จะเกิดอะไรขึ้น ถ้านิยายที่แต่งโดย AI กลายเป็นหนังสือระดับ Best Seller ที่ครองใจนักอ่านทั่วโลกไม่แพ้ Harry Potter เป็นไปได้แค่ไหนที่ผลงานของ AI จะขึ้นแท่นนิยายคลาสสิกตลอดกาลเหมือนกับผลงานขึ้นหิ้งของ วิลเลียม เชกสเปียร์ เมื่อถึงตอนนั้นแล้ว เราจะยังมอง AI เป็นเครื่องจักรกลที่ไม่มีหัวใจ ไร้ความคิดสร้างสรรค์อยู่หรือเปล่า

Tomorrow is Now เอพิโสดนี้ ซู่ชิง-จิตต์สุภา ฉิน ชวน อาจารย์อาร์ท-อรรถพล ปะมะโข จากภาควิชาภาษาอังกฤษและภาษาศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ผู้เขียนบทความวิจัยเกี่ยวกับวรรณกรรมดิจิทัล มาพูดคุยถึงบทบาทของ AI ในวงการวรรณกรรมว่าก้าวหน้าไปถึงไหน แล้วนักเขียนจะตกงานกันไหม

รู้จักประเภทของ AI

เราสามารถแบ่งประเภทของ AI ตามระดับของความฉลาด 3 ระดับ คือ

• • Artificial Narrow Intelligence (ANI)

หมายถึง AI ที่ถูกพัฒนาให้มีความสามารถเฉพาะทาง และทำงานได้บางอย่างเท่านั้น แต่ยังไม่มีระบบความคิดที่ซับซ้อนแบบมนุษย์ เรียกกันว่า ‘Weak AI’

• • Artificial General Intelligence (AGI)

หมายถึง AI ที่มีระดับสติปัญญาใกล้เคียงกับมนุษย์ ปัจจุบันยังไม่มีใครที่สามารถพัฒนา AI ไปถึงขั้นนี้ได้สำเร็จ แต่มีความเป็นไปได้ว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้นี้ เรียกกันว่า ‘Strong AI’

• • Artificial Super Intelligence (ASI)

หมายถึง AI ที่ก้าวข้ามระดับสติปัญญาและขีดความสามารถของมนุษย์ไปสู่ขั้นที่เหนือกว่ามนุษย์ที่ฉลาดที่สุดในโลก เรียกว่า ‘SuperIntelligence’ ซึ่งเป็นประเด็นที่ผู้คนกังวลกันมากที่สุดว่า สุดท้าย AI จะกลายเป็นภัยคุกคามต่อมวลมนุษยชาติ

เมื่อคนจับมือกับ AI แต่งนิทานสไตล์พี่น้องตระกูลกริมม์

The Princess and The Fox นิทานก่อนนอนในแอปพลิเคชัน Calm เป็นผลงานของสตูดิโอ Botnik ที่นำโปรแกรม AI-Generated Text Prediction มาใช้แต่งนิทานให้มีกลิ่นอายและสไตล์การเขียนเหมือนกับพี่น้องตระกูลกริมม์ (The Grimm Brothers) ซึ่งขึ้นชื่อเรื่อง ‘ความดาร์ก’ เป็นพิเศษ แต่รู้หรือไม่ว่า AI ยังมีจุดบกพร่องด้านการใช้ภาษาที่ไม่เป็นธรรมชาติ (Natural Language) เนื้อหาและภาษาจึงดูแปลกประหลาดหรือไม่เมกเซนส์อยู่บ้าง

Botnik ใช้โปรแกรม Text Prediction เลือกคำในการแต่งนิยาย
Photo: Botnik

รู้หรือไม่ AI แต่งนิยายมานานกว่า 60 ปีแล้ว

ที่จริงแล้ววรรณกรรมที่แต่งโดย AI เกิดขึ้นตั้งแต่ยุคแรกๆ ของการประดิษฐ์คอมพิวเตอร์เครื่องแรกของโลก เช่น

