ไทยเข้าสู่ภาวะขาดดุลแฝด หลังดุลบัญชีเดินสะพัดในเม.ย. ติดลบหนักสุดเป็นประวัติการณ์ถึง 7.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ด้านแบงก์ชาติมองว่า ภาวะขาดดุลแฝดจะเกิดขึ้นแค่ชั่วคราว ไม่ใช่ปัญหาเชิงโครงสร้าง แต่จะจับตาใกล้ชิด ขณะที่ ดร.พิพัฒน์ KKP กังวลว่า ภาวะดังกล่าวอาจไม่ใช่แค่เรื่องตัวเลขติดลบชั่วคราว แต่อาจจะเป็น ‘จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ’ (Structural Shift) ที่ทำให้ไทยเสี่ยงสูญสถานะ ‘Safe Haven’ และทำให้เงินบาทเสี่ยงขาดเกราะกำบัง

วันนี้ (29 พฤษภาคม) ชญาวดี ชัยอนันต์ ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายองค์กรสัมพันธ์ และโฆษกธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า ดุลบัญชีเดินสะพัด (Current Account) ในเมษายน ขาดดุลอยู่ที่ 7.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งนับเป็นการขาดดุลหนักสุดเป็นประวัติการณ์ โดยทำลายสถิติเดิมเมื่อเดือนเมษายนปี 2556 ที่เคยติดลบ 4.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

เปิดสาเหตุ ไทยขาดดุลบัญชีเดินสะพัดหนักสุดเป็นประวัติการณ์ในเม.ย. 2569

สำหรับสาเหตุการขาดดุลบัญชีเดินสะพัดในเดือนที่ผ่านมา ชญาวดีอธิบายว่า มาจากการดุลการค้าเป็นสำคัญ ตามการนำเข้าที่เร่งขึ้นมาก ทั้งด้านราคา (Price) และปริมาณ (Quantity) โดยเฉพาะการนำเข้าน้ำมันเพื่อสะสมเป็นน้ำมันสำรอง และการนำเข้าชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่เร่งตัวขึ้นด้วย

นอกจากนี้ การขาดดุลบัญชีเดินสะพัดในเดือนที่ผ่านมายังมาจากการขาดดุลบริการ รายได้ และเงินโอน ซึ่งได้รับผลกระทบจากรายรับภาคการท่องเที่ยวที่ลดลงจากปัจจัยทางฤดูกาล และผลกระทบของสงครามในตะวันออกกลาง

ทั้งนี้ ดุลบัญชีเดินสะพัด (Current Account Balance) คือ ดุลบัญชีที่แสดงเงินที่ไหลเข้าออกประเทศนั้นๆ หรือผลรวมสุทธิของดุลการค้า ดุลบริการ (เช่นค่าท่องเที่ยว ค่าบริการและค่าใช้จ่ายอื่น ๆ) รายได้ปฐมภูมิ (เช่น ผลตอบแทนการจ้างงาน และรายได้จากการลงทุน) และรายได้ทุติยภูมิ (เช่น เงินโอน)

เศรษฐกิจไทยเผชิญ ‘ภาวะขาดดุลแฝด’ แต่อะไรคือภาวะ Dual Deficit?

การขาดดุลบัญชีเดินสะพัดในเดือนที่ผ่านมาทำให้เศรษฐกิจไทยเข้าสู่ ‘ภาวะขาดดุลแฝด’ (Dual Deficit) ซึ่งหมายถึง การขาดดุลบัญชีเดินสะพัด ‘ควบคู่’ กับการขาดดุลงบประมาณ

โดยสำหรับดุลงบประมาณไทย รัฐบาลไทยได้ทำนโยบายการคลังแบบขาดดุล (Deficit Fiscal Policy) หรือตั้งงบประมาณรายจ่ายสูงกว่ารายได้ที่จัดเก็บได้ มาตั้งแต่ปี 2550 หรือเป็นระยะเวลาราว 20 ปีแล้ว

