แน่นอนว่าหลากหลายผู้พิชิตและหลากหลายทีมกำลังเตรียมตัวอย่างเข้มข้น รวมถึงที่ RYSE Arena เมื่อวันศุกร์ที่ 10 ก.ค.ที่ผ่านมาที่เหล่า TeamUA หรือ Team Under Armour ทั้ง 22 คนก็ได้เริ่มออกมา Full Body Shake เรียกเหงื่อเรียกแรงกันอย่างเข้มข้น ในอีก 5 สัปดาห์ข้างหน้าที่จะให้สายฟิตทุกคนได้ท้าทายตัวเองกันอีกครั้งในปีนี้

ฟิต 5 สัปดาห์ก่อนแข่งกับ Under Armour

ระยะเวลา 5 สัปดาห์ของแคมป์ฝึกซ้อม Team UA จะได้เจอกับโปรแกรมที่วางรากฐานการพัฒนาศักยภาพร่างกายอย่างเป็นระบบ เริ่มต้นจากการปรับพื้นฐานการเคลื่อนไหวเพื่อเตรียมความพร้อม ก่อนจะไต่ระดับความเข้มข้นไปสู่การจำลองสถานการณ์ในสนามแข่งจริง

ช่วงสัปดาห์แรกเริ่มด้วยการทดสอบ Movement Foundation เพื่อประเมินความพร้อม จากนั้นสร้าง Aerobic Base เสริมความทนทาน และยกระดับสู่ Strength Endurance สำหรับสถานีที่ใช้พละกำลัง พร้อมฝึกเทคนิค Transition การคุมเพซ และวางกลยุทธ์เฉพาะตัว

เมื่อเข้าสู่โค้งสุดท้าย จะเน้น Race Simulation เพื่อฝึกซ้อมภายใต้ความกดดันและความเหนื่อยล้าจริง ก่อนเข้าช่วง Taper เพื่อลดการซ้อม ให้ร่างกายได้ฟื้นฟูและสะสมพลังงานเต็มเปี่ยมสำหรับวันแข่ง

เผยโฉม ‘Team UA’ ก่อนลง Full Body Shake

สำหรับสัปดาห์แรกของ Team Under Armour ทั้ง 22 คนได้มาพบหน้ากันเพื่อทำความรู้จักและ Ice Breaking แบบฉบับสายฟิตสายลุยที่จะมาทำความรู้จักกันขณะ Planking และ Squat เรียกเหงื่อ ซึ่งแต่ละคนเดินเข้ามาพร้อมเป้าหมายที่แตกต่างกัน ทั้งการทำลายสถิติเดิมของตัวเอง หรือกลับมาทวงฟอร์มหลังผ่านสนามมา

ไม่ว่าจะเป็น Junior (@ju.nio.r12) และ Jaynoppa (@jaynoppa), Emma Arocha (@emmarchh), Pim Pimkanok (@pimmypiam) Pipe Kamtapong (@pipekubkib) นอกจากนี้ยังมี ‘รัศมีแข ฟ้าเกื้อล้น’ หนึ่งในนักกีฬา Under Armour มาเข้าร่วม Full Body Shakeout ในฐานะ Team UA ด้วย

โดยสำหรับคลาสสัปดาห์แรก TEAM UA เริ่มด้วย Easy Run ก่อนฝึกคุมแรงที่สถานี SkiErg และ RowErg ต่อด้วยโจทย์คู่อย่าง Sled Push ร่วมกับ Farmer Hold ที่ต้องถือ Kettlebell ให้มั่นคงขณะเพื่อนดัน Sled

ครึ่งหลังทวีความเข้มข้นด้วย Burpee Broad Jump, Wall Ball, Walking Lunge และท่าท้าทายใจอย่าง Sandbag Reverse Lunge, Ab-mat Sit-up กับ Bearhug Sandbag Carry ในเวลาจำกัด

แม้เป็นท่าที่คุ้นเคย แต่เมื่อฝึกต่อเนื่อง บททดสอบจริงคือการคุมหายใจและรักษาฟอร์มเพื่อออมแรง คลาสนี้ช่วยให้ทุกคนพบจุดแข็งและจุดที่ต้องปรับปรุง เพื่อเตรียมลุยต่อสำหรับการแข่งที่กำลังจะเข้ามา

