฆะ เพราะไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันทั่วราชอาณาจักร

 

อย่างไรก็ตาม วรเจตน์เห็นว่า บทบัญญัติรัฐธรรมนูญกำหนดเพียงให้ประกาศ “วันเลือกตั้ง” เป็นวันเดียวกันทั่วประเทศ ไม่ได้กำหนดว่าการลงคะแนนต้องเกิดขึ้นพร้อมกันทุกพื้นที่โดยไม่มีข้อยกเว้น เนื่องจากในทางปฏิบัติอาจมีเหตุที่ทำให้บางหน่วยไม่สามารถจัดการเลือกตั้งได้

 

เมื่อการเลือกตั้งเป็นโมฆะ รัฐบาลยิ่งลักษณ์จึงอยู่ในสถานะรักษาการ และการเลือกตั้งครั้งใหม่ไม่เกิดขึ้น ก่อนคณะรักษาความสงบแห่งชาติ หรือ คสช. ยึดอำนาจเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2557

 

มองคนเสื้อแดงเป็นผลพวงจากรัฐประหาร

 

วรเจตน์กล่าวว่า การรวมตัวของกลุ่มคนเสื้อแดงเป็นผลพวงจากรัฐประหารปี 2549 โดยมีจุดยืนสำคัญคือการยืนยันว่ารัฐบาลต้องมาจากการเลือกตั้ง และการเปลี่ยนรัฐบาลต้องดำเนินไปตามกลไกในระบบรัฐสภา ไม่ใช่ผ่านรัฐประหารหรือการใช้อำนาจขององค์กรตุลาการเพื่อให้ผู้นำรัฐบาลพ้นจากตำแหน่ง

 

บทบาทของคนเสื้อแดงขึ้นสู่จุดสูงสุดหลังการยุบพรรคพลังประชาชนและการเปลี่ยนขั้วรัฐบาล เพราะประชาชนส่วนหนึ่งรู้สึกว่ากลไกประชาธิปไตยไม่ได้ดำเนินไปตามครรลองที่ควรจะเป็น

 

เสนออุดช่องสุญญากาศหลังยุบสภา-จำกัดการใช้กฎอัยการศึก

 

วรเจตน์ประเมินว่า รัฐประหารปี 2549 เป็น “โรลโมเดล” ที่ถูกนำมาใช้ซ้ำในปี 2557 เนื่องจากทั้งสองครั้งเกิดขึ้นในช่วงที่ไม่มีสภาผู้แทนราษฎร และรัฐบาลอยู่ในสถานะรักษาการ เปิดช่องให้ฝ่ายทหารอาศัยสุญญากาศทางการเมืองเข้ายึดอำนาจ

 

เขาจึงเสนอว่า ในอนาคตควรลดช่วงเวลาที่เกิดสุญญากาศทางอำนาจให้เหลือน้อยที่สุด โดยอาจกำหนดให้สภาผู้แทนราษฎรยังสามารถปฏิบัติหน้าที่เฉพาะในกิจการสำคัญหรือจำเป็นได้ภายหลังการยุบสภา จนกว่าจะมีการเลือกตั้ง เพื่อให้สภายังเป็นพื้นที่แก้ไขปัญหาทางการเมืองและลดข้ออ้างสร้างความชอบธรรมแก่การรัฐประหาร

 

อีกข้อเสนอคือ ต้องทำให้การประกาศใช้กฎอัยการศึกโดยฝ่ายทหารเกิดขึ้นได้ยากกว่าเดิม และไม่ควรเขียนรับรองช่องทางดังกล่าวไว้ในรัฐธรรมนูญโดยตรง โดยวรเจตน์ยกกรณีปี 2557 ซึ่งกองทัพประกาศใช้กฎอัยการศึกก่อนการยึดอำนาจว่าเป็นบทเรียนสำคัญ

 

ชี้วงการกฎหมายไทยต้องทบทวนบทบาท

 

ช่วงท้าย วรเจตน์วิจารณ์บทบาทของวงการกฎหมายไทยว่า ก่อนรัฐประหารปี 2549 เกิดสิ่งที่ถูกเรียกว่า ‘ตุลาการภิวัตน์’ แต่นักวิชาการและนักกฎหมายจำนวนไม่น้อยกลับส่งเสียงคัดค้านน้อยเกินไป หรือยอมรับการใช้กฎหมายที่ไม่สอดคล้องกับหลักนิติรัฐ ตั้งแต่การใช้ประกาศคณะรัฐประหารย้อนหลังเป็นผลร้ายแก่บุคคล ไปจนถึงการตีความกฎหมายที่มุ่งให้เกิดผลเฉพาะคดี แต่ไม่สามารถนำไปใช้เป็นบรรทัดฐานทั่วไปได้