– Love Letter ของคริสโตเฟอร์ สเตรชีย์ ซึ่งพัฒนาโปรแกรมเขียนจดหมายรักขึ้นมาในปี 1952

– Eliza เป็นโปรแกรมแชตบอตยุคแรกๆ ที่ประดิษฐ์ขึ้นในปี 1966

– โปรแกรม Tale-Spin ผลงานวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอกของ เจมส์ มี-ฮัน เป็นระบบอัลกอริทึมที่สร้างขึ้นในปี 1976 มาเพื่อเล่านิทาน มีความซับซ้อนสูงมาก

Human or Bot?

เมื่อวรรณกรรมญี่ปุ่นเรื่อง The Day a Computer Writes a Novel ที่แต่งโดย AI ผ่านเข้ารอบการประกวดรางวัล Nikkei’s Shinichi Hoshi Literary Award นำไปสู่การตั้งคำถามว่า เราจะสามารถแยกแยะได้ไหมว่าวรรณกรรมเรื่องไหนเป็นฝีมือของ AI หรือมนุษย์ อ.อรรถพลได้อธิบายวิธีสังเกตความแตกต่างแบบง่ายๆ ไปจนถึงการทดสอบของทัวริง ซึ่งเป็นแนวคิดที่ อลัน ทัวริง นักคณิตศาสตร์ชื่อดังของโลก เสนอขึ้นเพื่อทดสอบว่า เครื่องจักรสามารถคิดได้อย่างมนุษย์หรือไม่

นิยายของ AI จะเป็นผลงานคลาสสิกระดับโลกได้ไหม

งานศิลปะหรืองานวรรณกรรมทุกแขนงถูกเขียนขึ้นโดยอ้างอิงจากประสบการณ์ของมนุษย์ ซึ่งเกิดจากประสาทสัมผัสทั้ง 5 นั่นคือ รูป รส กลิ่น เสียง แต่ที่ผ่านมา AI ยังมีจุดอ่อนด้านความคิดสร้างสรรค์ เพราะไม่สามารถรับรู้อารมณ์ความรู้สึก หรือเข้าใจความคิดซับซ้อนได้ จึงเป็นที่ถกเถียงกันว่า เราจะยอมรับคุณค่าทางวรรณกรรมที่เครื่องจักรสร้างสรรค์ขึ้น เช่นเดียวกับวรรณกรรมทั่วไปหรือไม่ หรือถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องใช้ ‘เกณฑ์อื่น’ ในการตัดสิน

ถ้านักเขียนไม่อยากตกงานต้องทำอย่างไร

จริงๆ แล้ววรรณกรรมเกิดขึ้นและเปลี่ยนแปลงไปตามเทคโนโลยีตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน หนทางที่ดีที่สุดก็คือ การปรับตัวและเปิดใจรับใช้ AI เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสรรค์งานศิลปะนั่นเอง

via GIPHY

Credits

The Host จิตต์สุภา ฉิน
The Guests อรรถพล ปะมะโข

Show Creator ภูมิชาย บุญสินสุข

Episode Producer  ปิยพร อรุณเกรียงไกร

Episode Editor เชษฐพงศ์ ชูประดิษฐ์

Sound Designer & Engineer ศุภณัฐ เดชะอำไพ
Coordinator & Admin อภิสิทธิ์​ หรรษาภิรมย์โชค

Art Director อนงค์นาฏ วิวัฒนานนท์
Proofreader ภาวิกา ขันติศรีสกุล

Webmaster รพีพรรณ เกตุสมพงษ์

The post ARTIFICIAL POET SOCIETY: เมื่อ AI กลายร่างเป็นนักเขียนนิยาย! appeared first on THE STANDARD.