เทรนก่อนเจอสนามจริงแบบ Team UA ได้กับยิมพาร์ตเนอร์

หากใครอยากฝึกร่างกายให้พร้อมกับเวทีท้าทายตัวเองใน Hybrid Race แบบ Team UA ก็ไม่ต้องอิจฉาไป เพราะ Under Armour เปิดโอกาสให้ทุก ๆ คนที่อยากเตรียมตัวก่อนลง Hybrid Race ได้เข้ามาฝึกในระบบเดียวกันด้วย โดยโปรแกรมนี้ร่วมมือกับยิมพาร์ตเนอร์ 3 แห่ง ได้แก่ RYSE Arena, ONTRACK Campus (เขตพระโขนง) และ FIT:D Thailand

แต่ละคลาสจะเป็นการค่อย ๆ ทำความเข้าใจองค์ประกอบที่จำเป็นต่อ Hybrid Race ตั้งแต่การสร้าง Aerobic Base การเพิ่ม Strength Endurance การควบคุมเพซ ไปจนถึงการฝึก Transition ระหว่างการวิ่งและสถานีต่าง ๆ ก่อนนำทุกอย่างมาทดลองร่วมกันผ่าน Race Simulation

ผู้สนใจร่วมซ้อมแบบ Team UA สามารถรับ Training Class Pass (3 เครดิต) เมื่อซื้อสินค้าครบ 6,900 บาทที่ Under Armour Brand House เพื่อเข้าเซสชันกับยิมพาร์ตเนอร์และแบ่งปันให้เพื่อนได้ โดยผู้ที่เข้าครบ 3 คลาสตามเงื่อนไข จะได้รับสิทธิ์ลงทะเบียน Race Simulation เพื่อทดสอบความพร้อมของร่างกาย จังหวะเปลี่ยนสถานี และแผนการแบ่งแรงก่อนเจอสนามจริง สามารถรับรายละเอียดและโค้ดลงทะเบียนได้จากทีมงานหน้าร้าน

มาทดสอบตัวเองเพื่อพัฒนาตัวเองไปอีกขั้น

ในการฝึกซ้อมสัปดาห์แรกนี้ Under Armour ได้ให้การสนับสนุนผู้ท้าชิง Hybrid Race อย่างเต็มที่กับทุกคนที่มีเป้าหมายเดียวกัน โดยมีระบบสนับสนุนตลอดเส้นทาง ทั้งโปรแกรมฝึก โค้ช ยิมพาร์ตเนอร์ เสื้อผ้าอุปกรณ์ และการฟื้นฟูร่างกาย ทำให้แบรนด์เป็นแพลตฟอร์มที่เชื่อมโยงการฝึก ความรู้ และคอมมูนิตี้ เพื่อผลักดันแนวคิด Make Athletes Better ให้เกิดขึ้นจริงผ่านการลงมือทำ

สำหรับใครที่กำลังมอง Hybrid Race เป็นเป้าหมายถัดไป อย่ารีรอให้ใกล้วันแข่ง เวลานี้คือเวลาที่ดีที่สุดแล้วที่จะได้ท้าทายตัวเอง และพัฒนาตัวเองไปในอีกขั้นก่อนการแข่งจริงในอีกไม่กี่สัปดาห์นี้

บางคนยังเล่น League of Legends เป็นประจำ บางคนอาจมีเวลาเล่นน้อยลง แต่ยังติดตามทีมและนักแข่งที่ชื่นชอบ จน Worlds มีบรรยากาศคล้าย ‘เทศกาล’ ประจำปีของแฟน LoL ทั่วโลก

รอบชิงชนะเลิศ Worlds 2025 ระหว่าง T1 กับ KT Rolster มีผู้ชมพร้อมกันสูงสุดมากกว่า 6.7 ล้านคน โดยไม่รวมแพลตฟอร์มในประเทศจีน และกลายเป็นหนึ่งในอีสปอร์ตอีเวนต์ที่มีผู้ชมสูงสุดในประวัติศาสตร์

ขณะเดียวกัน League of Legends ก็กำลังเดินทางเข้าสู่ปีที่ 17 นับตั้งแต่เปิดให้บริการในปี 2009

อะไรทำให้เกมหนึ่งยังมีทั้งผู้เล่น คนดูการแข่งขัน และคอมมูนิตี้ที่เหนียวแน่น หลังผ่านมานานเกือบสองทศวรรษ?

