×

สุริยุปราคาเต็มดวงครั้งแรกของผม

23.08.2017
  • LOADING...

HIGHLIGHTS

4 Mins read
  • รัฐออริกอน เป็นสถานที่แรกที่จะเกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวง ซึ่งการบังอย่างสมบูรณ์จะเกิดขึ้นในช่วงเวลา 10 โมงเช้า แม้ว่าที่นี่จะไม่ใช่สถานที่ที่การบังอย่างสมบูรณ์จะเกิดนานที่สุด แต่ก็เกิดนานราวๆ 2 นาที ซึ่งมากพอจะสังเกตการณ์ได้
  • นักดาราศาสตร์พูดตรงกันว่า สุริยุปราคาเต็มดวงนั้นแตกต่างจากสุริยุปราคาบางส่วนอย่างมาก คนที่เห็นสุริยุปราคาบางส่วนเหมือนการชมอุปรากรจากนอกโรงมหรสพ บางคนเปรียบว่าสุริยุปราคาบางส่วนนั้น ไม่ว่าการบังจะเกิดขึ้นมากแค่ไหนก็ไม่มีอะไรที่เหมือนกับสุริยุปราคาเต็มดวง
  • วินาทีที่ดวงอาทิตย์ถูกดวงจันทร์บังจนมิด ทำให้นึกออกว่าในอดีตกาลก่อนคริสตกาลนับร้อยปี เหตุใดสุริยุปราคาเต็มดวงเคยทำให้สงครามหยุดได้ เพราะความเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นกับวัตถุบนท้องฟ้าที่เราเห็นอยู่ทุกวัน และทำให้เราเห็นว่ามันไม่ยิ่งใหญ่เหมือนเดิม

     ‘สุริยุปราคาเต็มดวงจะเกิดขึ้นในวันที่ 21 สิงหาคม 2560 ที่แผ่นดินใหญ่อเมริกา โดยมี 14 รัฐที่สามารถสังเกตได้ ส่วนประเทศอื่นๆ นั้นไม่สามารถสังเกตเห็นสุริยุปราคาเต็มดวงได้เลยในปีนี้’

 

 

     นี่เป็นข้อมูลที่ทุกคนที่สนใจชมสุริยุปราคารู้กันดี

     แต่ถ้าเริ่มวางแผนเดินทางอย่างจริงจังว่าจะไปสังเกตการณ์ที่ไหนดี? เป็นคำถามที่ตอบยากมาก เพราะสถานที่ดีๆ นั้นมีหลากหลาย หรืออาจต้องเลือกจากสถานที่ที่แย่น้อยที่สุด

     ผมร่วมเดินทางมากับคณะของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ถึงสหรัฐอเมริกาในวันที่ 18 สิงหาคม 2560 ใช้เวลามากมายไปกับการเดินทางข้ามแผ่นดินอเมริกาอันใหญ่โต กว่าจะมาถึงรัฐออริกอนก็เป็นวันที่ 19 สิงหาคมแล้ว

     ทำไมต้องเป็นที่นี่

     คำตอบคือ เนื่องจากรัฐออริกอนเป็นสถานที่แรกที่จะเกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวง ซึ่งการบังอย่างสมบูรณ์จะเกิดขึ้นในช่วงเวลา 10 โมงเช้า ข้อมูลที่ผ่านมาบ่งชี้ว่า ช่วงเวลาก่อนเที่ยงนั้นมีโอกาสสูงที่ท้องฟ้าจะปลอดโปร่ง แม้ว่าที่นี่จะไม่ใช่สถานที่ที่การบังอย่างสมบูรณ์จะเกิดนานที่สุด แต่ก็เกิดนานราวๆ 2 นาที ซึ่งมากพอจะสังเกตการณ์ได้

     ดูได้ไม่นานมาก ก็ยังดีกว่าเสี่ยงจะไม่ได้ดูเลย

 

 

     ส่วนสถานที่ที่ทีมสถาบันวิจัยดาราศาสตร์เลือกไปสังเกตการณ์คือ วัดพุทธออริกอน เมืองเทอร์เนอร์ รัฐออริกอน

     ทางวัดได้ให้ความอนุเคราะห์สถานที่ และยังอนุญาตให้คณะเข้าพักค้างคืนด้วย เนื่องจากหากเดินทางมาในตอนเช้าของวันเกิดสุริยุปราคาอาจเกิดความขลุกขลักได้ ผมนอนวัดครั้งแรกในชีวิตก็ในการเดินทางครั้งนี้ แถมเป็นวัดในสหรัฐอเมริกาอีกต่างหาก

     เช้าวันที่เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงนั้นเป็นวันที่ท้องฟ้าสดใสมาก ผมตื่นมาสูดอากาศตอน 7 โมงเช้า ดวงอาทิตย์ในเช้าวันนี้ส่องแสงสว่างตามปกติเสียจนผมแทบไม่เชื่อเลยว่าจะมีปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงเกิดขึ้น

