ประเทศไทยเป็นที่ตั้งของอุตสาหกรรมบริการทางเพศขนาดใหญ่ ซึ่งแม้จะผิดกฎหมายภายใต้กฎหมายปัจจุบัน แต่ก็มีการประเมินว่ามีผู้คนกว่า 3 แสนคนที่ทำงานเป็น Sex Worker ซึ่งจัดอยู่ในอันดับ 8 ของโลก และมีมูลค่ากว่า 6.4 พันล้านดอลลาร์ หรือ 2.16 แสนล้านบาทต่อปี

อุตสาหกรรมนี้ได้รับการยอมรับว่าเป็นส่วนหนึ่งของ ‘เศรษฐกิจสีเทา’ ซึ่งหมายถึงกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่ไม่ได้รับการยอมรับหรือควบคุมอย่างเป็นทางการโดยรัฐบาล การขาดการยอมรับและข้อบังคับนี้ทำให้ Sex Worker ไม่มีสิทธิหรือการคุ้มครองทางกฎหมายมากนัก

ข่าวที่เกี่ยวข้อง:

• รองโฆษกไทยสร้างไทย ดัน ‘Sex Worker ถูกกฎหมาย’ เปิดรายได้ OnlyFans สูงถึง 6 หลัก ขอสังคมไทยหยุดหลอกตัวเอง
• เครือข่ายแรงงานภาคเหนือ จัดแฟชั่นโชว์ ‘Sex Worker’ ครั้งแรกของประเทศ แสดงออกเชิงสัญญะ หวังเลิกเป็นอาชีพใต้ดิน
• กสม. เผยคนรุ่นใหม่ส่วนใหญ่หนุนดัน Sex Worker ถูกกฎหมาย การสมรสเท่าเทียม และทำแท้งเสรี

ภายใต้กฎหมายปัจจุบันซึ่งร่างขึ้นในปี 2539 การค้าประเวณีถือเป็นสิ่งผิดกฎหมาย แต่เมื่อเร็วๆ นี้มีความพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงโดย Empower Foundation ซึ่งสนับสนุนสิทธิของผู้ให้บริการทางเพศ ได้ร่วมมือกับพรรคการเมืองเพื่อให้พวกเขาสนับสนุนกฎหมายใหม่ 

กฎหมายที่เสนอนี้จะลดทอนอาชญากรรม และให้ความคุ้มครองทางกฎหมายและสิทธิแก่ Sex Worker มากขึ้น

Nikkei Asia รายงานว่า ผู้หญิงคนหนึ่งชื่อ ทันตา เลาวิลาวัณยกุล ซึ่งขายบริการทางเพศมากว่า 20 ปี เป็นหนึ่งในผู้ที่สนับสนุนให้เกิดการเปลี่ยนแปลง เธอแสดงความมองโลกในแง่ดีเกี่ยวกับศักยภาพของการปฏิรูป โดยระบุว่าพรรคการเมืองทั้งหมดที่พวกเขาติดต่อมาเห็นพ้องต้องกันว่าควรยกเลิกกฎหมายนี้ หากประสบความสำเร็จ นี่หมายความว่าผู้ให้บริการทางเพศสามารถดำเนินธุรกิจได้โดยไม่ต้องกลัวว่าจะถูกตำรวจจับหรือคุกคาม

แม้แต่เจ้าหน้าที่ของรัฐก็ดูเหมือนจะมีส่วนรู้เห็นกับการเปลี่ยนแปลงนี้ จินตนา จันทร์บำรุง ซึ่งทำงานในกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กล่าวว่า พวกเขาต้องการเสนอกฎหมายใหม่ต่อรัฐบาลที่เข้ามา กฎหมายเดิมจะเกี่ยวกับการลงโทษผู้ให้บริการทางเพศ แต่กฎหมายใหม่จะเกี่ยวกับการคุ้มครองพวกเขา