THE STANDARD SPORT มีโอกาสพูดคุยกับ ดิษยภัทร กมลสุนทร, Market Community Lead, League of Legends, Riot Games ประเทศไทย ระหว่างงาน League of Legends Classic Reunion และสรุปออกมาเป็น 3 เรื่องสำคัญ

1. อีสปอร์ตทำให้คนที่เลิกเล่น ยังไม่จำเป็นต้องเลิกติดตาม

การแข่งขันอีสปอร์ตคือหนึ่งในส่วนสำคัญที่เติบโตควบคู่มากับ League of Legends โดยเฉพาะ Worlds ที่ดึงแฟนเกมทั่วโลกกลับมาติดตามในทุกปี

สำหรับประเทศไทย ดิษยภัทรมองว่า แม้ผู้เล่นรุ่นแรกจำนวนหนึ่งจะโตขึ้นและมีเวลาเล่นน้อยลง แต่การติดตามการแข่งขันยังคงอยู่

“LoL อยู่ในจุดที่ค่อนข้าง Stable มาสักพักแล้ว ถึงเวลาจะผ่านไป คนเก่าๆ อาจมีเวลาเล่นน้อยลง แต่ที่เราสังเกตคือ คนไทยที่เข้ามาดูการแข่งขันเพิ่มขึ้นทุกปี”

ขณะเดียวกัน อีสปอร์ตยังช่วยดึงผู้เล่นกลับเข้าสู่เกม โดยเฉพาะหลังการแข่งขันรายการใหญ่

“อีสปอร์ตค่อนข้างมีผลครับ เพราะถ้าตามสถิติ ส่วนใหญ่คนจะกลับเข้ามาเล่นเยอะมากหลังจากมีการแข่งขัน อย่าง Worlds ซึ่งเป็นจุดที่ทำให้คนกลับมาเล่นค่อนข้างเยอะในทุกๆ ปี”

สำหรับอีสปอร์ตไทย Riot Games ยังพยายามฟื้นระบบการแข่งขัน เพื่อเปิดทางให้ทีมไทยกลับไปสู่เวทีระดับภูมิภาค หลังห่างหายจากการแข่งขันระดับอาชีพไปช่วงหนึ่ง

ปีที่ผ่านมา มีทั้งการแข่งขันภายในประเทศและ LCP Wild Card ซึ่งเปิดโอกาสให้ทีมจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ลุ้นไปต่อใน League of Legends Championship Pacific (LCP) โดยตัวแทนไทยเข้าใกล้โอกาสดังกล่าว ก่อนพลาดให้กับทีมจากฟิลิปปินส์

ปีนี้ระบบการแข่งขันยังคงเดินหน้าต่อ พร้อมเพิ่มโอกาสให้ผู้เล่นไทยได้พบกับทีมจากประเทศเพื่อนบ้านมากขึ้น

“ตั้งแต่ Riot กลับมาทำ LoL เองในภูมิภาคนี้ เราก็พยายามรีบิวด์ และหาวิธีทำให้คนไทยหรือทีมไทยได้กลับไปแข่งในเวทีโลก ซึ่งมันต้องค่อยๆ เป็นค่อยๆ ไป เพราะเราห่างหายกันมานาน”

2. เมื่อผู้เล่นเปลี่ยน เกมก็ต้องเปลี่ยนตาม

อีกเหตุผลคือการรับฟังผู้เล่น และปรับเกมตามพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป

“หลักๆ ผมคิดว่าด้วยความเป็น Riot เราพยายามรับฟังเสียงผู้เล่นให้มากที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ แล้วถ้าสังเกตจะเห็นว่าเรามีการปรับเปลี่ยนอยู่ตลอดเวลา”

หนึ่งในตัวอย่างคือ ‘ระยะเวลาของเกม’ เมื่อผู้เล่นรุ่นใหม่อาจไม่ต้องการใช้เวลากับหนึ่งเกมนานเหมือนในอดีต Riot จึงปรับองค์ประกอบบางอย่างให้เกมเร็วขึ้น รวมถึงเพิ่ม Quality of Life เช่น ระบบจับเวลาวัตถุในป่า และข้อมูล Objective ต่างๆ เพื่อให้เล่นง่ายขึ้น

การปรับเปลี่ยนเหล่านี้เกิดขึ้นมาตลอด 17 ปี ทำให้ LoL พัฒนาไปพร้อมกับพฤติกรรมของผู้เล่นแต่ละยุค

3. หนึ่งเกม แต่ไม่ได้มีคอมมูนิตี้เพียงแบบเดียว

งาน League of Legends Classic Reunion เป็นอีกภาพที่สะท้อนความหลากหลายของแฟน LoL ในวันนี้