รักแท้ รักคืออะไร เมื่อความสัมพันธ์ของคนยุคใหม่ไม่ได้เกิดจากพรหมลิขิตหรือบุพเพสันนิวาส แต่มีเทคโนโลยีแสนฉลาดอย่าง AI อยู่เบื้องหลัง ซู่ชิง-จิตต์สุภา ชวนคุยเรื่อง AI ในแง่มุมของความรักความสัมพันธ์ของคนยุค 4.0 ที่จะซับซ้อนมากยิ่งขึ้นในอนาคต AI จะช่วยให้เราสมหวังและเจอคนที่ ‘ใช่’ อย่างไร มนุษย์รักกับหุ่นยนต์ได้หรือไม่ หาคำตอบกันได้ในพอดแคสต์ Tomorrow Is Now

ปัดซ้ายขวา หารักแท้ผ่านแอปฯ หาคู่

หลายคนอาจเคยทักแชต จีบกัน หรือหาคู่ในโลกออนไลน์มาบ้าง ปัจจุบันแอปพลิเคชันหาคู่เริ่มเป็นที่ยอมรับในวงกว้าง มีรูปแบบและฟีเจอร์หลากหลายมาตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมายที่ต่างกัน แค่ปัดขวา ก็หาคนคุยแก้เหงาสักคน (หรือ 2-3 คน) ได้ตลอด 24 ชั่วโมง และอาจสานต่อความสัมพันธ์ไปเป็นคู่เดต คู่รัก คู่ชีวิต (หรือไม่ก็คู่นอน) แอปฯ ที่ดังไปทั่วโลกก็เช่น ทินเดอร์ (Tinder) และกรายน์เดอร์ (Grindr) ซึ่งเป็นที่นิยมในกลุ่ม LGBTQ ฝั่งไทยก็มีแอปฯ ฝีมือคนไทย คู่อัพ (Kooup) ที่มีวิธีจับคู่ไม่เหมือนใคร

คนนี้มาแรง สัญชาตญาณบอก?

ระบบอัลกอริทึมสามารถคัดกรอง ‘คู่เดต’ ให้เรา โดยวิเคราะห์จากข้อมูลส่วนตัว เช่น ประวัติ รสนิยม ไลฟ์สไตล์ งานอดิเรก ฯลฯ แต่เอาเข้าจริงแล้ว อัลกอริทึมจะช่วยเราก้าวข้ามอคติของการตัดสินคนจากรูปลักษณ์ภายนอกก่อนได้หรือเปล่า

ชอบจริง หรือแค่เฟลิร์ตขำๆ ให้ AI ทำนายกัน

แอปฯ หาคู่จะไม่ได้ทำหน้าที่แค่ ‘แมตช์’ เรากับคนที่ใช่ จากรูปโปรไฟล์หรือสเปกเท่านั้น แต่จะพัฒนาไปถึงขั้นอ่านอารมณ์ของอีกฝ่ายได้ว่ารู้สึกอย่างไร มีหลายบริษัทที่กำลังพัฒนาเทคโนโลยี AI ที่เข้าใจความรู้สึกของคน เช่น ใช้ Deep Learning จำแนกประเภทของอารมณ์ความรู้สึก จากสีหน้า ท่าทาง กระทั่งน้ำเสียงของผู้ใช้ ผ่านเทคโนโลยี Facial Recognition แม้แต่ร้านค้าก็เริ่มใช้เทคโนโลยีเหล่านี้วิเคราะห์อารมณ์ของลูกค้า เพื่อพัฒนาบริการและสร้างประสบการณ์ช้อปปิ้งที่ดีขึ้น บางครั้งการได้รู้ตั้งแต่แรก ก็ทำให้คนเรา move on ได้เร็วขึ้น ไม่ต้องเสียเวลา