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกคนที่เชื่อมั่นว่าการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้จะเกิดขึ้นจริง ชูวิทย์ กมลวิศิษฎ์ อดีตเจ้าของอาบอบนวดหลายแห่ง เชื่อว่าระบบปัจจุบันที่ปล่อยให้มีการคอร์รัปชันและติดสินบนจะดำเนินต่อไป เพราะเอื้อประโยชน์ต่อบุคคลบางกลุ่ม

ผู้ให้บริการทางเพศอย่าง ใหม่ จันตา หวังว่าคนอื่นๆ ในสังคมไทยจะเห็นอกเห็นใจต่อชะตากรรมของคนเช่นเธอมากขึ้น ปัจจุบันเธออายุ 30 ปีและทำงานในอุตสาหกรรมนี้มานานนับสิบปี และสนับสนุนอย่างยิ่งต่อการเปลี่ยนแปลงที่พวกเขาเรียกร้อง

“ฉันต้องการให้สังคมตระหนักถึงคุณค่าความเป็นมนุษย์ของผู้ให้บริการทางเพศ” เธอกล่าว “เราควรได้รับการยอมรับในฐานะพนักงานทั่วไปและสามารถทำงานได้อย่างถูกกฎหมาย”

ภาพ: Jonas Gratzer / LightRocket via Getty Images

อ้างอิง: 

• https://asia.nikkei.com/Politics/Thai-election/Thailand-s-sex-workers-hope-election-will-change-their-lives

The post Sex Worker ในไทยคาดหวังให้ ‘รัฐบาลชุดใหม่’ ผลักดันให้เป็นอาชีพที่ถูกกฎหมาย ท่ามกลางอุตสาหกรรมบริการทางเพศมูลค่ากว่า 2.16 แสนล้านบาท appeared first on THE STANDARD.

วันนี้ (19 มีนาคม) ทวีชัย วงศ์ไพโรจน์กุล รองโฆษกพรรคไทยสร้างไทย ชวนสังคมทบทวนการมีอยู่ของผู้ให้บริการทางเพศ หรือ Sex Worker รวมถึงผู้ผลิตสินค้าและให้บริการความบันเทิงทางเพศ อย่าง Sex Toy และ Sex Creator โดยเสนอให้แก้ไขกฎหมายเพื่อผู้ให้บริการทางเพศไม่ต้องหลบซ่อน อยู่ในสถานะที่สามารถแจ้งความกับตำรวจได้อย่างเปิดเผยเมื่อถูกละเมิดสิทธิ โดยไม่ต้องหวาดกลัวโทษทางอาญา ซึ่งเชื่อว่าจะช่วยลดปัญหาอาชญากรรมและการค้ามนุษย์ได้จริง พร้อมย้ำด้วยว่า “การกำหนดให้สินค้าและบริการทางเพศเป็นเรื่องต้องกำจัดทิ้ง ซุกซ่อน ปกปิด แทนที่จะควบคุม จัดระเบียบ ไม่ทำให้สังคมก้าวไปข้างหน้าได้”   

ทวีชัยกล่าวถึงปัญหาจากการตีความและใช้ตัวบทกฎหมายต่างๆ ในเรื่องเพศ เช่น พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ศุลกากร พ.ศ. 2560 รวมถึงประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 287 ที่ว่าด้วยการนำเข้า เผยแพร่ ประกอบการค้าหรือมีส่วนเกี่ยวข้องกับสิ่งลามกอนาจาร ที่ตีความ ‘Sex Toy’ ให้เป็นวัตถุลามก อนาจาร ซึ่งขัดขวางประชาชนไม่ให้เข้าถึงสินค้าทางเพศที่ปลอดภัย มีคุณภาพ เป็นปัญหาให้ประชาชนลักลอบนำเข้าสินค้าเถื่อนอันตราย เสนอแนวทางปรับนิยามใหม่ จากวัตถุลามกอนาจาร สู่สินค้าควบคุมภายใต้รัฐกำกับดูแล ให้มีการนำเข้า ผลิตซื้อขายได้ภายใต้การขอใบอนุญาต จำกัดอายุผู้ซื้อ กำหนดพื้นที่ขาย จึงขอเชิญชวนสาธารณสุขตรวจสอบคุณภาพให้ความรู้เรื่องสุขอนามัยและการใช้งาน มองไทยมีศักยภาพผลักดันวัสดุในประเทศผลิต Sex Toy ส่งออก แนะรัฐต้องเอื้อให้มนุษย์มีความสุขโดยไม่รู้สึกเป็นผู้ร้าย 