 

วรเจตน์ทิ้งท้ายว่า หากย้อนพิจารณาเหตุการณ์ตลอด 20 ปี จะเห็นว่าหลักนิติรัฐยังไม่เกิดขึ้นจริงในสังคมไทย และการเติมคำว่า ‘แบบไทยๆ’ ต่อท้ายหลักนิติรัฐหรือนิติธรรม ซึ่งควรเป็นคุณค่าสากล อาจเท่ากับการปฏิเสธคุณค่านั้นเสียเอง

 

ติดตามปาฐกถาฉบับเต็มได้ทางเว็บไซต์คนเสื้อแดง และวิดีโอที่เผยแพร่ผ่าน YouTube และ Facebook ของคนเสื้อแดง

 

ติดตามเนื้อหาฉบับเต็มได้ที่ :

 

The post วรเจตน์ชี้รัฐประหาร 19 ก.ย. เป็นต้นแบบยึดอำนาจซ้ำ ทำไทยติดเขาวงกตวิกฤต 20 ปี เสนออุดสุญญากาศการเมือง-ตีกรอบกฎอัยการศึก appeared first on THE STANDARD.

]]>
เสียงข้างน้อยขอพูด ‘กกต. สิทธิโชติ’ เผยมติยกฟ้องคน ‘ภูมิใจไทย’ ไม่เอกฉันท์ ย้ำต้องมอง ‘ช้างทั้งตัว’ ไม่แยกส่วนหลักฐาน https://thestandard.co/ecc-sitchote-bhumjaithai-non-unanimous-vote/ Tue, 15 Sep 2026 13:26:17 +0000 https://thestandard.co/?p=1255506 สิทธิโชติ อินทรวิเศษ กกต. กำลังให้สัมภาษณ์สื่อมวลชน

สิทธิโชติ อินทรวิเศษ หนึ่งในคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต […]

The post เสียงข้างน้อยขอพูด ‘กกต. สิทธิโชติ’ เผยมติยกฟ้องคน ‘ภูมิใจไทย’ ไม่เอกฉันท์ ย้ำต้องมอง ‘ช้างทั้งตัว’ ไม่แยกส่วนหลักฐาน appeared first on THE STANDARD.

]]>
สิทธิโชติ อินทรวิเศษ กกต. กำลังให้สัมภาษณ์สื่อมวลชน

สิทธิโชติ อินทรวิเศษ หนึ่งในคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เสียงข้างน้อย เผยเบื้องหลังการลงมติคดีทุจริตเลือกสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ชี้ให้เห็นความขัดแย้งในการมองพยานหลักฐาน โดยระบุว่ามีเส้นทางการเงิน ข้อมูลการติดต่อและการจัดทำโพยที่เชื่อมโยงกับคนในพรรคการเมืองอย่างชัดเจน พร้อมยืนยันว่าการพิจารณาคดีต้องมองภาพรวมขององค์ประกอบทั้งหมด “ให้เห็นช้างทั้งตัว” ไม่ใช่การแยกส่วนพิจารณา

 

 
 

ช่วงเย็นวันนี้ (15 กันยายน) สิทธิโชติได้ออกมาพบกับสื่อมวลชนที่สำนักงาน กกต. และตอบคำถามเกี่ยวกับการแถลงข่าวของ ณรงค์ กลั่นวารินทร์ ประธาน กกต. เมื่อวานนี้ (14 กันยายน) โดยระบุว่า ไม่ใช่ไม่พอใจ แต่ก่อนการแถลงข่าวได้มีการตกลงกันภายในแล้วว่า จะต้องชี้แจงมติในแต่ละข้อกล่าวหาให้ชัดเจนว่ามีมติเสียงข้างมากและเสียงข้างน้อยจำนวนเท่าใด โดยยึดรูปแบบการแถลงข่าวของศาลรัฐธรรมนูญเป็นแนวทาง เพื่อให้สังคมรับทราบว่ามติในหลายประเด็น ‘ไม่ได้เป็นเอกฉันท์’

 