Riot Games นำ Summoner’s Rift ยุคคลาสสิกกลับมา พร้อมกิจกรรมที่มีทั้งอดีตโปรเพลเยอร์ อินฟลูเอนเซอร์ คอสเพลเยอร์ และผู้เล่นทั่วไป

ผู้เล่นเก่าได้กลับมาเจอกับเกมที่คุ้นเคย ขณะที่ผู้เล่นรุ่นใหม่ได้สัมผัส LoL ในยุคก่อนที่ตัวเองอาจไม่เคยเล่น

ดิษยภัทรอธิบายว่า Riot พยายามเก็บข้อมูลและรับฟังผู้เล่นหลายกลุ่ม เพื่อนำมาออกแบบกิจกรรมให้ตรงกับความสนใจที่แตกต่างกัน เพราะแฟน LoL ในวันนี้ไม่ได้มีพฤติกรรมเหมือนกันทั้งหมด

บางคนยังเล่นเป็นประจำ บางคนติดตามอีสปอร์ต ขณะที่บางคนอาจกลับมาเพราะความคิดถึง งาน Classic Reunion จึงเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่เลือกใช้ความทรงจำของเกมยุคเก่า พาผู้เล่นเหล่านี้กลับมาเจอกันอีกครั้ง

ตลอด 17 ปี ทั้งเกมและผู้เล่นเปลี่ยนไปตามเวลา คนที่เคยเล่น LoL หลายชั่วโมงในวัยเรียน วันนี้อาจมีเวลาเข้าเกมน้อยลง ขณะที่ผู้เล่นรุ่นใหม่ก็เข้ามาแทนที่

การรับฟังและปรับเกม การเข้าหาคอมมูนิตี้หลายกลุ่ม รวมถึงอีสปอร์ตที่ยังดึงคนกลับมาดูและเล่นเกมในทุกปี จึงเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ League of Legends ยังเดินหน้าต่อมาจนถึงวันนี้

และนั่นอาจเป็นส่วนหนึ่งของคำตอบว่า ทำไมผ่านไป 17 ปี League of Legends ถึงยังไม่หายไปไหน..

ทางต้นสังกัดของ KATSEYE อย่าง HYBE x Geffen ได้เขียนแถลงการณ์ว่า “เราต้องขอโทษที่จะแจ้งให้ทราบว่า Sophia จะไม่สามารถเข้าร่วมกิจกรรมโปรโมตต่างๆ ในช่วงนี้ได้ชั่วคราว เราเข้าใจดีว่าเหล่า EYEKONS ต่างเฝ้ารอที่จะได้เห็น Sophia บนเวที แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการให้ความสำคัญกับสุขภาพจิตและความเป็นอยู่ที่ดีของเธอ”

บวกกับยังเขียนเพิ่มเติมว่า “Sophia ได้รับการดูแลอย่างเต็มที่ และหลังจากปรึกษาหารืออย่างละเอียดกับผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์แล้ว แพทย์แนะนำให้เธอพักผ่อนอย่างเต็มที่และรับการดูแลอย่างต่อเนื่องเพื่อให้หายเป็นปกติอย่างสมบูรณ์

นอกเหนือจากนั้น Sophia เองก็ได้พิมพ์ข้อความผ่าน Instagram Stories เพื่อขอโทษและอธิบายกับการพักงานในครั้งนี้ว่า “ฉันเสียใจจริงๆ ที่ต้องพลาดโอกาสหลายอย่างไป คุณก็รู้ว่าฉันรักการได้ขึ้นเวที การแสดง และการได้แบ่งปันช่วงเวลาเหล่านี้กับพวกคุณมากแค่ไหน

“การตัดสินใจครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย แต่ฉันก็ได้เรียนรู้ว่าสุขภาพต้องมาก่อน ฉันตระหนักได้ว่าหากไม่ดูแลทั้งร่างกายและจิตใจเสียตั้งแต่วันนี้ ฉันคงไม่อาจทำสิ่งที่ฉันรักที่สุดต่อไปได้อีกนาน”