รักแท้ หรือแค่ผลของอัลกอริทึม

ซีรีส์ Black Mirror ของ Netflix ได้นำเสนอแง่มุมของความรักความสัมพันธ์ในโลกอนาคตอย่างน่าสนใจในเอพิโสด ‘Hang the DJ’ ซีซัน 4 หนังเรื่องนี้เล่าถึงยุคที่ผู้คนหวังว่า AI จะช่วยเราตามหารักแท้จนเจอ โดยวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของการแมตช์และกำหนดว่าใครจะต้องอยู่กับใคร นาน 1 คืนหรือ 5 ปี เพื่อพิสูจน์ว่าทั้งสองเป็น ‘คู่แท้’ กันจริงๆ ระบบจะรันหาคู่ให้เราไปเรื่อยๆ จนกว่าจะเจอ ‘คนที่ใช่’ คำถามก็คือเราจะยอมรับ ‘คู่แท้’ ที่ AI จัดให้หรือเปล่า

ภาพยนต์เรื่อง Her (2013) กำกับโดยสไปก์ จอนซ์

แล้วเราจะรักกับ AI หรือหุ่นยนต์ได้ไหม

จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อเราตกหลุมรักกับ AI ที่แสนฉลาดและเข้าใจเราดีที่สุด หรือหุ่นยนต์ในอนาคตเกิดมีหัวใจขึ้นมา ความรักระหว่างจักรกลอัจฉริยะกับมนุษย์จะเป็นจริงได้หรือไม่ หรือสุดท้ายจะกลายเป็นรักต้องห้าม ผิดศีลธรรม

Credits

The Host จิตต์สุภา ฉิน

The Guests ภูมิชาย บุญสินสุข, ปวริศา ตั้งตุลานนท์, อธิษฐาน กาญจนะพงศ์, ปิยพร อรุณเกรียงไกร

Show Creator ภูมิชาย บุญสินสุข

Episode Producer ปิยพร อรุณเกรียงไกร

Episode Editor เชษฐพงศ์ ชูประดิษฐ์

Sound Designer & Engineer ศุภณัฐ เดชะอำไพ

Coordinator & Admin อภิสิทธิ์​ หรรษาภิรมย์โชค

Art Director อนงค์นาฏ วิวัฒนานนท์

Graphic Design Interns ธัญญา ศิริสัมพันธ์, พันธิตรา หอมเดชนะกุล

Proofreader ลักษณ์นารา พักตร์เพียงจันทร์

Webmaster จินตนา ประชุมพันธ์

The post LOVE 4.0: แอปฯ หาคู่ กับ AI ในคราบคิวปิดจะช่วยให้เราเจอรักแท้ได้ไหม appeared first on THE STANDARD.

ซู่ชิง-จิตต์สุภา ฉิน ชวนคุยเรื่อง Smart Home ในแง่มุมที่หลากหลาย ไล่ตั้งแต่ของชิ้นไหนในบ้านที่ควรฉลาดขึ้น มีอะไรที่ฉลาดมากแล้วในทุกวันนี้ หรือมีข้าวของเครื่องใช้ชิ้นไหนหรือเปล่าที่ไม่ต้องฉลาดก็ได้ และในอนาคต บ้านจะฉลาดไปถึงไหน ด้านลบของความอัจฉริยะมีบ้างไหม รับฟังกันได้ในพอดแคสต์ Tomorrow Is Now

Smart Home คือบ้านที่กำลังฉลาดขึ้น รู้ใจคนมากขึ้น อุปกรณ์ในบ้านเริ่มสื่อสารกันเองได้ผ่านอินเทอร์เน็ต กลายเป็นสิ่งที่เรียกว่า Internet of Things ส่งผลให้หลายแบรนด์เริ่มพัฒนาอุปกรณ์เครื่องใช้ในบ้านให้มีประสิทธิภาพ และตรงกับความต้องการของผู้บริโภคมากขึ้น ยกตัวอย่างเช่น