“ในที่ประชุมพูดกันว่า ไม่ถึงขนาดต้องบอกชื่อว่าเสียงข้างมากหรือเสียงข้างน้อยเป็นใคร แต่ขอให้ชัดว่าในแต่ละข้อกล่าวหานั้น กกต. ลงมติเสียงข้างมากเป็นอย่างไร เราเคารพเสียงข้างมาก แล้วเสียงข้างน้อยมีกี่เสียง”

 

สิทธิโชติเน้นไปที่ข้อกล่าวหา 1 และ 2 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการกระทำของบุคคลในพรรคการเมือง กรรมการบริหารพรรค และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) โดยเปิดเผยว่า มติของ กกต. ไม่ได้เป็นเอกฉันท์ บุคคลสำคัญบางราย กกต. มีมติ 5 ต่อ 2 ให้ยกคำร้อง และบางรายมีมติ 6 ต่อ 1 ขณะที่กรรมการบริหารพรรคบางคนที่ไม่เกี่ยวข้องเลย ก็มีมติยกคำร้องเป็นเอกฉันท์

 

สิทธิโชติเปิดเผยว่า ตนเองและ ชาย นครชัย กกต. เป็นเสียงข้างน้อย 2 คน ที่มีความเห็นว่า พยานหลักฐานที่ปรากฏมีความน่าเชื่อถือเพียงพอ เนื่องจากการกระทำไม่ได้เกิดขึ้นเพียงจุดเดียว แต่กระจายไปทั่วประเทศ

 

ส่วนที่จับได้ไล่ทันปรากฏหลักฐานกระบวนการจัดทำโพยในโรงแรมหลายแห่งในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ภูเก็ต หนองบัวลำภู อุทัยธานี นครสวรรค์ และสุโขทัย ซึ่งสามารถยึดโพยได้จำนวน 12 โพย โดยผู้ที่ได้คะแนนสูงสุด 7 อันดับแรกล้วนอยู่ใน 12 หมายเลขที่ระบุไว้ในโพยดังกล่าว การกระทำนี้ถือเป็นการทุจริตการเลือกตั้งตามมาตรา 62 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. และเข้าข่ายความผิดอาญาตามมาตรา 77(1)

 

ฟากเสียงข้างน้อยยังตั้งข้อสังเกตว่า พื้นที่ที่พบการกระทำความผิดทั้งหมดมีความเชื่อมโยงกับพรรคการเมืองเพียงพรรคเดียว โดยผู้เกี่ยวข้องล้วนเป็นสมาชิกพรรคหรือมีความเกี่ยวพันกับพรรคดังกล่าว ข้อมูลนี้สอดคล้องกับคำให้การครั้งแรกของพยานที่ระบุว่า มีการจัดการประชุมพรรคเพื่อมอบหมายให้ สส. ในพื้นที่หรือบุคลากรของพรรคเป็นผู้ดำเนินการ

 

“ผมไม่ได้เชื่อว่าคำพูดคนจะมีน้ำหนักเชื่อถือหรือไม่ แต่ผมเชื่อถือว่าคำพูดของเขาได้รับการปฏิบัติและเกิดขึ้นจริงตามคำพูดหรือไม่ ถ้าพิสูจน์ได้จากพยานนี้ว่าเกิดขึ้นจริง เป็นไปตามคำของเขา ก็น่าเชื่อถือ”

 

เงื่อนงำการสื่อสาร เส้นทางการเงิน และการนัดพบหลังเลือกตั้ง

 

นอกจากนี้ พยานซึ่งเป็นเลขาธิการของ สส. และหน้าห้องรัฐมนตรี ที่ปัจจุบันได้รับเลือกเป็น สว. ได้ให้การว่า หลังจากการประกาศผล มีการนัดประชุม สว. กลุ่มดังกล่าวที่โรงแรมแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานครเมื่อวันที่ 21 เพื่อกำหนดตัวบุคคลที่จะดำรงตำแหน่งประธานและรองประธานวุฒิสภา

 

ในการประชุมดังกล่าว มีการยึดเครื่องมือสื่อสารของผู้เข้าร่วม และพบเห็นบุคคลสำคัญของพรรค รวมถึงประเด็นที่หัวหน้าพรรคอาจอยู่ในสถานที่เดียวกันแต่อยู่คนละห้อง ข้อมูลเหล่านี้ประกอบกับการตรวจพบการติดต่อทางโทรศัพท์ของรัฐมนตรีบางคนในช่วงเวลาการเลือกตั้ง ทำให้เสียงข้างน้อยเชื่อว่าเป็นการสนับสนุนให้เกิดการฮั้วในแต่ละจังหวัด