ภาพ: KATSEYE

ถึงแม้ว่าบริษัทจะมียอดขายเติบโตขึ้นติดต่อกันมาถึง 30 ไตรมาส แต่ความสำเร็จของแบรนด์ Rhode ที่ e.l.f. Beauty เข้าซื้อกิจการมาในปี 2025 ด้วยสนนราคา 1 พันล้านดอลลาร์ เป็นสิ่งที่โดดเด่นที่สุดในการประชุมนักลงทุนประจำไตรมาสแรกของปี 2027 โดยเฉพาะเมื่อแบรนด์ทำยอดขายได้ 160 ล้านดอลลาร์ภายในช่วงเวลาดังกล่าว โดย Tarang Amin ผู้บริหารแห่ง e.l.f. Beauty เผยว่า

“Rhode เป็นแบรนด์แห่งปรากฏการณ์ ผมทำงานอยู่ในการตลาดผู้บริโภคมานาน 35 ปี แต่นี่น่าจะเป็นหนึ่งในแบรนด์ที่พิเศษสุดที่ผมเคยพบเจอมาเลย สิ่งที่ Rhode นำมาสู่บริษัทของเราคือการเติบโตครั้งยิ่งใหญ่ และ เราเชื่อว่า Rhode อาจกลายเป็นแบรนด์ บิวตี ที่ทำรายได้สุทธิต่อปีถึง 1 พันล้านดอลลาร์ได้ไวที่สุด ด้วยองค์ประกอบของการคัดสรรประเภทโปรดักต์และโมเดลด้านการสร้างปฏิสัมพันธ์กับลูกค้าอันแข็งแกร่งได้ส่งผลให้ความต้องการสินค้าในหมู่ผู้บริโภคสูงเป็นประวัติการณ์ไปแล้ว”

Tarang Armin เล่าถึงความสำเร็จของการเปิดตัว Rhode ที่ร้าน Sephora ในอเมริกาเหนือและยุโรปตั้งแต่ช่วงท้ายปี 2025 รวมไปถึงการวางจำหน่าย Rhode ผ่านร้านรีเทล Mecca ในออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ที่สุดท้ายแล้วแบรนด์ดังกล่าวก็ขึ้นท็อปอันดับ 1 ของแบรนด์ บิวตี ของทั้งสองร้าน และด้วยกระแสตอบรับที่ดีเยี่ยม บริษัทจึงเตรียมขยายธุรกิจ Rhode สู่ร้าน Sephora อีก 19 ประเทศทั่วพื้นที่ยุโรป

นอกจากนั้น Tarang Armin ยังกล่าวถึงซัมเมอร์คอลเล็กชันล่าสุดของ Rhode ที่เปิดตัวในเดือนมิถุนายนที่ผ่านมาและกลายเป็นไวรัลในโซเชียลมีเดียจนกระทั่งสามารถทำยอดขายแบบ Direct-to-Consumer ได้ถึง 27 ล้านดอลลาร์ หรือราว 893 ล้านบาทภายใน 1 วัน โดยนับสถิติลูกค้าใหม่ได้ 90,000 ชีวิต และยังมีลูกค้าอีก 70% ที่กลับมาซื้อของแบรนด์ Rhode ซ้ำๆ

ภาพ: Rhode

อ้างอิง: https://www.glossy.co/beauty/rhode-sells-27-million-dtc-in-one-day-plots-19-country-expansion/

ดร.วิทย์ สิทธิเวคิน จาก THE STANDARD WEALTH ได้รับเกียรติพูดคุยกับ ดร.คงกระพัน อินทรแจ้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ ปตท. เพื่อเจาะลึกวิสัยทัศน์และกลยุทธ์ภายใต้การนำทัพในการสร้างสมดุลแห่ง Energy Trilemma

#PTT #ปตท #EnergyTransition #NetZero #TheStandardWealth

• ทำไมไม่ส่งต่อให้คนที่ต้องการ?
• ทำไมไม่บริจาคให้มูลนิธิหรือชุมชน?
• หรืออย่างน้อย ทำไมไม่นำสินค้าที่เหลือเหล่านั้นไปใช้ให้เกิดประโยชน์มากกว่าการทำลาย?