ตามข้อมูลของกระทรวงการคลังล่าสุด ระบุว่า ดุลเงินงบประมาณ (Budgetary Balance) ในช่วง 7 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2569 (ตุลาคม 2568 – เมษายน 2569) ขาดดุลอยู่ที่ 1,046,653 ล้านบาท ขาดดุลหนักขึ้น 10% เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันในปีก่อนหน้า

แบงก์ชาติมองไทย ‘ขาดดุลแฝด’ แค่ชั่วคราว ไม่ใช่ปัญหาเชิงโครงสร้าง

ชญาวดีกล่าวต่อว่า ภาวะการขาดดุลแฝด (Dual Deficit) ในขณะนี้ยังไม่ใช่สิ่งที่น่ากังวลมากนัก เนื่องจากมองว่า เป็นเพียงสถานการณ์ชั่วคราวเท่านั้น และยังไม่ใช่ปัญหาเชิงโครงสร้าง โดยไทยเคยเจอเหตุการณ์ลักษณะนี้มาก่อนแล้ว โดยเฉพาะในช่วงที่ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้น

ชญาวดีระบุเพิ่มเติมว่า สถานการณ์นี้จะน่ากังวลก็ต่อเมื่อการขาดดุลแฝดที่ ‘ค้างอยู่เป็นเวลานาน’ หรือแปลว่าโครงสร้างเศรษฐกิจบางจุดได้เปลี่ยนแปลงไปเลย เช่น รายรับจากการท่องเที่ยวลดลงอย่างต่อเนื่อง หรือประเทศไม่สามารถลดการนำเข้าลงได้

อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบัน ธปท.คาดว่า ดุลบัญชีเดินสะพัดจะไม่ขาดดุลค้างไว้นาน และจะทยอยปรับลดลงเมื่อสถานการณ์สงครามคลี่คลาย การนำเข้าน้ำมันลดลง และนักท่องเที่ยวกลับมาเดินทางตามปกติ

สำหรับการขาดดุลการคลัง ชญาวดีอธิบายว่า การขาดดุลการคลังประเทศไทยขาดดุลมาสักระยะแล้ว ส่วนหนึ่งมาจากมาตรการกระตุ้นหรือพยุงเศรษฐกิจของรัฐบาลในช่วงวิกฤตหลายครั้ง

ส่วนสถานการณ์ที่ค่าเงินบาทมีความผันผวนสูง ซึ่งบางช่วงมีการอ่อนค่าและบางช่วงก็แข็งค่านั้น ชญาวดีมองว่า ทิศทางของค่าเงินในขณะนี้เป็นการสะท้อนถึงความไม่แน่นอนของสถานการณ์โลกมากกว่า และยังไม่ได้เป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง ที่เป็นผลพวงโดยตรงจากการขาดดุลแฝด และธปท.ยังจะติดตามดูต่อไป

ทั้งนี้อัตราแลกเปลี่ยนเงินบาทเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ ในเม.ย. และ พ.ค. 69 เคลื่อนไหวผันผวน ตามพัฒนาการของสงครามตะวันออกกลางที่ยังมีความไม่แน่นอน ด้านดัชนีค่าเงินบาท (NEER) ในเดือน เม.ย. และ พ.ค. 69 เฉลี่ยลดลงเล็กน้อย

‘พิพัฒน์’ เตือนไทยเสี่ยงเสียสถานะ ‘Safe Haven’ บาทเสี่ยงขาดเกราะกำบัง

ก่อนหน้านี้ ดร.พิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ กลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร (KKP) ได้โพสต์ผ่าน Facebook เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคมที่ผ่านมา โดยตั้งข้อสังเกตว่า ไทยเราอาจจะกำลังก้าวเข้าสู่ยุค ‘ขาดดุลบัญชีเดินสะพัด’ แล้วอาจทำให้การเกินดุลสะพัด ซึ่งเป็นเสมือนเกราะทองคำที่เคยค้ำจุนเงินบาทมาหลายปีกำลังบางลงเรื่อย ๆ

“ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ไม่ว่าเศรษฐกิจบ้านเราจะลุ่ม ๆ ดอน ๆ แค่ไหน แต่ เงินบาทของเรามักจะแข็งค่า อึด ถึก ทน กว่าเพื่อนบ้านเสมอ? ส่วนหนึ่งก็เพราะเราได้รับการซัพพอร์ตอย่างดีจาก Current Account Surplus หรือการเกินดุลบัญชีเดินสะพัด ที่ทำหน้าที่เหมือนเกราะทองคำคอยปกป้องประเทศอยู่ เวลาโลกมีปัญหาเงินไหลกลับ คนอื่นเขาแย่ แต่เงินบาทเรายังหล่อๆ แข็งปั๋ง เพราะมีลมใต้ปีกคอยหนุนอยู่ตลอด แต่หลังโควิดมา เราก็ไม่ได้เกินดุลบัญชีเดินสะพัดแบบเดิม”

ดร.พิพัฒน์ ยังเตือนว่า ภาวะ Dual Deficit อาจทำให้ไทยเสี่ยงสูญเสียสถานะ ‘Safe Haven’ และภาวะเช่นนี้อาจส่งผลกระทบต่อเงินทุนเคลื่อนย้ายและค่าเงินบาท

“เงินทุนเคลื่อนย้ายง่ายขึ้น (Capital Outflow) เม็ดเงินต่างชาติในตลาดหุ้นและตลาดบอนด์ไทยอาจจะไหลออกง่ายขึ้น เพราะความเสี่ยงประเทศสูงขึ้น และเงินบาทอ่อนค่าเชิงโครงสร้าง จากที่เคยแข็งค่ามาหลายปี เงินบาทอาจจะกลายเป็นสกุลเงินที่อ่อนค่าง่ายและผันผวนสูงขึ้นกว่าเดิม”

“ในโลกของการลงทุน ประเทศที่มี Dual Deficit คือประเทศที่ ‘ข้างในก็ถังแตก’ (รัฐบาลเงินไม่พอ) ข้างนอกก็หาเงินเข้าบ้านไม่ได้ (ต้องพึ่งพาเงินคนอื่น) ซึ่งนี่คือสัญญาณอันตรายของกลุ่มประเทศเกิดใหม่ (Emerging Markets) จากเดิมที่ Global Investors เคยภูมิใจและมองไทยเป็นหลุมหลบภัย (Safe Haven) ที่เงินบาทแข็งแกร่งเพราะมีเกราะเกินดุลค้ำอยู่ หลังจากนี้มุมมองอาจจะพลิกจากหน้ามือเป็นหลังมือ” ดร.พิพัฒน์กล่าว

ดร.พิพัฒน์เตือนอีกว่า หาก Dual Deficit ไม่ใช่แค่เรื่องตัวเลขติดลบชั่วคราว มันอาจจะเป็น ‘จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ’ (Structural Shift) ที่กำลังจะเปลี่ยนสถานะของประเทศไทยในสายตาชาวโลก การทำนโยบายการเงิน และนโยบายการคลังอาจจะต้องให้ความสำคัญกับประเด็นเสถียรภาพมากยิ่งขึ้นกว่าเดิม

“จริงอยู่ว่าค่าเงินที่อาจจะอ่อนค่าอาจจะช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขันด้านราคา แต่ถ้าเครื่องยนต์เศรษฐกิจไทยยังหน้าตาเหมือนเดิม ไม่เร่งปรับปรุงความสามารถในการแข่งขัน และปรับสู่เทคโนโลยีที่สร้างมูลค่าเพิ่มได้จริง เสถียรภาพของเศรษฐกิจอาจจะกลายมาเป็นประเด็นสำคัญของเศรษฐกิจไทยก็ได้” ดร.พิพัฒน์ทิ้งท้าย

ภาพ: DG-Studio /Shutterstock

The post ไทยเข้าสู่ภาวะ ‘ขาดดุลแฝด’ น่ากังวลแค่ไหน? หลังดุลบัญชีเดินสะพัดเม.ย. ติดลบหนักสุดเป็นประวัติการณ์! appeared first on THE STANDARD.