ขณะที่ในส่วนของผู้ผลิตสื่อบันเทิงทางเพศ Sex Creator ซึ่งก่อนหน้านี้ ทวีชัยได้ให้ความเห็นในกรณีพนักงานบริษัทเอกชนถูกไล่ออกหลังจากนายจ้างรู้ว่าเคยทำคลิปแนว OnlyFans จึงขอเรียกร้องให้สังคมยุติการตีตรา เลือกปฏิบัติ ซึ่งเป็นอีกทางเลือกที่ประชาชนใช้สร้างรายได้ บริการจัดการความเสี่ยงบนเนื้อตัวร่างกายของตัวเองผ่านกล้อง ในขณะที่ Sex Worker ต้องออกไปเจอกับความเสี่ยงข้างนอกในรูปแบบอาชญากรรม ความรุนแรงต่างๆ มากมาย ซึ่งมีทั้งผู้ที่ถูกบังคับล่อลวงเข้ามาทำงาน ผู้ที่ไร้ทางเลือก รวมถึงบุคคลที่สมัครใจ ปัญหาจึงไม่ใช่อยู่ที่ว่าผิดถูกกฎหมายอย่างไร แต่จะทำอย่างไรให้บุคคลเหล่านี้ได้รับการคุ้มครอง ปกป้องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และมีสิทธิในการประกอบอาชีพเช่นอาชีพอื่นๆ 

ทวีชัยยังได้ตั้งคำถามไปยังรัฐบาลว่า จะทำอย่างไรที่จะสร้างโอกาสและทางเลือกให้ประชาชนแทนการออกกฎหมายต่อต้าน โดยไม่ลืมความสำคัญคือ ต้องยุติการตีตรา Sex Worker ว่าเป็นอาชีพบ่อนทำลายศีลธรรม ผิดกฎหมาย รณรงค์ปฏิบัติกับ Sex Worker ในความเป็นมนุษย์โดยเสมอหน้า ไม่ใช่เพียงแรงงานไร้ใบหน้าที่มีผลประโยชน์เพียงให้ตำรวจได้เรียกเก็บส่วย เป็นแหล่งฟอกเงินผิดกฎหมายเท่านั้น

The post ไทยสร้างไทย ชวนสังคมหยุดตีตราอาชีพ ‘Sex Worker’ ชี้หนีความจริงไม่ได้ แต่ออกแบบกติกาได้ appeared first on THE STANDARD.

ประเด็นของการผลักดันให้อาชีพการขายบริการทางเพศ หรือที่เรียกกันทั่วไปว่าโสเภณี เป็นสิ่งที่ถูกกฎหมายมีมานานพอสมควร

ตลอดระยะเวลาของการผลักดันนี้มีทั้งกลุ่มคนที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย กลายเป็นเรื่องที่ถกเถียงกันในสังที่ยังไม่มีข้อยุติ

ล่าสุดเรื่องดังกล่าวถูกหยิบยกมาพูดกันถึงอีกครั้ง ในงานเสวนา ‘สังคมไทยควรมีโสเภณีถูกต้องตามกฎหมายแน่หรือ?’ ซึ่งจัดขึ้นที่คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ท่าพระจันทร์) วันที่ 28 สิงหาคม 2561