คำอธิบายที่เราได้ยินกันบ่อยมักเกี่ยวข้องกับภาพลักษณ์ของแบรนด์ การควบคุมคุณภาพ ความปลอดภัยของผู้บริโภค หรือความกังวลว่าสินค้าจะย้อนกลับเข้าสู่ตลาด แต่ในฐานะคนที่ทำงานเกี่ยวข้องกับการบริหารความเสี่ยง ผมอยากชวนมองอีกด้านหนึ่งครับ

บางครั้งสิ่งที่กำหนดการตัดสินใจของธุรกิจ อาจไม่ใช่ความตั้งใจของผู้ประกอบการเพียงอย่างเดียว แต่อาจเป็นกติกา ต้นทุน ความรับผิดชอบ และแรงจูงใจที่ระบบกฎหมายกับภาษีออกแบบไว้

ในโลกธุรกิจ การตั้งคำถามว่า ‘ใครเป็นคนดีหรือไม่ดี’ อาจยังไม่พอ เราอาจต้องถามต่อว่า

ระบบกำลังทำให้ทางเลือกใดง่ายกว่า ปลอดภัยกว่า และมีต้นทุนน้อยกว่ากัน?

เมื่อความตั้งใจที่ดีแพ้ให้กับต้นทุนและความเสี่ยง

นักเศรษฐศาสตร์มีคำหนึ่งที่ใช้อธิบายเรื่องนี้ว่า Incentive Structure หรือ ‘โครงสร้างแรงจูงใจ’ แนวคิดนี้มองว่า พฤติกรรมของคนและองค์กรไม่ได้เกิดจากความเชื่อหรือความตั้งใจเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการตอบสนองต่อรางวัล ต้นทุน ความเสี่ยง และผลกระทบที่ตามมาจากแต่ละทางเลือก

ลองนึกภาพว่าธุรกิจแห่งหนึ่งมีสินค้าส่วนเกินอยู่สองทางเลือก

ทางเลือกแรกคือทำลายสินค้า ซึ่งอาจมีขั้นตอนชัดเจน คำนวณต้นทุนได้ และมีหลักฐานทางบัญชีรองรับ

ทางเลือกที่สองคือการบริจาค ซึ่งในความเข้าใจของคนทั่วไปควรเป็นเรื่องง่ายกว่า เพราะสินค้ายังมีประโยชน์และมีผู้ต้องการใช้งาน แต่ในทางปฏิบัติ ผู้ประกอบการอาจต้องพิจารณาทั้งเอกสาร ภาระภาษี เงื่อนไขของผู้รับบริจาค การขนส่ง คุณภาพสินค้า รวมถึงความรับผิดหากสินค้าเกิดปัญหาภายหลัง

เมื่อทางเลือกที่ดู ‘ถูกต้อง’ ในเชิงสังคม กลับมีต้นทุนและความไม่แน่นอนมากกว่า ธุรกิจก็อาจเลือกทางที่ง่ายและควบคุมความเสี่ยงได้มากกว่า แม้ทางเลือกนั้นจะดูไม่สมเหตุสมผลในสายตาของสาธารณชนก็ตาม

นี่ไม่ได้หมายความว่าทุกกรณีเกิดจากภาษี หรือผู้ประกอบการไม่มีหน้าที่รับผิดชอบต่อสังคม แต่สะท้อนว่าการเปลี่ยนพฤติกรรมของทั้งระบบไม่สามารถพึ่งพาความตั้งใจที่ดีเพียงอย่างเดียวได้

ภาษีไม่ใช่แค่เครื่องมือเก็บเงิน

เวลาพูดถึงภาษี คนจำนวนมากมักนึกถึงหน้าที่หลักเพียงเรื่องเดียว คือการจัดเก็บรายได้ให้รัฐบาลเพื่อนำไปใช้จ่ายด้านสาธารณะ แต่ในความเป็นจริงภาษียังทำหน้าที่เป็นเครื่องมือกำหนดทิศทางของระบบเศรษฐกิจด้วย

หากรัฐต้องการกระตุ้นการลงทุน ก็อาจให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่โครงการหรืออุตสาหกรรมเป้าหมาย หากต้องการสนับสนุนการวิจัยและพัฒนา ก็อาจเปิดให้ธุรกิจหักค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมได้ หากต้องการผลักดันพลังงานสะอาดหรือรถยนต์ไฟฟ้า ก็สามารถออกแบบมาตรการทางภาษีให้ต้นทุนของเทคโนโลยีใหม่ลดลง และทำให้ผู้บริโภคตัดสินใจเปลี่ยนพฤติกรรมได้เร็วขึ้น

กล่าวอีกแบบหนึ่ง ภาษีคือภาษาที่รัฐใช้สื่อสารกับตลาดว่า พฤติกรรมใดควรได้รับการสนับสนุน และพฤติกรรมใดควรมีต้นทุนสูงขึ้น เพราะฉะนั้น คำถามสำคัญของระบบภาษีจึงไม่ใช่เพียงว่า ‘รัฐจะเก็บเงินได้เท่าไร’ แต่รวมถึงคำถามว่า ‘ภาษีแบบนี้กำลังทำให้คนและธุรกิจตัดสินใจอย่างไร’