     หลังจากทุกคนรับประทานอาหารเช้าแล้วก็เริ่มย้ายตำแหน่งไปยังลานกว้างที่ใช้สังเกตการณ์ในเวลาประมาณ 8.30 น. ไม่นานนักก็ถึงเวลาที่ดวงจันทร์เริ่มเข้ามาบังดวงอาทิตย์ ซึ่งเรียกว่า First Contact

     ในตอนนั้นการบังเกิดขึ้นน้อยมากจนแทบจะสังเกตไม่เห็น แต่ทุกคนก็ตื่นเต้น และพยายามสังเกตให้เห็น บ้างก็หยิบแผ่นกรองแสงมาดู บ้างก็ใช้กล้องสองตาปล่อยให้แสงดวงอาทิตย์ลอดผ่านมาตกกระทบบนฉาก

     รอไม่นานนัก ทุกคนก็สังเกตเห็นดวงอาทิตย์เว้าแหว่งไปมากพอ เจ้าหน้าที่สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาตินำกระชอนมารับแสง แล้วปล่อยให้แสงลอดผ่านรูเล็กๆ ไปตกลงบนฉาก ภาพบนฉากคือดวงอาทิตย์ที่เว้าแหว่งไปจำนวนมาก ดูแล้วสวยงามและแปลกตา

     หลักการเกิดภาพในลักษณะนี้คือ กล้องรูเข็มที่เมื่อแสงลอดผ่านรูที่มีขนาดเล็กมากๆ ก็จะปรากฏภาพบนฉากในลักษณะกลับซ้ายขวาและกลับบนล่าง

     ผมรู้สึกตื่นเต้น แต่ไม่มากนัก เพราะสุริยุปราคาบางส่วนเป็นปรากฏการณ์ที่ผมเคยเห็นมาแล้ว 2 ครั้ง แต่เมื่อรอไปอีกสักพัก ดวงจันทร์บังดวงอาทิตย์ไปมากกว่าครึ่ง สิ่งที่ผมไม่เคยเห็นมาก่อนเลยในชีวิตก็เริ่มปรากฏ ผมเพิ่งตระหนักได้ว่าสุริยุปราคาไม่ใช่ปรากฏการณ์ที่เกิดบนท้องฟ้าเพียงอย่างเดียว แต่ส่งผลมาถึงสภาพอากาศของโลกด้วย เพราะในขณะนั้นอากาศเริ่มเย็นลงเล็กน้อยจนแทบสังเกตไม่ได้ แต่สิ่งที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจนคือบรรยากาศรอบๆ เริ่มมืดลง

 

 

     ความมืดนั้นแปลกไปกว่าตอนดวงอาทิตย์ยอแสงเมื่อใกล้ตกดิน เพราะดวงอาทิตย์ที่ใกล้ตกดินจะเปลี่ยนเป็นสีแดง อีกทั้งยังไม่เหมือนตอนเมฆบังแสงอาทิตย์ด้วย สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นสภาพแสงแปลกๆ ที่ดวงอาทิตย์เริ่มมืดลงเหมือนการหรี่ไฟเพดาน (ผมลายตาเล็กน้อย แต่ผู้มาร่วมชมบางคนรู้สึกเวียนหัว ซึ่งอาจเกิดจากการที่สายตาของเราไม่เคยชินกับสภาพแสงในลักษณะนี้)

     เมื่อดวงอาทิตย์กลายเป็นเสี้ยวบางๆ ความมืดก็ยิ่งปกคลุมจนอากาศเริ่มเย็นลงอย่างเห็นได้ชัดเจนขึ้น และทุกคนเริ่มตื่นเต้น แม้ว่ารอบๆ จะมืดลงมาก แต่ดวงอาทิตย์ยังคงปรากฏสว่างอยู่เช่นเคย

     มิน่าเล่า คนสมัยโบราณถึงได้หวาดกลัวปรากฏการณ์นี้นัก

     สุริยุปราคาเต็มดวงนั้นมาเยือนโดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า ยิ่งวันที่ท้องฟ้าปลอดโปร่ง ความมืดที่ไร้ที่มาที่ไปคงทำให้เกิดความหวั่นหวาดได้ไม่น้อย

 

 

     ขณะนั้นเอง แสงที่ลอดผ่านใบไม้มาบนถนนมีลักษณะเป็นเสี้ยวบางๆ อย่างเห็นได้ชัด บางทีนั่นอาจเป็นปรากฏการณ์เพียงอย่างเดียวที่บอกใบ้ให้คนสมัยก่อนได้รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นกับดวงอาทิตย์ แต่ในวันนี้ หลายคนประทับใจกับแสงรูปเสี้ยวของใบไม้จำนวนมากมายที่กระจายเกลื่อนกลาดบนพื้นถนน