ประเด็นสำคัญในงานสัมมนาครั้งนี้ว่าด้วยเรื่องของอาชีพการขายบริการทางเพศ ถ้าหากถูกลงทะเบียนให้เป็นหนึ่งในอาชีพที่ถูกกฎหมายขึ้นมาจริงๆ จะมีการควบคุมหรือดูแลสิ่งเหล่านี้ให้อยู่ในกรอบได้อย่างไร

ภายในงานได้มีการหยิบยกกรณีตัวอย่างในหลายประเทศ ไม่ว่าจะเป็นประเทศเบลเยียม เยอรมนี รวมไปถึงฝรั่งเศส ที่เปิดให้การค้าบริการทางเพศเป็นเรื่องถูกกฎหมายภายในประเทศมานานถึง 116 ปี

สังคมไทยกับเมืองโสเภณี

ผศ.ดร.มาตาลักษณ์ ออรุ่งโรจน์ อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้พูดถึงประเด็นตัวอย่างจากต่างประเทศว่า หลายๆ ประเทศมองในเรื่องสิทธิเสรีภาพของอาชีพนี้ว่าเป็นเรื่องสำคัญ การเปิดให้มีกฎหมายที่ควบคุมอาชีพขายบริการทางเพศเป็นการคุ้มครองทั้งผู้ให้บริการและตัวของผู้เข้าใช้บริการเอง โดยสถานบริการต่างๆ จะถูกแบ่งโซนไว้อย่างชัดเจน รวมถึงการตรวจโรคที่มีอยู่ในสถานบริการนั้นๆ

จะเห็นได้ว่าในต่างประเทศนั้นถึงแม้ว่าจะมีการทำให้การค้าบริการทางเพศเป็นเรื่องที่ถูกกฎหมาย แต่สถานประกอบการประเภทนี้ก็ยังคงต้องอยู่ภายใต้การดูแลจากรัฐอย่างเข้มงวด ถูกจับตามองมากกว่าอาชีพอื่นๆ

ผศ.ดร.มาตาลักษณ์กล่าวอีกว่าหากมองในแง่ของความเป็นไปได้ที่ประเทศไทยจะเปิดให้อาชีพค้าบริการทางเพศถูกกฎหมายนั้นเป็นเรื่องที่ยากพอตัว ซึ่งหลายภาคส่วนก็ยังมองว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ที่อาจส่งผลถึงภาพลักษณ์ของประเทศไทยเอง เพราะอาชีพนี้เป็นสิ่งที่ผิดกฎหมายและขัดกับหลักศีลธรรมของไทยเป็นอย่างมาก

แต่ถึงอย่างนั้นเมื่อประมาณ 2 ปีที่แล้ว เว็บไซต์ Mirror สื่อของอังกฤษ นำเสนอรายงานข่าวที่น่าตกใจของชาวไทยว่าพัทยามีผู้หญิงขายบริการทางเพศมากถึง 2.7 หมื่นคน และ 1 ใน 5 ของผู้หญิงเหล่านี้อาศัยอยู่อย่างถาวรในเมืองพัทยา

แต่จากการรายงานข่าวดังกล่าวดูเหมือนจะมีความย้อนแย้งในสิ่งที่คนไทยมองอยู่ว่าเป็นเรื่องผิดกฎหมายและขัดหลักศีลธรรม เพราะรัฐไทยบางส่วนไม่ยอมรับข้อเท็จจริงนี้

กฎหมาย ศีลธรรม เสรีภาพของไทยในอาชีพโสเภณี

ผศ.ดร.มาตาลักษณ์ยังชี้ให้เห็นถึงมุมมองของคนในสังคมโลกเกี่ยวกับการมองอาชีพขายบริการทางเพศ ซึ่งปัญหาหนึ่งคือการมองว่าอาชีพนี้เป็นเรื่องของอาชญากรรมหรือไม่ เพราะหากเรามองว่าสิ่งนี้ไม่เป็นอาชญากรรมก็ไม่ควรไปลงโทษผู้ประกอบอาชีพนี้