หลอดไฟอัจฉริยะ Philips Hue

สามารถเปิด-ปิดผ่านหน้าจอสมาร์ทโฟน มีโหมดตามอารมณ์ของผู้ใช้งาน มีลูกเล่นแปลกใหม่ที่เหนือจินตนาการ อย่างแสงจำลองคล้ายแสงเหนือที่ขั้วโลก หรือแสงสีชมพูแบบดอกซากุระ ควบคุมผ่านแอปและระบบ Voice Control เช่น Google Home, Apple Homepod และ Amazon Echo

https://www.youtube.com/watch?v=QJt7PfUfgt8

ตู้เย็นอัจฉริยะ (Smart Fridge)

เชื่อมต่อกับแอปบนสมาร์ทโฟน เช็กผ่านแอปได้ว่ามีอะไรขาดเหลือบ้าง เพราะมีกล้องที่ติดตั้งไว้ภายใน บันทึกข้อมูลสินค้า วันที่ผลิตและวันหมดอายุได้ มีฟีเจอร์สอนทำอาหาร คำนวณปริมาณแคลอรี่ ไปจนถึงสั่งซื้อของออนไลน์ แถมบางรุ่นยังมีระบบเปิดประตูตู้เย็นอัตโนมัติไว้ช่วยเวลาถือของเต็มมืออีกด้วย

https://www.youtube.com/watch?v=WTT83C3Ot4Q

เครื่องชงกาแฟอัจฉริยะ SMARTER

ที่ใช้ระบบ AI คอยสังเกตพฤติกรรมการนอนของผู้ใช้ ทำงานร่วมกับนาฬิกา Fitbit ประมวลผลออกมาให้เครื่องชงกาแฟจัดปริมาณคาเฟอีนที่เหมาะสมกับสภาพความพร้อมของผู้ใช้ในแต่ละวัน เช่น นอนน้อย จัดกาแฟช็อตใหญ่ นอนพอดี จัดกาแฟพอเหมาะ โดยที่คนใช้ไม่ต้องออกแรงชงเองเลย

อะไรในบ้านที่ไม่ต้องฉลาดก็ได้

ตู้พับผ้า?

สิ่งประดิษฐ์ที่มีหน้าตาคล้ายตู้เสื้อผ้า ที่เมื่อเราใส่เสื้อที่ต้องการพับลงไป ข้างในระบบตรวจสอบดูว่าสิ่งที่เราใส่เข้าไปคือเครื่องแต่งกายประเภทไหน เสื้อเชิ้ต เสื้อยืด กางเกง กระโปรง จากนั้นจึงใช้แขนกลไกพับให้เบ็ดเสร็จอัตโนมัติ สำหรับบางคนอาจมองว่าไม่มีประโยชน์ เพราะใช้เวลานานและราคาแพง แต่สำหรับแม่บ้านที่ต้องดูแลเสื้อผ้าของคนทั้งครอบครัว ก็อาจช่วยอำนวยความสะดวก และทำให้เขามีเวลาส่วนตัวไปทำสิ่งอื่นเพิ่มขึ้นก็เป็นได้  

https://www.youtube.com/watch?v=mvwYd03ssB8

ถังขยะ?

จำเป็นต้องฉลาดไหม เช่น สามารถส่งข้อความเตือนเข้ามาในสมาร์ทโฟนว่าขยะเต็มแล้ว ซึ่งอาจจะไม่จำเป็นขนาดนั้น เพราะเราสามารถไปเช็กดูเองได้ไม่ยาก หรือมีความสามารถในการแยกขยะ แยกประเภท อะไรรีไซเคิลได้ อะไรรีไซเคิลไม่ได้ ซึ่งปัจจุบันมีการพัฒนา Smart Bin อยู่ แต่ยังใช้ไม่จริง