     แล้วเมื่อการบังใกล้จะสมบูรณ์ ทุกคนเตรียมพร้อมสังเกตการณ์ ช่างภาพเตรียมถ่ายภาพ

     ปรากฏการณ์ที่กำลังจะเกิดขึ้นต่อไปนี้เป็น 2 นาทีที่ผมจะต้องจดจำไปชั่วชีวิต

     ก่อนหน้านี้ผมอ่านหนังสือเรื่องสุริยุปราคามาหลายเล่ม และนักดาราศาสตร์พูดตรงกันว่า สุริยุปราคาเต็มดวงนั้นแตกต่างจากสุริยุปราคาบางส่วนอย่างมาก คนที่เห็นสุริยุปราคาบางส่วนเหมือนการชมอุปรากรจากนอกโรงมหรสพ บางคนเปรียบว่าสุริยุปราคาบางส่วนนั้น ไม่ว่าการบังจะเกิดขึ้นมากแค่ไหนก็ไม่มีอะไรที่เหมือนกับสุริยุปราคาเต็มดวง ไม่ต่างอะไรกับการเปรียบเทียบสภาพใกล้ตายกับตายแล้ว

 

 

     ผมว่าที่ทุกคนกล่าวมานั้นเป็นเรื่องจริงแท้ทีเดียว

     ในเวลา 10.16 น. ขณะที่การบังเกิดขึ้นอย่างสมบูรณ์ ท้องฟ้ามืดมาก แม้ไม่ได้มืดถึงขั้นเป็นสีดำสนิท แต่ก็มืดจนท้องฟ้าเป็นสีน้ำเงินเข้ม ทางด้านขวาของดวงอาทิตย์ปรากฏดาวสว่างเด่นขึ้นมา มันคือดาวศุกร์!

     เนื่องจากดาวศุกร์โคจรอยู่ใกล้กับดวงอาทิตย์มากกว่าโลกของเรา ดังนั้นเราจะเห็นดาวศุกร์ใกล้รุ่งหรือย่ำค่ำเสมอ แต่ครั้งนี้ผมเห็นดาวศุกร์อยู่สูงจากขอบฟ้ามามากและเห็นตอนสายๆ

     เมื่อมองไปยังดวงอาทิตย์ที่ถูกดวงจันทร์บังจนมิด ผมเห็นรอบๆ ดวงอาทิตย์มีเส้นสีขาวแผ่ออกมารอบๆ มันคือบรรยากาศชั้นโคโรนา ซึ่งแผ่รอบดวงอาทิตย์ออกมาไกลนับล้านกิโลเมตร แต่ความพิเศษคือบรรยากาศชั้นโคโรนาในครั้งนี้มีบางบริเวณที่หนาแน่นเป็นพิเศษจนเห็นเป็นสามง่ามขนาดใหญ่เหมือนวงเวียนที่สง่างามบนท้องฟ้า

     ผมไม่คิดจะไปหยิบกล้องมาถ่ายรูปเลย เพราะอยากจะดื่มด่ำกับปรากฏการณ์นี้ให้เต็มที่ เพิ่งเข้าใจว่าทำไมหลายคนจึงยอมเดินทางไปชมสุริยุปราคาทุกปี นั่นเป็นเพราะ 2 นาทีที่ยากต่อการพบเห็นนี้มีคุณค่าและสวยงามมาก

 

 

     วินาทีนั้นผมนึกออกเลยว่า ในอดีตกาลก่อนคริสตกาลนับร้อยปี เหตุใดสุริยุปราคาเต็มดวงเคยทำให้สงครามหยุดได้ ความเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นกับวัตถุบนท้องฟ้าที่เราเห็นอยู่ทุกวัน และทำให้เราเห็นมันไม่ยิ่งใหญ่เหมือนเดิม

     จู่ๆ ทีมสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติก็ตะโกนนับถอยหลัง 3 2 1

     ผมก็นึกว่าช่วงเวลาการบังกันอย่างสมบูรณ์จะจบลงแค่นั้น แต่มันไม่ใช่

     ดวงจันทร์ค่อยๆ เคลื่อนออกจากดวงอาทิตย์ และแสงสว่างจากดวงอาทิตย์เล็ดลอดผ่านหุบแอ่งบนดวงจันทร์มาจนสว่างเจิดจ้าเรืองรอง

     แหวนเพชรปรากฏขึ้นแล้ว

     ผมเข้าใจในครั้งนี้เองว่ามันไม่ใช่แหวนทอง แหวนพลอย หรืออัญมณีใดๆ มันต้องเป็นแหวนเพชรเท่านั้น เพราะแสงสว่างของหัวแหวนอันเจิดจ้านั้นทำให้เกิดความงามที่ยากอธิบายเป็นคำพูด

     สุริยุปราคาเต็มดวงช่างเป็นปรากฏการณ์ที่สร้างทั้งความหวาดกลัว แรงบันดาลใจ และในครั้งนี้มีคนเสียน้ำตาไปกับความงดงามของปรากฏการณ์ธรรมชาตินี้หลายคน

     หนึ่งในนั้นก็คือผมนี่เอง

 

  • LOADING...

READ MORE






Latest Stories

Close Advertising