เปลี่ยนแรงจูงใจ พฤติกรรมก็เปลี่ยน

ประเทศไทยมีตัวอย่างของการใช้แรงจูงใจทางเศรษฐกิจเพื่อเปลี่ยนพฤติกรรมอยู่ไม่น้อย การส่งเสริมการลงทุนผ่าน BOI ช่วยดึงดูดธุรกิจเข้าสู่อุตสาหกรรมเป้าหมาย ขณะที่มาตรการลดหย่อนภาษีสำหรับกองทุนเพื่อการออม มีส่วนกระตุ้นให้ประชาชนวางแผนการเงินในระยะยาวมากขึ้น

ในทำนองเดียวกัน สิทธิประโยชน์ด้านภาษีและมาตรการสนับสนุนรถยนต์ไฟฟ้าก็มีส่วนทำให้ผู้บริโภคและผู้ผลิตค่อยๆ เปลี่ยนจากรถยนต์สันดาปไปสู่รถยนต์ไฟฟ้าเร็วขึ้น ตัวอย่างเหล่านี้สะท้อนหลักการเดียวกันว่า เมื่อสมการด้านต้นทุนและผลประโยชน์เปลี่ยน พฤติกรรมก็สามารถเปลี่ยนตามได้

ดังนั้น หากรัฐต้องการให้ธุรกิจลดของเสีย บริจาคสินค้าส่วนเกิน หรือใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่ามากขึ้น การรณรงค์ให้ผู้ประกอบการ ‘มีความรับผิดชอบ’ อาจยังไม่เพียงพอ รัฐอาจต้องย้อนกลับมาดูว่า กติกาที่มีอยู่ทำให้พฤติกรรมเหล่านั้นเกิดขึ้นได้ง่ายเพียงใด

บทเรียนจากธุรกิจประกันภัย

หนึ่งในตัวอย่างที่เห็นภาพชัดของการใช้ภาษีเพื่อเปลี่ยนพฤติกรรม คืออุตสาหกรรมประกันภัย

ประเทศไทยให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่การทำประกันชีวิต ประกันสุขภาพ และประกันบำนาญมาเป็นเวลานาน เหตุผลไม่ได้อยู่ที่รัฐต้องการสนับสนุนบริษัทประกันภัยเป็นพิเศษ แต่อยู่ที่รัฐมองเห็นประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคมจากการที่ประชาชนมีเงินออมระยะยาวและมีเครื่องมือบริหารความเสี่ยงของตัวเอง

เมื่อประชาชนมีเงินออมสำหรับวัยเกษียณมากขึ้น ภาระของรัฐในอนาคตก็อาจลดลง เมื่อประชาชนมีประกันสุขภาพ ภาระค่าใช้จ่ายบางส่วนก็สามารถถูกกระจายไปยังระบบประกันภัยและภาคเอกชนได้

ในมุมนี้ การให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีจึงไม่ใช่เพียงการที่รัฐยอมสูญเสียรายได้ในวันนี้ แต่เป็นการลงทุนเชิงนโยบาย เพื่อแลกกับผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจและสังคมในระยะยาว รัฐยอมให้ประชาชนจ่ายภาษีน้อยลงบางส่วน เพื่อจูงใจให้เกิดพฤติกรรมที่อาจช่วยลดความเสี่ยงและภาระของทั้งระบบในอนาคต

คำถามคือ หลักคิดแบบเดียวกันนี้สามารถนำมาใช้กับเศรษฐกิจหมุนเวียนได้หรือไม่?

ถ้าต้องการ Circular Economy ต้องทำให้การหมุนเวียนคุ้มกว่าเดิม

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แนวคิด Circular Economy หรือเศรษฐกิจหมุนเวียน ได้กลายเป็นหนึ่งในทิศทางสำคัญของการพัฒนาอย่างยั่งยืน ภาคธุรกิจจำนวนมากเริ่มลงทุนด้านการลดของเสีย การรีไซเคิล การใช้ทรัพยากรให้คุ้มค่า และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