บ้านแห่งอนาคตในอุดมคติ

บ้านที่รู้ใจคนอยู่อาศัย

เข้าใจพฤติกรรมของคนอยู่อาศัยอย่างแท้จริง เสมือน AI ที่เรียนรู้นิสัยจนทำงานได้ถูกใจผู้ใช้งาน เริ่มตั้งแต่เรื่องเล็กๆ เช่น เปิดไฟอัตโนมัติเมื่อเราถึงบ้าน เปิดแอร์ด้วยอุณหภูมิที่เหมาะสม รวมถึงใส่ใจไปถึงการประหยัดพลังงาน ทำให้ประหยัดค่าใช้จ่าย ส่งผลให้ชีวิตเจ้าของบ้านดีขึ้นรอบด้าน

บ้านที่ช่วยประหยัดพลังของผู้อยู่อาศัย

ทำให้ผู้อยู่อาศัยได้บริหารเวลาการใช้ชีวิตเสียใหม่ บ้านที่ทำความสะอาดตัวเองได้ ไม่สกปรก หรือไม่ต้องลงแรงทำความสะอาดนานเกินไป อย่างเช่น ไม่ต้องเสียเวลาล้างแอร์แบบเดิมๆ แต่เพิ่มพัฒนาการใหม่ๆ เข้ามาอำนวยความสะดวกได้มากขึ้น ซึ่งปัจจุบันมีแอร์ที่เริ่มปฏิบัติการด้วยการควบคุมของแอปพลิเคชันได้แล้ว สามารถบอกให้รู้ว่า ส่วนไหนของแอร์ต้องการดูแลเป็นพิเศษ ส่วนไหนกำลังมีปัญหาต้องการซ่อมแซม

บ้านที่ปลอดภัยมากขึ้น

เทรนด์ปัจจุบันที่กำลังเป็นที่สนใจคือ การเติบโตของอัตราผู้สูงวัยในสังคมที่มีมากขึ้น เมื่อผู้สูงอายุต้องอยู่บ้านโดยลำพัง ตอนนี้มีนวัตกรรมที่ช่วยมอนิเตอร์ความเป็นอยู่ของคนในบ้าน โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เช่น เทคโนโลยีตรวจจับการเคลื่อนไหว ทำให้รู้ว่าคนที่อยู่บ้านปลอดภัย หรืออยู่ตำแหน่งไหนของบ้าน มีตัวคอยตรวจวัดแรงสั่นสะเทือนในระดับที่ผิดปกติ เกิดการหกล้ม คนที่คอยดูมอนิเตอร์อยู่ก็จะรู้ทันที และสามารถช่วยเหลือได้ทันเวลา

บ้านที่มาพร้อมหุ่นยนต์

นอกจากหุ่นยนต์จะเข้ามาตอบโจทย์เรื่องความสะดวกสบาย มันอาจเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต คอยแก้เหงา คอยเป็นเพื่อน เหมือนสมัยนี้ที่บางครั้งคนก็หันมาคุยกับระบบปฏิบัติการอย่าง Siri เวลาเหงา ในอนาคตอาจมีหุ่นยนต์ที่โต้ตอบ เล่นมุกตลก หรือแชร์บทสนทนาที่ถูกใจคนใช้มากขึ้นก็เป็นได้

Credits

The Host จิตต์สุภา ฉิน

The Guests ภูมิชาย บุญสินสุข, นทธัญ แสงไชย, ปวริศา ตั้งตุลานนท์, เชษฐพงศ์ ชูประดิษฐ์

Show Creator ภูมิชาย บุญสินสุข

Episode Producer ปิยพร อรุณเกรียงไกร

Episode Editor เชษฐพงศ์ ชูประดิษฐ์

Sound Designer & Engineer ศุภณัฐ เดชะอำไพ

Art Director อนงค์นาฏ วิวัฒนานนท์

Shownote ปวริศา ตั้งตุลานนท์

Proofreader ภาวิกา ขันติศรีสกุล

Webmaster จินตนา ประชุมพันธ์

The post Smart Home เมื่อของใช้ในบ้านฉลาดขึ้น แล้วชีวิตเราจะดีขึ้นด้วยจริงหรือเปล่า appeared first on THE STANDARD.