 

สำหรับประเด็นเส้นทางการเงิน สิทธิโชติเปิดเผยว่า ไม่พบเส้นทางการเงินที่ออกจากบัญชีของนักการเมืองโดยตรง แต่มักออกจากบุคคลรอบข้างที่เกี่ยวข้อง มีคำกล่าวอ้างจากพยานถึงการใช้เงินสดบริเวณชั้น 4 ของที่ทำการพรรค แต่ไม่มีพยานผู้เห็นเหตุการณ์

 

นอกจากนี้ ยังมีประเด็นเส้นทางการเงินของ สว. ตัวจริงจากจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งคณะอนุกรรมการไต่สวนชุดที่ 26 ตรวจพบว่ามีการโอนเงินไปยังจังหวัดสุราษฎร์ธานี แต่ กกต. เสียงข้างมากมีมติ 4 ต่อ 3 ไม่รับพิจารณาเส้นทางการเงินนี้ ทำให้กระบวนการตรวจสอบในประเด็นดังกล่าวต้องยุติลง แม้เสียงข้างน้อยจะเห็นว่ามีความผิดก็ตาม

 

ข้อพิรุธพยานกลับคำให้การและมุมมองแบบ “เห็นช้างทั้งตัว”

 

กรณีที่พยานรหัส 16/26 และพยานอีกหนึ่งปากชื่อ ‘ดิเรก’ ซึ่งเคยให้การสอดคล้องกัน ได้มายื่นหนังสือกลับคำให้การในภายหลัง โดยอ้างว่าโพยไม่มีอยู่จริงและกล่าวหาว่าคณะอนุกรรมการชุดที่ 26 เป็นผู้จัดทำโพยขึ้นมาเองนั้น สิทธิโชติมองว่าการกลับคำให้การมีความน่าสงสัยและอ้างเรื่องการถูกข่มขู่ได้ยาก เนื่องจากพยานบุคคลหนึ่งมีสถานะเป็นผู้มีบารมีและเป็น สส. ของพรรคการเมืองในขณะที่ให้การ

 

ส่วนพยานอีกบุคคลหนึ่งมีสถานะเป็นถึงพ่อตาของหัวหน้าพรรคการเมืองระดับสำคัญ นอกจากนี้ การยื่นหนังสือกลับคำให้การเกิดขึ้นในวันที่ 30 ตุลาคม 2568 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ทิ้งห่างจากการให้การครั้งแรกเป็นเวลานาน และเกิดขึ้นหลังจากมีการตั้งคณะอนุกรรมการวินิจฉัยชุดที่ 36 แล้ว

 

สิทธิโชติเน้นย้ำถึงวิธีการพิจารณาพยานหลักฐานว่า ต้องนำข้อเท็จจริงย่อยๆ ของแต่ละกลุ่มมาประกอบเข้าด้วยกันเพื่อวิเคราะห์ถึงที่มาและเบื้องหลัง เปรียบเสมือนการพิจารณาภาพ “ช้างทั้งตัว” ไม่ใช่การจับเพียงแค่งวงแล้วสรุป ซึ่งเป็นแนวทางเดียวกับที่ศาลรัฐธรรมนูญเคยใช้ในการวินิจฉัยคดีทางการเมือง

 

“ข้อพิรุธทั้งหลายทั้งปวงที่ฟังมานี้ เชื่อว่า เมื่อฟังประกอบกับทุกสิ่ง มองช้างทั้งตัวแล้ว เราจะรู้ว่าช้างตัวจริงอยู่ตรงนี้ ที่เหลือปลีกย่อยก็ผิดไป แต่ช้างทั้งตัวอยู่ตรงนี้ เมื่อประกอบร่างต้องเป็นอย่างงั้น ความเห็นเสียงข้างน้อยจึงเห็นควรว่าผิดตามข้อกล่าวหาที่ 1 และข้อกล่าวหาที่ 2 เพียงแต่ว่าท่านประธานอาจไม่มีตัวเลขในมือในเวลานั้น” สิทธิโชติกล่าว

 