แต่ในทางปฏิบัติ การนำทรัพยากรส่วนเกินกลับมาใช้ใหม่หรือส่งต่อไปยังผู้ที่ต้องการ อาจไม่ได้ง่ายเหมือนการวาดลูกศรเป็นวงกลมไว้ในรายงานความยั่งยืน ผู้ประกอบการยังต้องพิจารณาต้นทุนในการคัดแยก จัดเก็บ ขนส่ง ตรวจสอบคุณภาพ และจัดทำเอกสาร รวมถึงความรับผิดทางกฎหมายที่อาจเกิดขึ้น

บางกรณี การกำจัดสินค้ากลับเป็นกระบวนการที่ชัดเจนและคาดการณ์ต้นทุนได้ง่ายกว่า ขณะที่การบริจาคหรือการนำกลับมาใช้ใหม่มีตัวแปรที่ต้องจัดการมากกว่า แน่นอนว่ากฎหมายไทยมีมาตรการสนับสนุนการบริจาคบางรูปแบบอยู่แล้ว และระบบภาษีไม่ได้เป็นอุปสรรคในทุกกรณี แต่ประเด็นที่ควรตั้งคำถามคือ มาตรการที่มีอยู่เพียงพอและง่ายต่อการใช้งานหรือยัง

หากประเทศไทยต้องการให้การบริจาคอาหารส่วนเกิน การนำสินค้าเหลือใช้กลับมาใช้ประโยชน์ และการลดของเสียเกิดขึ้นในวงกว้าง ระบบกฎหมายและภาษีอาจต้องถูกออกแบบให้สอดคล้องกับเป้าหมายนั้นมากขึ้น

ไม่ใช่เพียงอนุญาตให้ทำได้ แต่ต้องทำให้การทำสิ่งเหล่านี้ไม่กลายเป็นภาระที่ยุ่งยากเกินความจำเป็นสำหรับผู้ประกอบการ

นโยบายที่ดี ต้องทำให้ทางเลือกที่ถูกต้องเป็นทางเลือกที่ง่าย

ที่ผ่านมารัฐใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีเพื่อส่งเสริมการลงทุน การออม การทำประกัน และการเปลี่ยนผ่านไปสู่อุตสาหกรรมใหม่ เพราะรัฐเข้าใจว่าหากพฤติกรรมใดสร้างประโยชน์ต่อสังคม การออกแบบแรงจูงใจที่เหมาะสมจะช่วยให้พฤติกรรมนั้นเกิดขึ้นได้เร็วและกว้างขึ้น

หลักการเดียวกันนี้ควรถูกนำมาใช้กับการลดของเสียและเศรษฐกิจหมุนเวียน หากการบริจาค การรีไซเคิล และการนำทรัพยากรกลับมาใช้ใหม่สร้างประโยชน์ต่อสังคม รัฐก็ควรพิจารณาว่าจะลดต้นทุน ลดความซับซ้อน และจำกัดความเสี่ยงของผู้ประกอบการได้อย่างไร

เพราะท้ายที่สุด ธุรกิจไม่ได้ตัดสินใจอยู่ในโลกของอุดมคติเพียงอย่างเดียว แต่ต้องดำเนินงานอยู่ภายใต้ต้นทุน ความเสี่ยง การแข่งขัน และกติกาที่รัฐเป็นผู้ออกแบบ

ครั้งต่อไปที่เราเห็นธุรกิจเลือกทำลายสินค้าที่ดูเหมือนยังมีประโยชน์ ก่อนจะรีบสรุปว่าเป็นเพราะผู้ประกอบการขาดจริยธรรม เราอาจต้องลองถามให้ลึกขึ้นอีกหนึ่งชั้นว่า ระบบกำลังให้รางวัลกับการส่งต่อทรัพยากร หรือกำลังทำให้การทำลายเป็นทางเลือกที่ง่ายกว่า?

กฎหมายที่ดีไม่ควรมีหน้าที่เพียงลงโทษพฤติกรรมที่สังคมไม่ต้องการ แต่ควรออกแบบให้ ‘การทำสิ่งที่ถูกต้อง’ เป็นทางเลือกที่ง่าย คุ้มค่า และมีความเสี่ยงต่ำที่สุดสำหรับทุกฝ่าย เพราะบางครั้ง หากเราต้องการเปลี่ยนพฤติกรรมของธุรกิจ สิ่งที่ต้องเปลี่ยนอาจไม่ใช่ความตั้งใจของผู้ประกอบการ แต่อาจเป็นสมการที่อยู่เบื้องหลังการตัดสินใจของพวกเขา

ภาพ: Roman Samborskyi / Shutterstock