แต่โจทย์วันนี้สังคมไทยยังมองว่าอาชีพโสเภณีเป็นสิ่งผิดกฎหมาย

ขณะที่ทัศนคติของผู้คนในสังคมกับคำว่าโสเภณี เมื่อใช้ไปเรื่อยๆ กลับถูกตีตราให้เกิดภาพในเชิงลบด้วยวัฒนธรรมของภาษา จนทำให้คำนั้นมีลักษณะเป็นลบในสังคมด้วย อย่างคำว่า ผู้ชายขายน้ำ ในปัจจุบันก็กลายเป็นการตีความไปที่ภาพเชิงลบในแง่การขายบริการทางเพศ

ด้านทัศนคติในมุมมองของศีลธรรมนั้นยังคงถกเถียงกันว่าสิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องที่ผิดศีลธรรมหรือไม่ ซึ่งคำตอบมีอยู่ 2 ทางหลักๆ คำตอบแรกคือมองว่าขัดกับความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน

ที่ผ่านมาทุกประเทศเถียงกันว่าผิดต่อศีลธรรมไหม ประเทศไทยมองว่าขัดต่อศีลธรรมอันดีและความสงบเรียบร้อย ขณะที่บางประเทศมองเป็นเรื่องเสรีภาพในการประกอบอาชีพ

แต่บริบทสังคมไทยก็ถูกตั้งคำถามว่าพร้อมหรือยังที่จะมองอาชีพนี้ว่าไม่ใช่สิ่งชั่วร้าย เพราะปัญหาในเชิงกฎหมายอื่นๆ ก็มีตามมา เช่น กรณีกฎหมายครอบครัว ถ้าเรามีคู่หมั้นและพบว่าคู่หมั้นประกอบอาชีพนี้จะเป็นเหตุให้บอกเลิกไหม แล้วถือว่าชั่วไหม เมื่อกฎหมายไทยบอกว่าสิ่งนี้ผิด

ขณะที่คำตอบที่สองมีหลายกลุ่มประเทศได้ลองทำแล้ว นั่นคือการค้าประเวณีไม่ใช่เรื่องทางศีลธรรม แต่เป็นสิ่งที่ว่าด้วยเรื่องสิทธิเสรีภาพ แต่ก็เป็นกรอบความเสรีส่วนหนึ่ง ไม่ใช่ความเป็นเสรีที่เต็มร้อยเปอร์เซ็นต์

ที่ผ่านมามักบอกว่าผู้ที่ต้องการทำงานแบบนี้คือพวกที่ถีบตัวเองออกจากความยากจน ไม่มีทางเลือก และไม่ต้องลงทุน ใช้แต่เนื้อตัวร่างกาย แต่การค้าประเวณีในปัจจุบันพบข้อมูลจากงานวิจัยว่าไม่ได้มาจากความยากจน แต่เป็นเรื่องของการเลือกที่จะทำเองมากกว่า บางคนที่อยู่ในสถานะทางเศรษฐกิจที่ร่ำรวยก็ทำ

อย่างไรก็ตาม เมื่อพูดถึงเรื่องค้าประเวณี แต่ก่อนเรามักจะพูดถึงกลุ่มผู้หญิงเท่านั้น ปัจจุบันข้อมูลสถิติต่างๆ เปลี่ยนไปแล้ว มีทั้งชาย หญิง และกลุ่มความหลากหลายทางเพศ

โจทย์ใหญ่ที่ตามมาคือทำอย่างไรที่จะไม่เลือกปฏิบัติต่อกลุ่มคนในเพศต่างๆ หากมีโอกาสที่จะทำให้เรื่องเหล่านี้ถูกกฎหมาย

ประเด็นต่อมา เมื่อมองไปที่ปัญหาด้านสุขภาวะแล้ว โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เป็นเรื่องหนึ่งที่ผู้คนมักตัดสินคนประกอบอาชีพนี้ เพราะเป็นความสัมพันธ์แบบมากหน้าหลายตา ซึ่งการขึ้นทะเบียนทำให้การคุ้มครองตรวจสอบทำได้ดีขึ้น คือมีการบังคับให้ไปตรวจสุขภาพ