สิทธิโชติยืนยันว่า เรื่องนี้ไม่ใช่การแบ่งฝักแบ่งฝ่ายภายใน กกต. แต่เป็นความเห็นไม่ตรงกันด้วยเพราะต่างคนต่างมีเหตุผล สำหรับเหตุผลของตนคือการหยิบเล็กหยิบน้อยการกระทำแต่ละกลุ่มนำมาวิเคราะห์รวมกัน เพื่อทำให้เห็นว่ามีเบื้องหลังที่มาอย่างไร คล้ายกับที่ศาลรัฐธรรมนูญเคยวินิจฉัยด้วยการหยิบเล็กหยิบน้อยแล้ววินิจฉัยว่าการกระทำของพรรคการเมืองหนึ่งเป็นการเซาะกร่อนบ่อนทำลาย

 

“เราก็เหมือนกัน หยิบเล็กหยิบน้อยมารวมกันเพื่อให้เห็นว่าช้างทั้งตัวเป็นอย่างไร ไม่ใช่แค่จับแค่งวง แล้วบอกว่าไม่ใช่ช้าง ซึ่งก็ถูกนั่นไม่ใช่ช้าง นั่นแค่งวง จับแค่หู แล้วบอกว่าไม่ใช่ช้าง เมื่อไหร่จับผสมกันได้หมดนั่นแหละคือช้าง” สิทธิโชติกล่าว

 

อำนาจของศาลฎีกาและการแก้ปัญหากระบวนการยุติธรรม

 

กระบวนการสืบสวนของคณะอนุกรรมการชุดที่ 26 มีความจำเป็นต้องดึงหน่วยงานภายนอก ทั้งกรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) และเจ้าหน้าที่ตำรวจระดับภาค เข้ามาร่วมดำเนินการ เนื่องจากกระบวนการสืบสวนในระดับอำเภอถูกตัดตอน ทำให้ไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ การบูรณาการข้อมูลจึงจำเป็นต่อการสืบสวนคดีระดับประเทศ

 

ปัจจุบันกระบวนการพิจารณาในชั้น กกต. ได้สิ้นสุดลงแล้ว และไม่สามารถเปลี่ยนแปลงมติ กกต. ได้ คดีจะเข้าสู่กระบวนการของศาลฎีกา โดยสิทธิโชติระบุว่า ศาลฎีกามีอำนาจในการเรียกดูพยานหลักฐานเพิ่มเติมในสำนวนคดีทั้งหมด รวมถึงผู้เสียหายหรือราษฎรสามารถเป็นโจทก์ยื่นคำร้องต่อศาลได้โดยตรง

 

“ก็เป็นดุลพินิจของศาลเพื่อให้บ้านเมืองนี้ไปได้ สุดแล้วแต่ศาลจะมองในมุมไหน ท่านมีอำนาจเยอะ” สิทธิโชติระบุ

 

กรณีคุณสมบัติ สว. และการตอบโต้ข้อกล่าวหา “กกต. สีน้ำเงิน”

 

สำหรับกรณี สว. ที่ลงสมัครไม่ตรงตามกลุ่มอาชีพ สิทธิโชติชี้แจงว่า ศาลฎีกาเคยวินิจฉัยเป็นบรรทัดฐานในกรณีผู้สมัครทำนาเกลือในกลุ่มเกษตรกรว่า หากผู้สมัครรับรองตนเองและผู้อำนวยการการเลือกระดับอำเภอตรวจสอบยอมรับ ถือว่าการรับสมัครถูกต้อง

 

เช่นเดียวกับกรณีผู้ค้าก๋วยเตี๋ยวและผู้ค้าหมูที่ กกต. เคยวินิจฉัยว่าสมัครถูกกลุ่ม เนื่องจากผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดได้ไต่สวนข้อเท็จจริงแล้ว หากพบประเด็นขาดคุณสมบัติในภายหลัง จะเป็นกระบวนการส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยให้พ้นจากตำแหน่ง

 

ในประเด็นเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่า กกต. ชุดนี้เป็น ‘กกต. สีน้ำเงิน’ สิทธิโชติชี้แจงว่า การลงมติขึ้นอยู่กับเหตุผลทางข้อกฎหมาย หากมติเสียงข้างมากเป็นประโยชน์กับฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง สังคมย่อมมองในมุมนั้นได้ แต่ขอให้พิจารณาจากเหตุผลในการวินิจฉัยของกรรมการแต่ละราย

The post เสียงข้างน้อยขอพูด ‘กกต. สิทธิโชติ’ เผยมติยกฟ้องคน ‘ภูมิใจไทย’ ไม่เอกฉันท์ ย้ำต้องมอง ‘ช้างทั้งตัว’ ไม่แยกส่วนหลักฐาน appeared first on THE STANDARD.

]]>