ยังเป็นคำถามอีกเช่นเดียวกันว่าในที่สุดแล้วปัญหาการค้าประเวณีที่มองว่าเป็นเรื่องอาชญากรรมนั้น อันไหนแก้ปัญหาได้ดีกว่ากัน ระหว่างการทำให้เป็นสิ่งผิดกฎหมาย หรือยอมรับให้ถูกกฎหมายเพื่อเปิดทางให้รัฐเข้าไปจัดการแบบที่กล่าวมา

ภาพประกอบเพื่อให้เข้าใจบรรยากาศสถานท่องเที่ยวยามราตรี

ลองถามตัวเองดูว่ามองอาชีพนี้อย่างไร

จากบันทึกความเห็นของคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย สถานการณ์การค้ามนุษย์ โดยเฉพาะการค้าประเวณีหญิงในประเทศไทย ส่วนใหญ่เป็นรูปแบบการนำผู้หญิงและเด็กเข้าสู่บริการทางเพศ มีการพัฒนารูปแบบให้ซับซ้อนมากขึ้นตามการเติบโตด้านเทคโนโลยีและสถานการณ์บ้านเมืองจนเกิดเครือข่ายธุรกิจผิดกฎหมายที่มีความสลับซับซ้อน และพัฒนาไปสู่องค์กรอาชญากรรมข้ามชาติที่นับวันปัญหานี้จะทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จึงมีการเสนอแก้ไขปรับปรุงกฎหมายเพื่อคุ้มครองการเกิดขึ้นของปัญหาเหล่านี้มาโดยตลอด

ปัญหาของการขายบริการทางเพศไม่ใช่แค่คนไทย แต่มีคนอีกหลายชาติมุ่งหน้ามาที่ประเทศนี้เพื่อทำงานอย่างว่าด้วยรายได้และค่าเงินที่มากกว่า ปัญหาอื่นๆ จึงตามมา อาทิ การลักลอบเข้าเมือง เป็นต้น

ขณะที่การนำเสนอข้อมูลของสื่อมวลชนเองก็มีสิ่งที่ต้องทำความเข้าใจว่าต้องการสื่อสารข้อเท็จจริงเพื่อเปลี่ยนแปลงสังคม ตั้งคำถาม หรือชี้ช่องให้เห็นถูกผิดมากแค่ไหน เพราะต้องยอมรับว่าสื่อเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการทำความเข้าใจถึงประเด็นเหล่านี้เป็นอย่างมาก มีความละเอียดอ่อนทั้งต่อบริบทสังคมและขอบข่ายของความเข้าใจต่องานเหล่านี้

สุดท้ายแล้ว เรื่องนี้เป็นสิ่งที่เราต้องมององค์ประกอบรอบข้างอีกหลายอย่าง

แต่ในฐานะคนไทย ลองถามตัวเองดูว่าเรามองอาชีพนี้อย่างไร

แล้วถ้าวันหนึ่งกฎหมายให้การค้าบริการทางเพศเป็นอาชีพที่ถูกกฎหมาย ทัศนคติของคนไทยจะเปลี่ยนตามได้หรือไม่

นี่อาจถึงเวลาแล้วที่สังคมไทยจะต้องขบคิดใคร่ครวญถึงโจทย์นี้อย่างจริงจัง

เพื่อหาคำตอบรวมถึงทางออกที่ดีที่สุดให้แก่ ‘อาชีพพิเศษ’ ที่อยู่คู่กับสังคมไทยมาอย่างยาวนาน

ภาพประกอบ: Nisakorn Rittapai

พิสูจน์อักษร: ภาสิณี เพิ่มพันธุ์พงศ์

The post สังคมไทยควรมีโสเภณีถูกต้องตามกฎหมายแน่หรือ appeared first on THE STANDARD.